Sólveig Pétursdóttir, formaður utanríkismálanefndar, segir fundarmenn á ráðstefnu um öryggismál í Evrópu, sem haldin var í Bratislava í Slóvakíu, hafa verið sammála um að NATO yrði að vera grundvallarstofnun fyrir öryggismál í heiminum. Markmið ráðstefnunnar var einkum að ræða stækkun Evrópusambandsins (ESB) og Norður-Atlantshafsbandalagins (NATO) sem og samstarf við ný nágrannaríki Evrópu.

"Þetta var góð ráðstefna og margt athyglisvert sem kom þar fram. Það var rætt mikið um hryðjuverk í heiminum. Sérstaklega var minnst á hina hræðilegu árás í Madríd. Forseti Slóvakíu talaði um það að hryðjuverkaárásirnar á Bandaríkin 11. september 2001 hefðu breytt heimsmyndinni. Í Madríd hefðu hryðjuverkamenn í fyrsta sinn náð að hafa áhrif á úrslit kosninga og þar með lýðræðið," segir Sólveig í samtali við Morgunblaðið.

Hún segir mikla samstöðu hafa ríkt meðal fundarmanna um baráttuna gegn hryðjuverkum. Framkvæmdastjóri NATO hafi m.a. lýst því yfir að nýjar ógnir væru fyrst og fremst hryðjuverk og ljóst væri að NATO þyrfti að grípa til aðgerða gegn þeim sem og gegn skipulagðri glæpastarfsemi.

Sá framkvæmdastjóri innan ESB sem hefur umsjón með stækkunarferlinu sagði m.a. á ráðstefnunni að Evrópa og ESB væru ekki sami hluturinn. Hann nefndi sérstaklega málefni Tyrklands og taldi það hugsanlega geta lagt mikið af mörkum við að byggja brú á milli múslimaheimsins og vesturveldanna. Tók hann undir með öðrum að hætta væri á hryðjuverkum á næstu árum og að 11. september hefði í raun breytt Evrópu jafnmikið og Bandaríkjunum.

"Það var rætt ítarlega um hlutverk og stöðu NATO. Fram kom að flesti ríki Evrópu telja það vera sérstakt markmið að fá aðild að NATO og það virðist vera almennur og víðtækur stuðningur við NATO í Evrópu," segir Sólveig. Hún segir framkvæmdastjóra NATO jafnframt hafa sagt að stækkun ESB og stækkun NATO væru nátengdar. Þrátt fyrir skýra stefnu ESB í varnarmálum kæmi hún aldrei í staðinn fyirr NATO.

"Fulltrúi þjóðaröryggisráðs Bandaríkjanna talaði mikið um hryðjuverk og undirstrikaði m.a. að árás á eitt ríki væri árás á þau öll og hryðjuverk væru árás á lýðræði. Þá lagði hann áherslu á að við yrðum að halda tryggð hvert við annað við þessar aðstæður," segir Sólveig.

Ísland eina landið í Evrópu án loftvarna

Ráðstefnuna sóttu fulltrúar frá öllum ríkjum Evrópu auk þess sem Bandaríkjamenn tóku þátt í henni. Norður-Atlantshafstengslin voru rædd á ráðstefnunni, en Sólveig segir þau tengsl afar mikilvæg fyrir Ísland og að þau séu greinilega að eflast. "Það kom skýrt fram að fundarmenn voru sammála um það að NATO yrði grundvallarstofnun fyrir öryggismál í heiminum í dag."

Einn yfirmanna NATO benti á að tryggja þyrfti loftvarnir Eystrasaltsríkjanna til að fullnægja ákvæðum fimmtu greinar stofnsamnings NATO í kjölfar þess að þau gerðust aðilar. Sólveig segist telja ummælin athygliverð í ljósi framtíðar herstöðvarinnar í Keflavík. "Ef þoturnar í Keflavík fara þá yrði Ísland að öllum líkindum eina landið í Evrópu án loftvarna. Stöðin í Keflavík dugar ekki ein og sér í baráttunni við hryðjuverk en hún hefur fælingarmátt," segir Sólveig.

Hún segir Íraksstríðið ekki hafa borið á góma á ráðstefnunni en áhersla hafi verið lögð á mikilvægi þess að efla samstarf í varnarmálum milli Bandaríkjanna og Evrópu.