Frá Mósambík Reuters

35 ára gömul mósambískri konu var nauðgað af unglingspiltum eftir að hún gekk fram á manndómsvígsluathöfn þegar hún stytti sér leið yfir engi. Ættbálkaforingi fyrirskipaði að henni skyldi hópnauðgað á staðnum í refsingarskyni. Málið hefur vakið harðar deilur um stöðu kvenna í landinu.

Fjórir piltanna voru í kjölfarið handteknir, en engar kærur gefnar út eða réttarhöld ákveðin, að sögn Delfino Jose, talsmanns teymis sem berst gegn kynbundnu ofbeldi í Mósambík. Þar í landi er algengt að mál dagi uppi án þess að nokkurn tíma komi að réttarhöldum.

Nauðgunin varð hinsvegar til þess að upp blossaði hörð umræða um konur og hefðir í Mósambík, landi sem hefur verið hyllt fyrir framgöngu kvenna í stjórnmálum. Síðasti forsætisráðherra landsins sem og forseti þingsins voru konur og í hópi þingmanna eru 39 konur. Mósambík fékk árið 2009 Afrísku kynjaverðlaunin fyrir eflingu kvenna.

Konur í Mósambík búa enn við svívirðilegt ofbeldi að sögn mannréttindasamtaka. Reuters

Sveðjum og byssustingum beitt

Aðgerðarsinninn Gilberto Macuacua segir hinsvegar að þetta sé aðeins glansmynd, því í raunveruleikanum búi mósambískar konur við svívirðilegt ofbeldi. Sem dæmi má nefna að í janúar hjó karlmaður handlegginn af eiginkonu sinni með sveðju þegar hún sakaði hann um framhjáhald með frænku hennar. Á síðasta ári rak annar maður byssusting upp í leggöng konu sinnar og saumaði svo fyrir þau.  „Karlar eru enn ekki fáanlegir til að líta á konur sem manneskjur með jafnan rétt við karla," segir Macuacua. „Þekkingin á mannréttindum er lítil sem engin, sérstaklega réttindum kvenna."

Verðlaunablaðamaðurinn Pedro Nacuo réttlætti hópnauðgunina í pistli, þar sem hann sagði að konan hefði ítrekað farið viljandi um svæðið þar sem umskurnin fór fram. Hann sagði að starfsfólk sjúkrahússins sem tók á móti henni hafi nálgast hana „eins og þau myndu nálgast einhvern sem stígur viljandi fram fyrir bíl til að láta keyra á sig," skrifaði hann í ríkisdagblaðið Noticias.

„Enginn fordæmir refsinguna sem þessi kona var beitt, jafnvel þótt hún hafi verið hörð, vegna þess að stofnanir okkar eru myndaðar af fólki sem veit hvernig á að eiga við svona vandamál." Kvenréttindasamtökin Muleide halda uppi vörnum fyrir konuna, sem er 5 barna móðir, og segja að hún hafi verið að huga að uppskeru sinni og hafi ekki gert sér neina grein fyrir athöfninni sem stóð yfir.

Konur sem tala eru ógn

Árið 2009 voru sett lög í Mósambík gegn heimilisofbeldi. Í könnun sem gerð var þremur árum fyrr, 2006, sagðist rúmur helmingur aðspurðra kvenna hafa orðið fyrir líkamlegu ofbeldi og kynferðisofbeldi. Mannfræðingurinn Maria Jose Arthur, frá kvennasamtökunum Konur og lög í Suður-Afríku, segir að lögin séu ekki vandamáli.

„Þetta er ótrúlegt, því við höfum heilmikið af formlegum tækjum sem eiga að tryggja jafnrétti, en svo rekum við okkur ítrekað á mótstöðu gegn því að beita þeim, vanhæfni og samsekt þeirra stofnanna sem ættu að tryggja jafnrétti," segir hún. Vandinn felist í fordómum.

Macuacua tekur undir. „Þegar kona talar er það séð sem ógnuð. Konur mega ekki tala."