Blair segir Jeltsín hafa leikið þýðingarmikið hlutverk í Rússlandi

Borís Jeltsín flytur ræðu í Moskvu árið 1995.

Borís Jeltsín flytur ræðu í Moskvu árið 1995. Reuters

Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, segir að Borís Jeltsín, fyrrum forseti Rússlands, hafi verið merkilegur maður sem leikið hafi þýðingarmikið hlutverk á tímamótum í sögu landsins. Jeltsín lést í morgun 76 ára að aldri. Leiðtogar Eystrasaltsríkjanna sögðu í dag, að Jeltsín hefði átt stóran þátt í því, að löndin fengu sjálfstæði að nýju.

Fleiri leiðtogar hafa minnst Jeltsíns. Carl Bildt, utanríkisráðherra Svíþjóðar, segir í yfirlýsingu, að Jeltsín hafi án efa verið einn af mikilmennum samtímans þrátt fyrir alla sína veikleika. Jaap de Hoop Scheffer, framkvæmdastjóri NATO, sagði að Jeltsíns verði minnst fyrir það hugrekki sem hann sýndi við að ryðja Rússlandi nýja og lýðræðislega braut.

Jeltsín átti langan og umbrotasaman stjórnmálaferil, sem hófst árið 1968 þegar hann varð leiðtogi kommúnistaflokksins í Sverdlovsk í Úralfjöllum. Hér á eftir er stiklað á stóru varðandi feril hans:

1985
24. desember útnefndi Mikhaíl Gorbatsjov, þáverandi leiðtogi Sovétríkjanna, Jeltsín aðalritara kommúnistaflokks Moskvu.

1986
Í febrúar var Jeltsín skipaður í stjórnarnefnd sovéska kommúnistaflokksins.

1987
11. nóvember var Jeltsín rekinn úr embætti aðalritara kommúnistaflokks Moskvu eftir að hann gagnrýndi Gorbatsjov.

1988
17. febrúar var Jeltsín vikið úr stjórnarnefnd Sovétríkjanna og missti ráðherraembætti í maí.

1989
Jeltsín snýr aftur á hið pólitíska svið og er kosinn á sovéska þingið með 89,4% atkvæða. Á þinginu verður hann leiðtogi „lýðræðislegu stjórnarandastöðunnar."

1990
12. júní var Jeltsín kjörinn forseti sovéska þingsins. Í júlí sagði hann sig úr sovéska kommúnistaflokknum á 28. þingi flokksins.

1991
Jeltsín var 12. júní kjörinn forseti Rússneska sambandsríkisins með 57,4% atkvæða.

Eftir að harðlínumenn reyndu að steypa Gorbatsjov af stóli í ágúst fór Jeltsín fyrir mótmælaaðgerðum almennings gegn valdaræningjunum utan við rússneska þinghúsið í Moskvu.

6. nóvember fyrirskipaði Jeltsín, að kommúnistaflokkurinn yrði leystur upp á rússnesku landssvæði.

8. desember lýstu Jeltsín og forsetar Úkraínu og Hvíta-Rússlands yfir því að Sovétríkin hefðu verið leyst upp.

1992
Eftir að Gorbatsjov sagði af sér í janúar hóf Jeltsín umbætur á efnahagskerfi Rússlands með það fyrir augum að koma á markaðshagkerfi. Verðstöðvun er afnumin og einkavæðing ríkisfyrirtækja hefst.

1993
Jeltsín leysti upp rússneska þingið í september sem leiddi til uppreisnar stjórnarandstæðinga. 3.-4. október fyrirskipaði Jeltsín að skotið yrði úr skriðdrekum á þinghúsið þar sem stjórnarandstæðingar höfðu búið um sig. 12. desember var ný stjórnarskrá samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu og kosningar fóru í kjölfarið fram.

199411. desember fyrirskipar Jeltsín hersveitum að ráðast inn í Tétsjníu. Ófriðurinn þar hélt áfram næstu 18 mánuði og tugir þúsunda létu lífið.

1995
Jeltsín fékk tvö hjartaáföll, í júlí og október og hann var frá störfum í marga mánuði.

1996
Í júní fékk Jeltsín enn annað hjartaáfall, skömmu áður en síðari umferð forsetakosninga í Rússlandi fór fram. Talsmenn Kremlar sögðu aðeins að forsetinn hefði misst röddina. 3. júlí var Jeltsín endurkjörinn forseti Rússlands með 53,8% atkvæða.

1997
Jeltsín ferðaðist í maí til Parísar til að skrifa undir samning við NATO-ríki. Þar féllust Rússar með semingi á stækkun NATO.

Í október sama ár tilkynnti Jeltsín að hann myndi ekki sækjast eftir endurkjöri.

1998
Efnahagskreppa steðjaði að Rússlandi eftir að gengi rúblunnar lækkaði verulega. Vinsældir Jeltsíns dvínuðu verulega vegna efnahagsþrenginga almennings og nýrra ásakana um spillingu háttsettra embættismanna.

1999
Jeltsín skipaði Vladímír Pútín, þáverandi yfirmanna rússnesku öryggisþjónustunnar, í embætti forsætisráðherra 9. ágúst og sagði um leið að hann vildi að Pútín tæki við af sér.

31. desember tilkynnti Jeltsín í sjónvarpsávarpi, að hann hefði sagt af sér embætti og Pútín hefði tekið við.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Erlent »

Ein af flugvélum bandaríska flugfélagsins US Airways.

Sagðist vera með sprengju í líkamanum

20:32 Bandarísk farþegaflugvél flugfélagsins US Airways, sem var á leiðinni frá París til borgarinnar Charlotte í Norður-Karólínuríki í Bandaríkjunum var lent snarlega eftir að frönsk kona sem var farþegi um borð, sagðist vera með „ígræddan búnað“ sem gæti grandað vélinni. Meira »
Frá mótmælunum á Spáni í dag.

Kennarar og nemendur mótmæla

20:09 Tugþúsundir kennara og nemenda á Spáni mótmæltu í dag fyrirhuguðum niðurskurði í menntamálum í landinu. Fólkið lagði niður störf og gekk fylktu liði um götur og stræti Spánar, margir í grænum stuttermabolum sem eru orðnir að einkenni mótmælanna. Meira »

14 ára skaut á skólafélaga

Lögregla var með mikinn viðbúnað í bænum Memmingen í Suður-Þýskalandi þegar 14 ára piltur skaut ...
19:47 Fjórtán ára drengur skaut á skólafélaga sína í bænum Memmingen, skammt frá borginni München í Suður-Þýskalandi og hljóp síðan á brott. Honum var veitt eftirför og skaut hann þá nokkrum skotum til viðbótar. Engan sakaði og hefur pilturinn nú verið tekinn höndum og mun sæta geðrannsókn. Meira »

Ummæli prests vekja reiði

Fánar samkynhneigðra blakta á lofti í Gleðigöngunni í Reykjavík. Mannréttindi samkynhneigðra eru ekki alls staðar ...
17:31 Ummæli prests baptistasöfnuðar í Norður-Karólínuríki í Bandaríkjunum um að safna ætti öllu samkynhneigðu fólki saman, reka það inn í rétt og láta það síðan deyja drottni sínum, hafa vakið mikla reiði víða. Presturinn lét svo ummælt í predikun sem tekin var upp á myndband og síðan sett á YouTube. Meira »

Þrjátíu pör reyndust ekki vera gift

17:00 Þrjátíu pör sem gefin voru saman fyrir um ári með borgaralegum hætti í Uppsölum í Svíþjóð eru enn þrátt fyrir það ógift. Í ljós kom að borgarstjórinn sem gaf pörin saman hafði ekki lengur réttindi til þess þegar brúðkaupin fóru fram. Meira »

Væri upphafið að endalokum evrunnar

Írski þingmaðurinn Richard Boyd Barrett.
19:39 Evrópusambandið mun halda áfram að styðja Írland og veita því neyðaraðstoð ef á þarf að halda jafnvel þó að írskir kjósendur hafni fjármálastöðugleikasáttmála sambandsins. Meira »

Gríski harmleikurinn heldur áfram

Christine Lagarde, framkvæmdastjóri AGS.
17:10 Christine Lagarde, framkvæmdastjóri Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, segir að vinstriflokkarnir í Grikklandi verði að horfast í augu við þann niðurskurð sem nauðsynlegur sé, eigi Grikkir að komast upp úr þeim efnahagslega öldudal sem þeir eru nú í. Meira »

Neyðarástand á Ítalíu

Íbúðarhús sem skemmdist í jarðskjálftanum í bænum Finale Emila skammt frá borginni Modena.
16:46 Neyðarástandi hefur verið lýst yfir á norðaustur Ítalíu, þar sem öflugur jarðskjálfti sem mældist 6 stig, reið yfir í fyrradag. Um 5000 manns eru heimilislausir eftir að fjöldi íbúðarhúsa skemmdist í skjálftanum og ítalska ríkisstjórnin hefur lofað því að fé verði veitt til uppbyggingar. Meira »

Þúsundir kynlífsþræla frá Mexíkó

Á hverju ári eru um 100.000 konur í Suður-Ameríku seldar mansali milli landa.
16:15 Á hverju ári eru þúsundir kvenna þvingaðar í vændi og seldar frá Mexíkó til Bandaríkjanna. Í úttekt BBC á mansali í Mexíkó kemur fram að stúlkurnar séu flestar á aldrinum 14-19 ára og séu þvingaðar til að þjónusta 25-30 karla á hverri vakt. Flestar eru sendar til New York. Meira »

Skaut bíógest vegna deilna um poppkorn

Zikovs skaut Egle, sem var óvopnaður, þrisvar sinnum. Með Egle í för var ung dóttir ...
15:52 Héraðsdómstóll í Lettlandi hefur dæmt mann í 17 ára fangelsi fyrir að hafa skotið mann til bana í kvikmyndahúsi. Lögfræðingurinn Nikolajs Zikovs skaut bankastarfsmanninn Aigars Egle til bana í kjölfar rifrildis, en Zikovs þótti Egle hafa of hátt þegar hann var að borða poppkorn. Meira »

Kæfðu dóttur sína með plastpoka

Shafilea Ahmed.
16:09 Foreldrar breskrar stúlku hafa verið ákærðir fyrir að kæfa dóttur sína með því að troða plastpoka upp í hana og kæfa hana. Fjögur börn þeirra horfðu upp á systur sína myrta, en í dag lýsti eitt þeirra fyrir dómi því sem gerðist þegar stúlkan lést. Meira »

Stuðningur eykst við jafnaðarmenn

Angela Merkel, kanslari Þýskalands.
15:51 Stuðningur við þýska jafnaðarmenn hefur aukist verulega samkvæmt nýrri skoðanakönnun fyrir dagblaðið Bild en samkvæmt henni mælast þeir nú með 32% fylgi á meðan helsti keppinauturinn, kristilegir demókratar undir forystu Angelu Merkel kanslara Þýskalands, mælist með 33%. Meira »

Mótmæli kveðin niður í Bakú

Júróvisjón söngvakeppnin fer ekki framhjá neinum sem staddur er í Bakú í Aserbaídsjan, en mótmæli ...
15:16 Allra augu í Evrópu verða á Aserbaídsjan í kvöld, þegar fyrri forkeppni Júróvisjón söngkeppninnar fer fram í Bakú. Raddir mótmælenda þar í landi heyrast hins vegar ekki víða. Í gærkvöldi stöðvaði lögregla í Bakú af hörku um 100 mótmælendur sem kröfðust m.a. frelsun pólitískra fanga. Meira »

Tók 7 ára stúlku í gíslingu

15:14 Tékknesk kona gekk inn í skóla í borginni Havirov, stakk kennara nokkrum sinnum með hníf og tók sjö ára stúlku í gíslingu. Lögreglan handtók hana skömmu síðar. Meira »

Mótmæla niðurskurði til menntamála

13:54 Spænskum skólum hefur verið lokað í dag í mótmælaskyni, en þetta á jafnt við grunn- framhalds- og háskóla. Nemendur, foreldrar og kennarar hafa komið saman til að mótmæla aðhaldsaðgerðum stjórnvalda, en þau hyggjast skera niður útgjöld til menntamála. Meira »

Írskt þjóðaratkvæði í skugga Grikklands

15:16 Þjóðaratkvæðagreiðsla um svonefndan fjármálastöðugleikasáttmála innan Evrópusambandsins fer fram á Írlandi 31. maí næstkomandi en Írar eru einir þjóða innan sambandsins sem munu kjósa um sáttmálann, sem ætlað er að stuðla að efnahagslegum stöðugleika á evrusvæðinu og auknum samruna innan þess, þar sem írska stjórnarskráin krefst þess. Meira »

Reyndi að bjarga bróður sínum frá Breivik

Anders Behring Breivik lítur yfir áhorfendur í dómssalnum í Ósló.
13:59 Ungmenni sem lifðu af fjöldamorðin í Útey halda áfram að bera vitni gegn Anders Behring Breivik í dag. Þ.á.m. er 18 ára gamall piltur sem missti annað augað. Hann sló á létta strengi og sagði að það kæmi sér ágætleg þarna, „þá slepp ég við að horfa þangað" sagði hann og benti í átt að Breivik. Meira »

„Eins og atriði úr bíómynd“

Ásdís Rán Gunnarsdóttir vaknaði við jarðskjálfta í Sofíu kl. 3 í nótt.
13:30 „Þetta var alveg rosalegt. Ég vakna við að ég flýg fram úr rúminu, það var eins og húsið og jörðin væru að rifna í sundur. Ég hef aldrei upplifað svona áður,“ segir athafnakonan Ásdís Rán Gunnarsdóttir en harður jarðskjálfti varð í Búlgaríu í nótt. Meira »

Svipaðar fréttir

Finnur.is
50cc amerísk vespa
sem ný. Verð 180þ Upplýsingar 8220571 eða hris@internet.is...
SANDBLÁSTURFILMUR
Sandblásturfilmur í öllum stærðum og gerðum fyrir heimili og fyrirtæki. Sendið f...
Hvítur dvergschnauzer.
Eigum 2 yndislega rakka ólofaða úr spennandi goti undan innfluttum margföldum me...
Bátar og útgerðarvörur á Haninn.is
Strandveiðibátar, skemmtibátar, nýr og notaður búnaður og útgerðarvörur. Fylgstu...
 
Sýslumaðurinn á selfossi - framhald uppboðs

Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolur....
Aðstoðarskólastjóri
Grunn-/framhaldsskóla
Blönduskóli Aðstoðarskólastjóri Staða...
Útboð hólmavíkurhöfn

STRANDABYGGÐ Útboð Hólmavíkurhöfn...
Bókari og launafulltrúi
Skrifstofustörf
Samband íSlenSkra Sveitarfélaga Star...