Fornritin góð heimild um veður
Landnámabók er varðveitt í Árnastofnun. Hún reynist vera býsna góð heimild um veðurfar. Þorkell Þorkelsson
Vísindamenn sem rannsökuðu íslenskar skeljar segja að súrefnissamsætur í skeljunum kunni að vera besta heimildin, sem hingað til hefur þekkst, um loftslagsbreytingar á heimsvísu. Skeljarnar sýna að íslensku fornritin eru nokkuð nákvæm heimild um veðurfar.
Flestar mælingar um loftslag til forna sýna einungis meðalhitastig, að sögn William Patterson, sérfræðings í samsætum við háskólann í Saskatchewan í Saskatoon í Kanada og aðalhöfundar skýrslunnar, í samtali við Nature News. Þetta kemur fram hjá sifynews.
Lindýr eru í stöðugum vexti. Styrkur ýmissa súrefnissamsæta í skeljum þeirra er breytilegur eftir hitastigi vatnsins sem þau lifa í. Því kaldara sem vatnið er þess meiri verður styrkur þungrar súrefnissamsætu (oxygen-18). Vatns- eða sjávarhitinn á grunnu vatni er í nánu sambandi við lofthitann.
Rannsakaðar voru 26 skeljar sem fundust í setlagakjörnum sem teknir voru í íslenskum flóa. Skeljarnar lifa yfirleitt í tvö til níu ár hver. Samsætuhlutfallið í hverri skel gefur því upplýsingar um ástand umhverfisins á ævi skeljarinnar.
Þjarki var notaður til að taka örþunnar sneiðar af hverjum vaxtarhring skeljanna og síðan var hlutfall samsætanna mælt. Þanig var hægt að lesa úr skeljunum hvernig hitastigið sveiflaðist.
Eitt af markmiðum Pattersons var að sannreyna gamlar ritaðar heimildir hér á landi um veðurfarið. Rannsóknin sýndi að íslensku fornritin voru tiltölulega nákvæm heimild.
Þannig greinir Landnámabók frá slíku hallæri að menn lögðu sér til munns hrafna og refi og að gömlum og veikburða var hent fyrir björg. Skeljarnar staðfesta að þá hafi komið kuldaskeið þegar sjávarhiti að sumri náði einungis 5°-6°C hita í stað 7,5°-9,5°C hita einni öld fyrr.
Gögn Pattersons sýna einnig ýmsar loftslagsbreytingar sem sagnfræðingar höfðu skráð á bækur. Þannig var hlýskeið á tímum Rómverja, kuldaskeið á hinum dimmu miðöldum og hlýskeið á þeim tíma þegar Ísland var numið.
Bloggað um fréttina
-
Loftslag.is Fornhitastig sjávar við Íslandsstrendur -
Guðjón Sigþór Jensson Fleiri stoðir undir fyrri vitneskju -
Magnús Óskar Ingvarsson Traustar heimildir -
Sigurður Þór Guðjónsson Hvaða fornrit
Erlent »
Föstudagur, 10.2.2012
- Reyna að losna við Grikki
- Árás á vefsvæði CIA
-
Samsteypustjórnin samþykkti skilyrðin
- Mynd ársins tekin í Jemen
- Banna eyrnastýfingu hunda
- Bannað að biðja á bæjarráðsfundum
- Vilja handtaka fulltrúa AGS
- Fyrirtækin slást um verkfræðingana
- Risaháfur á land
- Ævisaga Pútíns skyldulesning
- Átök á götum Aþenu
- Refsilaus mynd með nasistafána
- Þrír látnir og tveir særðir eftir gíslatöku
- Vill herskyldu fyrir konur
- Verkföll fyrir kjötkveðjuhátíð
- Ungir Rússar taka eigið líf
- Fraus í hel
- Lögsæki ekki dómara
- Segir minni tiltrú á SÞ
- Seldi CIA gögn um rússneskar eldflaugar
- Fræg bygging eldi að bráð
- Spilling verður N-Kóreu að falli
-
Enn gýs í Eldhringnum
- Leggja niður störf og mótmæla
-
Tvær bílasprengjur í Sýrlandi
- Heimilislausir í skjól í Bakú
- Garzón gefst ekki upp
Fimmtudagur, 9.2.2012
-
Undirbúa olíudælingu úr skipinu
- Átta ára barn meðal látinna
- Leyfa fyrsta kjarnorkuverið frá 1978
- Ætla ekki að færa andstöðunni vopn
- Borin kennsl á 162 lík
- Leggja fram kvörtun hjá SÞ
- Mossad þjálfar andófsmenn í Íran
- Verkalýðsfélög boða verkföll
- Færri fæðingar í Danmörku
- Garzón sakfelldur
- Rússar efins um þjóðabandalag
- Grikkir hafa náð niðurstöðu
- Dóná ísilögð í sex löndum
-
Mannskæð bílsprengja í Taílandi
- Slóvakar styðja Grikki ekki frekar
- Myrti stuðningsfulltrúa í Danmörku
- Cameron vill læra af Íslandi
-
Handtekinn forseti kom til Íslands
-
Bygging stóðst ekki kröfur
Innlend málefni
- Hallgrímur SI fórst undan ströndum Noregs
- Landsdómur
- Bæjarstjórnarmeirihluti sprunginn í Kópavogi
- Baldur Guðlaugsson - dómsmál
- Ólga innan VG
Svipaðar fréttir
- Laugardagur, 9. maí 2009, Innlent Neikvæðar horfur hjá Landsvirkjun að mati S&P
- Mánudagur, 11. október 2010, Innlent Strákagöng lokuð í nótt
- Fimmtudagur, 7. janúar 2010, Innlent Hafís 18 mílur NV frá Barðanum
- Miðvikudagur, 8. desember 2010, Innlent Samþykkt að leggja Íbúðalánasjóði til 33 milljarða
- Laugardagur, 2. maí 2009, Innlent Amma á Facebook
-
Sýrlenskur flóttamaður ber stjórnvöldum söguna illa
-
Tekið á móti Suu Kyi sem rokkstjörnu
-
Veður hamlar aðgerðum á strandstað
-
Íranar fagna byltingarafmæli
-
Rómarborg snæviþakin
-
Ofbeldið í Sýrlandi eykst
-
Adele í viðtali við 60 mínútur
-
Ingvar: Við verðum að vinna síðustu þrjá




































