ESB aðild forgangsmál
Viktor Janúkóvítsj, forseti Úkraínu, og Jose Manuel Barroso, forseti framkvæmdastjórnar ESB, funduðu í Brussel í dag. THIERRY ROGE
Innganga í Evrópusambandið er forgangsmál er kemur að utanríkisstefnu úkraínskra stjórnvalda. Þetta sagði Viktor Janúkóvítsj, hinn nýi forseti Úkraínu á fréttamannafundi sem hann hélt með Jose Manuel Barroso, forseta framkvæmdastjórnar ESB, í Brussel í dag.
„Hvað Úkraínu varðar er sameining við Evrópu lykilatriði í utanríkismálum, sagði Janúkóvítsj. Eftir viðræður við Herman Van Rompuy, forseta ESB, ítrekaði hann þó einnig þörfina fyrir vinsamleg og uppbyggileg samskipti við Rússland og aukin vinatengsl við stjórnvöld í Washington.
Þó ráðamönnum í Brussel kunni að mislíka þrá Janúkóvítsj eftir auknum alþjóðatengslum, eru ESB ríkin engu að síður vel vakandi fyrir því hvort forsetinn muni halla sér meira í átt að stjórnvöldum í Rússlandi eða á Vesturlöndum.
Forveri Janúkóvítsj í embætti, Viktor Júsjenkó, var mjög áfram um að Úkraína gengi í ESB og leitað inngöngu í NATO, ráðamönnum í Rússlandi til mikillar gremju.
Janúkóvítsj hefur dregið nokkuð úr þessum áherslum, a.m.k. hvað aðild að NATO varðar. Kvaðst hann vilja „viðhalda“ núverandi tengslum við NATO, en að allar breytingar á því sambandi væru háðar frekari samningaviðræðum í framtíðinni. Janúkóvítsj hefur raunar áður lýst því yfir að hann líti svo á að Úkraína sé hlutlaust Evrópuríki og með því í raun lokað á hugmyndir um NATO aðild.
Janúkóvítsj og Barroso fastsettu að gengið yrði frá samningum milli ESB og Úkraínu á þessu ári í málefnum er snúa að nánari viðskipta, stjórnmála og félagslegum tengslum. Viðræður um fríverslunarsamninga eru þegar hafnar, en hafa enn sem komið er skilað litlum árangri. Hét Janúkóvítsj því að Úkraína myndi í framtíðinni tryggja öruggan flutning á rússnesku gasi til Evrópu, en nokkur brotalöm hefur verið á þessu á sl. árum.
Barroso, ítrekaði þá að Úkraína sé þegar evrópskt ríki, en bætti við að mikilvægara væri nú að hjálpa stjórnvöldum í Kíev að koma á nauðsynlegum umbótum frekar en að tímasetja hve lengi aðildarumsókn geti verið í vinnslu. „Úkraína er evrópskt ríki ... hvað þjóðmenningu, menningu og sögu þess varðar,“ sagði Barroso.
Ekki eru öll aðildarríki ESB þó á einu máli um ágæti þess að veita Úkraínu inngöngu í sambandið. Næstu nágrannar Úkraínu - Pólland og Balkanríkin,róa því þó föstum árum til að koma megi í veg fyrir að landið sé í raun undir yfirráðum Rússa.
Önnur ríki eru hins vegar mörg þeirrar skoðunar að margt þurfi að breytast áður en öll ríki þau Austur-Evrópu, sem áður töldust handan járntjaldsins, geti fengið inngöngu í sambandið.
Barroso hvatti stjórnvöld í Úkraínu þá til að halda áfram samstarfi sínu við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, sem er eitt af skilyrðum þess að ESB veiti landinu aðgang að nauðsynlegum sjóðum.
