Frá Yellowstone

Hundruð smáskjálfta hefur orðið vart í þjóðgarðinum Yellowstone í Bandaríkjunum á undanförnum vikum og minnt á að undir frægum hverum þjóðgarðsins og fögru landslaginu dormar einhver stærsta eldstöð heims.

Aftur í grárri forneskju hefur eldstöð þessi gosið þúsund sinnum öflugri eldgosum heldur en í umbrotunum í Mount St. Helena 1980 og dreift ösku um alla álfuna. Ekkert svo stórt gos hefur þó komið frá því að maðurinn tók að ganga uppréttur á þessari jörð og jarðfræðingar telja jafnvel smávægilegustu hraunspýjur harla ólíklega í náinni framtíð.

Ýmsir hafa þó orðið til þess að vara við yfirvofandi hamförum.

„Við sem hafa fylgst með þróun atburða, vitum að þarna er eitthvað sem kraumar, sérstaklega þegar þess er gætt að Yellowstone er kominn 40.000 ár fram yfir þann tíma sem vænta má stórgoss,“ voru viðvörunarorð í færslu á spjallþræði hamfaravefsíðunnar Armageddononline.org.

Á annarri vefsíðu mátti finna síðu með yfirskriftinni „Viðvörun vegna Yellowstone“ þar sem hvatt er til þess að allir yfirgefi Yellowstone hið fyrsta og haldi sig að minnsta kosti 100 mílur frá eldstöðvasvæðinu „vegna hættu á eitruðum gufum sem geta hafa losnað í hundruð nýlegum jarðskjálftum.“

Síða þessi var með merki bandarísku jarðfræðistofnunarinnar en hefur síðan verið fjarlægð.

„Venjulegur lesandi er látinn halda að þetta komi frá opinberum aðila,“ segir Hank Heasler. jarðfræðingur sem starfar hjá þjóðgarðinum og bendir á að eldfjallarannsóknarstöð Yellowstone sem fylgist með jarðhræringum á svæðinu, hafi ekki breytt hættustiginu úr „eðlilegu“.

Jarðskjálftar eru heldur ekkert nýjabrum í Yellowstone. Mörg hundruð mælast þar á hverju ári. Skjálftahrynur á borð við þær sem látið hafa á sér kræla undanfarið eru heldur ekki óalgengar, þó að þeir rösku 900 skjálftar sem byrjuðu 26. desember sl. og lognuðust að mestu  út af viku síðar sé virkasta hrina síðustu 20 ára eða svo.

Stærsti skjálftinn var af stærðagráðunni 3,9 á Richter og tæpast nógu stór til að valda skaða. Flestir skjálftarnir voru of veikir til að fólk yrði þeirra vart.

Vísindamenn sem þekkja til jarðfræði Yellowstone láta ekkert opinberlega uppi um hugsanlegar ástæður skjálftahrynunnar þar til þeim hefur gefist tíma til að rýna í gögnin frá skjálftamælunum. Það getur tekið mánuði.

„Ég gæti lagt fram 100 mismunandi kenningar án þess að hafa neinar sannanir á bak við þær og þær væru allar álíka sennilegar,“ segir Jake Lowenstern, sem veitir forstöðu rannsóknarstöðinni í þjóðgarðinum.

Jarðfræðingurinn Heasler telur líkurnar á hamfaraeldgosi í Yellowstone einhvern tíma á næstunni afar litlar - svona ámóta og líkurnar á því að stór loftsteinn rekist á jörðina. Síðasta gos af slíkri stærðargráðu var fyrir 640 þúsund árum. Síðustu umbrot af einhverjum toga í Yellowstone voru fyrir 70 þúsund árum með mun minna hrauni.

„Tölfræðilega væri það mjög óvænt ef gos yrði á næstu hundrað árum,“ segir Heasler.