Upplýsingar um farsímanotkun og tölvupóstsamskipti verða geymdar. Brynjar Gauti

EES-löndin, Ísland, Noregur og Lichtenstein, ætla að skrifa undir samkomulag við Evrópusambandið á föstudaginn kemur um að geyma upplýsingar um fjarskiptanotkun. Það þýðir að upplýsingar um farsímanotkun og tölvusamskipti verða geymdar og aðgengilegar yfirvöldum, að sögn ABC Nyheter.

Málið hefur verið mjög umdeilt í Noregi, að sögn fréttavefjarins. Um er að ræða viðauka við XI kafla EES-samningsins um fjarskiptaþjónustu. Samþykkt hans þýðir að eftirlitsaðilar munu skrá upplýsingar um fjarskipti hvort sem er á netinu eða í farsímum. Tilgangurinn er sá að auðvelda lögreglu rannsókn á grun um hryðjuverkastarfsemi.

Margir hafa varað við því í Noregi að þetta sé skref í átt til eftirlitsþjóðfélags sem stríði gegn grundvallarreglum lýðræðisins.

Upplýsingar varðveittar í sex mánuði

Hjá innanríkisráðuneytinu fengust þær upplýsingar að hér sé um að ræða svonefnd Data Retention Directive 2006/24/EC og að til standi að taka það inn í EES-samninginn á föstudag.

Meginefni tilskipunarinnar varðar varðveislu upplýsinga um fjarskiptaumferð. Regla um varðveislu lágmarksskráningar gagna í sex mánuði var tekin inn í íslensk fjarskiptalög árið 2005 (78/2005).

Það var gert að beiðni ríkislögreglustjóra í þeim tilgangi að tryggja að lögregla og ákæruvald hefðu nóg svigrúm til að upplýsa brot þar sem uppfyllt væru skilyrði XI. kafla laga um meðferð sakamála (88/2008).

Ólík staða hér og í Noregi

Björn Geirsson, yfirlögfræðingur Póst- og fjarskiptastofnunar, sagði að staða þessara mála sé ekki með sama hætti hér á landi og í Noregi. Hann sagði að  ákvæði efnislega samhljóða því sem er í umræddri tilskipun hafi verið í gildi hér frá árinu 2005. Hins vegar sé nú í fyrsta skipti verið að kveða á um varðveisluskyldu gagna af þessu tagi í norskum lögum.

Hann sagði að töluverð umræða hafi verið hér á landi um þessa varðveisluskyldu þegar hún var innleidd í íslensk lög árið 2005.

Málið tengist varðveislutíma upplýsinga um fjarskiptaumferð sem lesa má nánar um í ákvörðun Póst- og fjarskiptastofnun (29/2011). Ákvörðunin var tekin, eftir að erindi barst frá Persónuvernd, um að ekki skyldi geyma slíkar upplýsingar lengur en í sex mánuði.