Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Náttúrugjald í stað náttúrupassa

18:20 Einhugur er innan stjórnar Samtaka ferðaþjónustunnar (SAF) um það að leggja til svokallað náttúrugjald sem innheimt er af ferðamönnum hjá hótelum og gististöðum til uppbyggingar ferðamannastaða á Íslandi. Þykir þessi leið vænlegri en svokallaður náttúrupassi. Meira »

Pétur vill verða ráðherra

18:13 „Ég hef alltaf verið í pólitík til þess að hafa áhrif,“ segir Pétur H. Blöndal, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í samtali við mbl.is en hann hefur lýst yfir áhuga sínum á að taka við innanríkisráðuneytinu af Hönnu Birnu Kristjánsdóttur sem óskaði eftir að láta af embættinu í síðustu viku. Meira »

2 milljörðum meira til heilbrigðismála

18:04 Sérstök framlög til rekstrar og stofnkostnaðar heilbrigðisstofnana aukast um rúmlega 2,1 milljarð króna samkvæmt breytingum sem fjármálaráðherra leggur til að gerðar verði á fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnarinnar sem er til meðferðar á Alþingi eða samtals 2.125 milljónir króna. Meira »

Valdir vegna reynslu af starfstengdu námi

18:00 Möguleikinn á fjarnámi og reynsla Háskólans á Akureyri og Keilis af starfstengdu námi eru helstu ástæður þess að starfshópur um starfsemi Lögregluskólans leggur til að samið verði við þessar tvær stofnanir um lögreglunám. Þetta segir Karl Gauti Hjaltason, skólastjóri Lögregluskólans. Meira »

Langmestu framlögin að raunvirði

17:32 Framlög til Landspítalans á næsta ári verða meiri en nokkurn tímann áður. Ekki aðeins í krónum talið heldur að raunvirði. Þetta segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra á Facebook-síðu sinni í dag. Meira »

Ellefu sagt upp á Hvolsvelli

17:02 Ellefu starfsmönnum í 9,5 stöðugildum hefur verið sagt upp störfum hjá framleiðslufyrirtækinu Glófa ehf. Um er að ræða störf á saumastofu Glófa á Hvolsvelli, þar sem framleiddar eru vörur fyrir heildsala í Þýskalandi, en ástæða uppsagnanna er verkefnaskortur. Meira »

Bjarni velji hæfasta einstaklinginn

15:43 Heimdallur, félag ungra sjálfstæðismanna í Reykjavík, telur að velja eigi hæfasta einstaklinginn í embætti innanríkisráðherra, en ekki hæfasta Sunnlendinginn eða hæfustu konuna. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Heimdalli. Meira »

Lögreglan vill fá ný vopn

16:04 Embætti ríkislögreglustjóra ætlar að óska eftir að fá að kaupa ný vopn þar sem að þörf lögreglunnar fyrir þau hafi aukist. Þetta kemur fram í svari embættisins við fyrirspurn fréttastofu Ríkisútvarpsins. Embættið undirbýr nú greinargerð til innanríkisráðherra. Meira »

Vændiskaupamál fyrir luktum dyrum

15:15 Hæstiréttur hefur komist að þeirrri niðurstöðu að vændiskaupamál sem höfðuð eru hér á landi skuli vera háð fyrir luktum dyrum. Einn af þremur hæstaréttardómurum skilaði séráliti og taldi ekki efni til að víkja frá þeirri meginreglu að þinghöld skuli haldin í heyranda hljóði. Meira »

Vill Sigga hakkara í 2 ára fangelsi

15:07 Saksóknari í máli lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu gegn Sigurði Inga Þórðarsyni, Sigga hakkara, krefst þess að Héraðsdómur Reykjaness dæmi hann í tveggja ára fangelsi. Sagði hann að réttarvitund almennings yrði gróflega misboðið hlyti hann vægari refsingu fyrir brot sín. Meira »

Kærir sextugan karlmann fyrir kynferðisbrot

14:59 Tæplega tvítug kona hefur kært karlmann á sextugsaldri til lögreglunnar á Akureyri fyrir kynferðisbrot. Talið er að brotið hafi átt sér stað á hóteli á Norðurlandi aðfaranótt sunnudags. Kæran barst á sunnudag. Meira »

Stuðningur við ríkisstjórnina eykst

14:39 Stuðningur við ríkisstjórnina mældist nú 36,4% en mældist 33,0% í síðustu mælingu MMR. Fylgi Sjálfstæðisflokksins eykst og mælist 25,4% en fylgi Framsóknar minnkar og mælist 11,8%. Meira »

Enn uppsagnir hjá Primera Air

14:38 Sjö starfsmönnum á framleiðslusviði flugfélagsins Primera Air hefur verið sagt upp störfum í nóvember. Forsvarsmenn fyrirtækisins hafa verið boðaðir á fund Vinnumálastofnunar. Meira »

Segir sátt um samninginn

14:20 Full­trú­ar Fé­lags pró­fess­ora við ríkisháskóla skrifuðu und­ir kjara­samn­ing í húsa­kynn­um Rík­is­sátta­semj­ara skömmu í gærkvöldi. Í dag kynntu fulltrúarnir samninginn fyrir stjórn félagsins og segir Rúnar Vilhjálmsson, formaður honum hafa verið vel tekið. Meira »

Bílar runnu af stað í Herjólfi

14:13 „Þetta var aðallega nudd, smá rispur og eflaust einhverjar beyglur,“ segir Gunnlaugur Grettisson, rekstrarstjóri Herjólfs, um tjón sem varð á sex bílum um borð í skipinu í gær þegar þrír þeirra runnu á gagnstæða bíla í miklum veltingi. Meira »

Deiluaðilar þurfa að leggja sig fram

14:36 „Deiluaðilar þurfa að fara að leggja sig meira fram og leggja meira af mörkum í þessari deilu,“ segir Magnús Pétursson, ríkissáttasemjari, um kjaradeilu lækna. Verk­fall lækna hef­ur staðið í tæp­ar fjórar vik­ur og á þeim tíma hafa yfir tuttugu sáttafundir verið haldnir hjá ríkissáttasemjara. Meira »

Siggi hakkari: „Ég játa sök“

14:16 Sigurður Ingi Þórðarson, sem einnig er þekktur sem Siggi hakkari, hefur ákveðið að breyta afstöðu sinnar til ákæru á hendur sér. Ákær­an er á þrjá­tíu blaðsíðum, í 18 köfl­um, og varða umfangsmikil fjársvik en alls nem­ur upp­hæðin sem Sigurður sveik út eða stal um þrjá­tíu millj­ón­um króna. Meira »

Fellst á að færa húsið í Bolungarvík

13:48 Minjavörður Norðurlands vestra segir að Minjastofnun hafi fyrir sitt leyti fallist á að húsið að Aðalstræti 16 í Bolungarvík, sem skemmt var í sumar, verði fært. Meira »
Vantar sumarbústað í langtímaleigu
Fjölskylda í leit að sumarbústað til langtímaleigu. Má vera um klst fjarlægt frá...
Glæsileg matarstell og glös til sölu
Glæsileg Matarstell og Kafe stell til sölu. Tékneskur stell sem er mjög vinsælt ...
MISTY-SKÓR
Teg. 922 Mjúkir og þægilegir dömu-inniskór úr l...
VELÚRGALLAR
Fyrir konur á öllum aldri. Margir litir. Stærðir S-XXXXL Snyrtivöruverslunin Gl...
 
Stuðlar: starfsmaður á lokaða deild
Önnur störf
Fossaleynir 17 (Grafarvogi), 112 Reykjav...
Landsst. 6014112314 vii kap.
Félagsstarf
Landsst. 6014112314 VII Kap....
Íslenska auglýsingastofan: vefhönnuður
Augl-/almannatengsl
VILTU VINNA Í KREFJANDI, LIFANDI OG SK...
8 mál
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...