Forsætisráðherra Ungverjalands, Viktor Orban, reyndi í dag að draga úr áhyggjum fólks vegna eitraðs úrgangs frá súrálsverksmiðju í landinu. Segir hann að stjórnvöld hafi náð tökum á ástandinu og ekki sé mikil hætta á ferðum þrátt fyrir að einhver eiturefni hafi farið í Dóná í gær.

Fimm eru látnir eftir að eiturefnaleðja, sem flæddi úr geymsluþró súrálsverksmiðju í bænum Ajka á mánudag.

Í gær sagði Tibor Dobson, sem stjórnar björgunaraðgerðum vegna eiturefnaslyssins, sagði að leðjan hefði þegar eytt öllu lífríki árinnar Marcal sem fellur í ána Raba, þverá Dónár. „Allir fiskarnir eru dauðir og við gátum ekki heldur bjargað gróðrinum,“ sagði Dobson.

Áætlað er að um 700.000 til 1,1 milljón rúmmetrar af rauðri leðju hafi flætt úr þrónni yfir stórt svæði í grenndinni, m.a. tugi bæja og þorpa. Fjórir drukknuðu, þeirra á meðal eitt barn, í einu þorpanna, Kolontar, þar sem eiturefnaleðjan var allt að tveggja metra djúp. Að minnsta kosti 120 manns hafa verið flutt á sjúkrahús vegna brunasára af völdum eiturefnanna og lést einn þeirra í morgun. Þriggja er enn saknað.

Leðjan myndast þegar súrál er unnið úr báxíti. Málmgrýtið er þá tekið úr jörðinni og hreinsað með vítissóda. Úr því verður til súrál, sem er unnið frekar, og úrgangur, þ.e. óhreinindi í föstu formi, þungmálmar og efni sem notuð eru við vinnsluna, að sögn fréttavefjar BBC.

Um það bil 40-45% úrgangsins eru járnoxíð sem gefur leðjunni rauðan lit. Um 10-15% eru áloxíð, önnur 10-15% kísiloxíð og í leðjunni er minna magn af brenndu kalki, títandíoxíði og natrínoxíði, að sögn fyrirtækisins sem rekur súrálsverksmiðjuna.

Auk þess sem eiturefnin geta valdið brunasárum geta þau skemmt lungun og meltingarfæri ef þau berast inn í líkamann.

Á vef BBC segir að nú óttist menn hvað gerist þegar leðjan þornar og fýkur  á brott - ekki ósvipað eldfjallaösku.