Getnaðarvarnarpillur. Mbl.is/Kristinn Ingvarsson

„Daginn eftir pillan“ svo nefnda er enn deiluefni í Bandaríkjunum. Í síðustu viku var lagt bann við því að fólk undir 17 ára aldri gæti fengið neyðargetnaðarvörnina án lyfseðils. Í dag munu svo fulltrúar beggja hliða mæta fyrir dómara í hæstarétti og útskýra málstað sinn.

Kvenréttindasamtök í Bandaríkjunum, undir forystu samtakanna Center for Reproductive Rights, hafa undanfarin 10 ár reynt að beita sér fyrir því að Matvæla- og lyfjaeftirlit Bandaríkjanna (FDA) geri neyðargetnaðarvörnina aðgengilegri fyrir yngri stúlkur. Segja þau m.a. að löggjafinn í Bandaríkjunum láti pólitík vega þyngra en vísindi, með því að herða aðgang að "daginn-eftir-pillunni", sem getur komið í veg fyrir þungun ef hún er tekin innan 72 klukkustunda frá óvörðum samförum.

Dómarinn Edward Korman fer með málið, en árið 2009 úrskurðaði hann baráttusamtökunum í vil og fyrirskipaði FDA að verða við kröfunum. Í vikunni sem leið stóð til að heimila sölu á lyfinu Plan-B til stúlkna á aldrinum 12-17 ára án lyfseðils, en á síðustu stundu var heimildin afturkölluð fyrir tilstilli heilbrigðisráðherrans Kathleen Sebelius. Barack Obama Bandaríkjaforseti hefur síðan varið aðgerðir Sebelius og um leið vakið reiði margra frjálslyndra stuðningsmanna sinna.

Í dag verður þó tekist á um annað en skylt mál fyrir dómi, en Center for Reproductive Rights saka lyfjaeftirlitið um að hundsa kröfurnar sem þeim hafi verið gert að uppfylla. Nancy Northup, talskona samtakanna, gagnrýnir lyfjaeftirlitið harðlega. "Það er ótrúlegt hvað þessi stofnun er tilbúin að ganga langt í því að neita konum um aðgang að neyðargetnaðarvörnum sem sannað hefur verið að eru öruggar og hafa virkað í áraraðir."