Norður-kóreska stjórnin tilkynnti í gær að hún hygðist slíta viðræðum sex ríkja um kjarnorkuafvopnun í N-Kóreu og kvaðst ætla að hrinda kjarnorkuáætlun sinni í framkvæmd að nýju.

Þetta er svar kommúnistastjórnarinnar í Pyongyang við nýrri yfirlýsingu öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna þar sem ráðið fordæmir eldflaugarskot Norður-Kóreumanna fyrir tíu dögum.

N-Kóreustjórn hafði áður hótað að slíta viðræðunum við Bandaríkin, Japan, Kína, Rússland og Suður-Kóreu en yfirlýsingin í gær er óvenju harðorð. Stjórnin kvaðst ætla að taka kjarnakljúf í Yongbyon í notkun að nýju, en hún hafði áður samþykkt að rífa hann niður eftir að hafa notað eldsneyti úr honum til að framleiða kjarnavopn.

Norður-Kóreumenn lýstu því yfir í febrúar 2005 að þeir hefðu framleitt kjarnavopn og sprengdu kjarnorkusprengju í tilraunaskyni í október 2006. Áður höfðu þeir skotið á loft sjö eldflaugum sem geta borið kjarnavopn.

Leggja allt undir

Sérfræðingar í málefnum Norður-Kóreu segja að stjórn landsins sé full alvara með yfirlýsingu sinni um að slíta viðræðunum og Bandaríkjastjórn kunni að þurfa að fallast á beinar viðræður milli landanna tveggja til að fá Norður-Kóreumenn aftur að samningaborðinu.

„Norður-Kóreumenn telja sig engu hafa að tapa í deilunni og ætla að halda áfram að byggja upp kjarnavopnabúr sitt,“ segir Paik Hak-Soon, sérfræðingur í málefnum Norður-Kóreu hjá hugveitu í Seoul. Hann telur það mistök af hálfu Norður-Kóreumanna að hafa skotið eldflauginni á loft 5. apríl án þess að gefa stjórn Baracks Obama ráðrúm til að endurskoða stefnu sína. „Bandaríkjastjórn hefði fyrir sitt leyti átt að senda skýr skilaboð um að hún myndi breyta stefnu sinni gagnvart stjórninni í Pyongyang.“

Kim Yong-Hyun, prófessor við Dongguk-háskóla í Seoul, telur að hörð viðbrögð kommúnistastjórnarinnar við yfirlýsingu öryggisráðsins bendi til þess að hætta sé á „hernaðarlegum ögrunum af hálfu Norður-Kóreumanna“.

„Norður-Kóreustjórn leggur allt undir í deilunni. Markmið hennar með því að tefla á tæpasta vað er auðvitað að knýja fram eins miklar tilslakanir af hálfu Bandaríkjamanna og Sameinuðu þjóðanna og mögulegt er,“ hefur fréttastofan AFP eftir Kim.

Öllum ráðum beitt

Þrátt fyrir landlæga hungursneyð vegna efnahagsþrenginga í Norður-Kóreu er her landsins sá fjórði stærsti í heiminum, með um 1,1 milljón manna undir vopnum. Þorri hermannanna er við landamæri Kóreuríkjanna, skammt frá Seoul, og ógjörningur er að leysa deilurnar með innrás. Vesturlönd hafa beitt öllum ráðum gegn kommúnistastjórninni í Pyongyang, beittu t.a.m. hervaldi eftir innrás N-Kóreumanna í S-Kóreu árið 1950. Reynt var að einangra N-Kóreu í áratugi eftir að Kóreustríðinu lauk 1953, stjórn Bills Clintons reyndi samningaleiðina og George W. Bush beitti refsiaðgerðum. Ekkert af þessu dugði og vandséð er hvernig Barack Obama getur leyst þessar þrálátu deilur.

„Óþolandi móðgun“

Kommúnistastjórnin í Norður-Kóreu sagði að yfirlýsing öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna um eldflaugarskot N-Kóreumanna væri „óþolandi móðgun við þjóðina“.

N-Kóreumenn segjast hafa skotið eldflauginni til að koma gervihnetti á braut um jörðu en Bandaríkjastjórn telur að markmið þeirra hafi verið að prófa langdræga eldflaug sem gæti borið kjarnavopn.

„Samkvæmt rökum Bandaríkjastjórnar mega Japanar skjóta á loft gervihnetti vegna þess að þeir eru bandamenn hennar en við megum ekki gera það sama vegna þess að við erum með annað stjórnkerfi og erum ekki skósveinar Bandaríkjanna,“ sagði í yfirlýsingu stjórnarinnar í Pyongyang.

Kínversk stjórnvöld, bandamenn N-Kóreustjórnar, hvöttu hana í gær til að slíta ekki viðræðunum um kjarnorkuafvopnun á Kóreuskaga.