Deila Ísraelsríkis og Bandaríkjanna er talin sú versta í áratugi. Reuters

Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, sætir gagnrýni heimafyrir vegna deilu sem sem upp er komin milli Ísraels og Bandaríkjanna og talin er versta missætti sem upp hefur komið milli ríkjanna í áratugi.

„Við sáum fréttirnar og fréttaskýringarnar þegar við opnuðum blöðin í morgun. Ég legg til að við höldum ró okkar,“ sagði Netanyahu á vikulegum ríkisstjórnarfundi. „Við kunnum að fást við ástand eins og þetta, með ró, ábyrgð og af alvöru.“

Stjórnvöld í Ísrael höfðu talið að opinber afsökunarbeiðni síðasta fimmtudag hefði lægt verstu öldurnar. Deilunni olli tilkynning stjórnvalda um byggingu nýrra landnemabyggðar í austurhluta Jerúsalem á sama tíma og Joe Biden, varaforseti Bandaríkjanna var í heimsókn í Ísrael.

Yfirlýsingar Bandaríkjastjórnar yfir helgina benda þó til þess að svo sé ekki. Hillary Clinton, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, húðskammaði Netanyahu í þriggja kortera símtali áður en hún sagði fjölmiðlum að tilkynningin hefði verið móðgandi og send einstaklega neikvæð skilaboð um tengsl Ísraela við helsta bandamann sinn.

„Deilan er enn í gangi og hefur náð nýjum hæðum. Svo virðist sem hún sé mun alvarlegri en þau missætti sem við höfum upplifað sl. áratug, og jafnvel þarf að fara enn lengra aftur í tímann,“ segir í leiðara ísraelska dagblaðsins Maariv.

„Hvenær heyrðum við síðast jafn harkaleg orð frá Washington, sögð jafn kaldri og fjarlægri röddu? Og það er ekki bara orðin og tónninn. Það er skorturinn á trausti, fyrirlitningin,“ sagði í leiðara Aharonot dagblaðsins sem skrifaður var undir fyrirsögninni „Hrækt í andlitið.“

Stjórnvöld í Ísrael hafa alltaf litið á Bandaríkin sem sinn mikilvægasta bandamann og á seinni árum sem mikilvægan samherja í baráttunni gegn því að Íran nái að kjarnorkuvæðast.

„Næstu dagar munu skipta miklu máli. Kjarnorkuógnin krefst þess að forsætisráðherra okkar sé náðinni hjá forseta Bandaríkjanna,“ sagði leiðari Maariv. „Þess í stað erum við með forsætisráherra sem nálgast það að vera útskúfaður í Washington.“

Dagblaðið Haaretz, lagði til að Netanyahu myndi endurmeta hina hægri sinnuðu stjórn sína. „Nú er komið að örlagastund hjá forsætisráðherranum. Hann verður að velja milli hugmyndafræði sinnar og stjórnmálasamstarfs annars vegar og þörfinni fyrir stuðning Bandaríkjamanna hins vegar,“ sagði í leiðara blaðsins.

Tilkynning Ísraelstjórnar um byggingaframkvæmdirnar hafði veruleg áhrif á margra mánaða tilraunir Bandaríkjamanna til að koma á friðarviðræðum á ný milli Ísraela og Palestínumanna. En ekki hafa farið fram friðarviðræður milli ríkjanna frá því til átaka kom á Gaza í janúar í fyrra. 

Að sögn fjölmiðla höfðu Bandaríkin og Ísrael náð leynilegu samkomulagi um að Ísraelsríki myndi stilla sig um að tilkynna frekari byggingaframkvæmdir í austurhluta Jerúsalem, sem og að fresta frekari framkvæmdum á Vesturbakkanum um tíu mánuði, líkt og áður hafði verið samþykkt.

Netanyahu er sagður hafa sett á fót nefnd til að rannsaka tilkynninguna um byggingaframkvæmdirnar í Jerúsalem, sem send var út án hans vitundar. Þá hefur hann bannað ráðherrum ríkisstjórnarinnar að tjá sig við fjölmiðla.