Enn er ekki ljóst hvort Mohamed ElBaradei, fyrrverandi yfirmaður Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar, IAEA, mun keppa við Hosni Mubarak Egyptalandsforseta eða einhvern annan stjórnarliða í forsetakosningunum á næsta ári. ElBaradei, sem er 68 ára gamall, hefur gagnrýnt stjórnvöld harkalega fyrir einræðistilburði og vanhæfni. Hann sagði í fyrra að hann myndi ekki bjóða sig fram nema fulltrúar réttarkerfisins stjórnuðu kosningunum og „alþjóðlegir eftirlitsmenn frá Sameinuðu þjóðunum“ yrðu látnir tryggja að allt færi vel fram.

En á ElBaradei einhverja möguleika í þessu ríki flokkseinræðisins? Mubarak er 81 árs og hefur verið við völd frá 1981, allan þann tíma hafa verið í gildi neyðarlög sem veita forsetanum og liðsmönnum hans nær ótakmörkuð völd.

Spilling er landlæg. Um 40% hinna 80 milljóna íbúa landsins hjara á sem svarar 230 krónum á dag eða minna, Fáir trúa því að kosningar séu marktækar og kjörsókn er lítil, sögð mun minni en opinberar tölur gefa til kynna. Tjáningarfrelsi er takmarkað. Fjölmiðlar eru háðir ráðamönnum og standa fyrir hatursherferð gegn ElBaradei.

Fátækt og ólæsi

Hann hefur sagt að stjórnin fari með þjóðina eins og „þræla og sauði“ og bendir á að vanhæfni hennar birtist í útbreiddu ólæsi landsmanna og sárri fátækt. Ef stjórnin hafni þeim lýðræðisumbótum sem andstæðingar hennar hafa krafist geti farið svo að borgaraleg óhlýðni og andóf verði eina ráðið. „Við viljum helst að þegar við förum út á göturnar verði það í fyrsta og síðasta sinn og það verði upphafið að endalokunum hjá þessari stjórn,“ sagði hann í ræðu í haust.

Miðað við sögulega reynslu kemst ElBaradei varla upp með að tjá sig með þessum hætti.

ElBaradei sagður réttdræpur

Mahmoud Amer, umdeildur kennimaður (múfti) úr röðum ofstækisfullra múslímasamtaka í Egyptalandi er nefnast Ansar al-Sunnah al-Muhammadiya i Berbera, hefur nú gefið út skipun, svonefnt fatwa, um að myrða beri ElBaradei. Rökstyður hann ákvörðun sína með því að vitna í vers númer 33 í Kóraninum og segir umrætt fatwa vera í samræmi við lög íslams. Aðrir múslímakennimenn í landinu andmæla hins vegar eindregið þeirri túlkun hans.

Ljóst er að skipunin er gefin út vegna pólitískra skoðana Elbaradeis en samtökin, sem eru afar íhaldssöm, styðja ákaft Mubarak. Egypskir mannréttindasinnar krefjast þess nú að Mubarak lýsi andstöðu við skipun Amers.