Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Nemendur HA ánægðastir

20:49 Nemendur við Háskólann á Akureyri eru ánægðastir allra nemenda opinberu háskólanna með gæði námsins við skóla sinn, en 91% þeirra eru mjög eða frekar ánægðir á meðan sambærilegt hlutfall við Háskóla Íslands er 87% og nokkuð lægra fyrir Landbúnaðarháskólann og Hólaskóla. Meira »

Að bjarga barni bjargar mannkyninu

20:30 Börn eru sannarlega uppspretta mikillar gleði og geta með vangaveltum sínum um lífið og tilveruna glatt mann óendanlega. Til þess að börn geti blómstrað þurfa þau vissulega gott atlæti, vitsmunalega örvun og framar öllu ást og umhyggju. Meira »

Spyr um kostnað sérstaks saksóknara

20:20 Össur Skarphéðinsson, þingmaður Samfylkingarinnar, lagði í dag fram fyrirspurn á Alþingi til Sig­mundar Davíðs Gunn­laugs­onar, dóms­málaráðherra, um verktakakostnað embættis sérstaks saksóknara. Meira »

Skjálftavirkni mikil í Bárðarbungu

19:33 Enn er mik­il skjálfta­virkni við Bárðarbungu. Frá miðnætti hefur 21 skjálfti yfir þrjá að stærð mælst á svæðinu. Stærsti skjálftinn var af stærðinni 4,8 og mældist kl. 13:07 í dag, 5,9 km suðaustur af Bárðarbungu. Meira »

Fólk hvatt til að klæðast grænu

19:28 Haldið var upp á alþjóðlegan dag Kabuki-heilkennisins í dag og fólk hvatt til þess að klæðast grænu í tilefni dagsins. Einnig var fólk hvatt til þess að setja grænan Kabuki-borða á prófílmyndir sínar á samskiptavefnum Facebook. Meira »

Gæslan keypti hríðskotabyssur

19:17 Landhelgisgæslan keypti í lok síðasta árs 250 MP5 hríðskotabyssur af norska hernum. Samningur um kaupin var undirritaður 17. desember í fyrra. Fram kemur á vef RÚV, að þetta staðfesti Dag Aamont, upplýsingafulltrúi norska hersins. Meira »

Beita sér ekki fyrir sápum á RÚV

18:42 Formaður Hollvina Ríkisútvarpsins gerir ekki ráð fyrir að sápuóperur, eða öllu heldur skortur á sápuóperum á dagskrá Ríkisútvarpsins, komi til kasta samtakanna. Meira »

Besta landslið Norðurlandanna

18:55 Í dag varð það opinbert. Sem Íslendingur getur þú, lesandi góður, hallað þér að næsta Dana, Svía, Norðmanni eða Finna og sagt: „Við erum betri en þið í fótbolta. Meira »

Birting kjörskrárinnar ólögmæt

18:05 Persónuvernd hefur tekið ákvörðun um að birting kjörskrár vegna prestskosninga þjóðkirkjunnar í Seljaprestakalli hafi verið ólögmæt. Þetta kemur fram í dómi Persónuverndar. Þar segir að birting kjörskrárinnar á vefsíðu þjóðkirkjunnar samrýmdist ekki lögum um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga Meira »

Bílarnir skullu saman vegna hálku

17:41 Alvarlegt bílslys sem varð í Blönduhlíð í Skagafirði í hádeginu í dag varð með þeim hætti að annar bíllinn rann til í hálku, og skall framan á hinn bílinn sem kom úr gagnstæðri átt. Þetta staðfestir lögreglan á Sauðárkróki í samtali við mbl.is. Meira »

Stefnir í verkfall lækna á mánudag

17:40 Samningafundi Læknafélags Íslands og samninganefndar ríkisins, sem fór fram í Karphúsinu síðdegis í dag, lauk án niðurstöðu. Næsti fundur í kjaradeilunni hefur verið boðaður eftir helgi og er því ljóst að læknar munu að óbreyttu hefja verkfall á mánudag. Vonbrigði segir formaður Læknafélagsins. Meira »

Draumurinn að opna aðra verslun

17:38 Fatahönnuðurinn Andrea Magnúsdóttir fagnar fimm ára afmæli verslunar sinnar, Andreu, í kvöld og bíður í afmælisboð á Strandgötu, Hafnarfirði. Andrea segir drauminn vera að opna aðra verslun í Reykjavík. Meira »

Eimskip kærir leka til lögreglu

16:56 Kauphöll Íslands hefur athugunarmerkt hlutabréf Eimskipafélags Íslands, vegna leka á gögnum til Kastljóss er tengjast rannsókn Samkeppniseftirlitsins. Eimskip segir í tilkynningu að lekinn hafi skaðað ímynd félagsins og Eimskip hafi kært lekann til lögreglu Meira »

6 ára fangelsi fyrir kynferðisbrot

16:37 Hæstiréttur hefur dæmt karlmann á fimmtugsaldri í sex ára fangelsi fyrir kynferðisbrot gegn tveimur börnum. Héraðsdómur Vesturlands dæmdi hann í fjögurra ára fangelsi í maí sl. Hæstiréttur hefur því þyngt dóminn um tvö ár. Meira »

Dómstólar „dæma út og suður“

15:47 „Mér sýnist meiðyrðamál vera í algerum ólestri, hér á landi sem annars staðar. Íslenskir dómstólar dæma út og suður í slíkum málum. Æruverndin virðist mismunandi eftir hver á í hlut þótt lögin geri ekki ráð fyrir því.“ Meira »

Undirbúa sig fyrir ebólu

16:56 Starfsfólk á Landspítala er farið að æfa viðbrögð við því ef einstaklingur sýktur af ebóluveiru kæmi til landsins og í gær hófust námskeið þar sem starfsmenn fá þjálfun við að klæða sig í veiruhelda heilgalla og veiruheld gleraugu. Búið er að setja saman sérhæft 30 manna teymi vegna faraldursins. Meira »

Þjófstörtuðu kjötsúpudeginum

16:11 Matreiðslumenn við Skólavörðustíg eru í óða önn að undirbúa kjötsúpudaginn sem verður haldin hátíðlegur á laugardag, en þetta er árviss viðburður sem haldinn er á fyrsta vetradegi ár hvert. Meira »

Einn sótti um starf yfirlæknis

15:40 „Það kom inn ein umsókn og hún er nú til skoðunnar hjá stöðunefnd landlæknis eins og venjan er,“ segir Hlíf Steingrímsdóttir, framkvæmdastjóri lyflækningasviðs Landspítalans en umsóknarfrestur um starf yfirlæknis á krabbameinsdeild rann út 20. október síðastliðinn. Meira »
Honda CRW Sjálfsk. Ekinn 124þús km.
Til sölu gott eintak af Honda CRW árgerð 2001 Ekinn aðeins 124 þús km. sjálfski...
Dráttarkrókur á VW Passat 2005-2010.
Til sölu nýtt dráttarbeisli og krókur á VW Passat 05-10, krókurinn er aftakanleg...
Viftur - viftur.is
Úrval af viftum af öllum stærðum og gerðum. Eitt mesta úrval landsins af viftum ...
Upphengi fyrir reiðhjól
Upphengið er á rennibraut. 3 metra rennibraut með 10 króka kosta 40000 kr. 3 m...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Stúkan glitnir
Félagsstarf
l GLITNIR 6014102219 I Hf ...