Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Vildi ekki gefa upp dvalarstað sinn

07:13 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu fékk tilkynningu skömmu eftir klukkan ellefu í gærkvöldi um karlmann sem hefði dottið fyrir utan veitingastað í vesturbæ Reykjavíkur. Kom í ljós að maðurinn hafði fengið höfuðhögg við fallið og var sjúkralið kallað á vettvang. Meira »

Grunaður um brot á vopnalögum

Í gær, 22:53 Tilkynnt var um árekstur við Stekkjarbakka í Reykjavík um klukkan hálf þrjú í dag. Grunur er um að ökumaðurinn hafi verið undir áhrifum við aksturinn. Var hann færður í fangageymslu og verður rætt við hann þegar hann verður í aðstöðu til þess. Meira »

Þráinn og Anna Soffía sigruðu

Í gær, 22:36 Mikið var um dýrðir í Mjölniskastalanum í dag þegar glímumótið Mjölnir Open fór fram í tíunda sinn. Mótið er óopinbert Íslandsmót í uppgjafarglímu án galla. Hátt í áttatíu keppendur, frá sex félögum tóku þátt og keppt var í fimm þyngdarflokkum karla og þremur þyngdarflokkum kvenna auk opinna flokka. Meira »

Voru örmagna í sjálfheldu

Í gær, 22:02 Björgunarfélag Akraness sótti í kvöld tvær göngukonur sem voru orðnar örmagna í sjálfheldu í Glymsgili í Hvalfirði. Göngufélagi þeirra hringdi í Neyðarlínu og óskaði eftir aðstoð. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá Slysavarnafélaginu Landsbjörgu. Meira »

Karlmaður féll af fjórhjóli

Í gær, 21:49 Karlmaður er alvarlega slasaður eftir að hann féll af fjórhjóli við Fróðengi í Grafarvogi um klukkan hálf níu í kvöld. Maðurinn var fluttur á slysadeild og er málið til rannsóknar hjá lögreglu. Meira »

...og blanda blóðinu í páskabrauð“

Í gær, 21:42 Stríð Ísraela og Palestínumanna um lítið land í Miðausturlöndum blossar upp öðru hverju. Eins og ávallt í stríði eru mörg fórnarlömbin óbreyttir borgarar. Og oft sannleikurinn. Meira »

Mikil aukning í tónleikaferðum

Í gær, 20:24 Gríðarleg aukning hefur orðið í tónleikaferðum til útlanda síðustu tvö árin. Þetta segir Þór Bæring Ólafsson hjá ferðaskrifstofunni Gaman ferðum sem er mjög afkastamikil á þessu sviði ferðalaga. Meira »

Bjart yfir landinu á morgun

Í gær, 21:12 Veðurguðirnir hafa aðeins farið að brosa út í annað til okkar Íslendinga undanfarið og verður morgundagurinn bjartur og fínn, sérstaklega fyrri part dags. Seinni partinn gæti farið að draga fyrir sólina á suð-vesturhorninu og einher rigning á Vestfjörðum og Snæfellsnesi. Meira »

Lín Skuld, Lotta Fönn og Lind Ýr

Í gær, 20:05 Nöfnin Rita Lín, Lín Skuld, Sól Hlíf, Lotta Fönn, Lind Ýr og Mist Eik koma öll til greina sem samsett nöfn fyrir stúlkubörn. Meira »

Vann 2 milljónir í Jókernum

Í gær, 19:34 Heppinn lottóspilari er tveimur milljónum króna ríkari eftir Lottóúrdrátt kvöldsins. Vinninginn fékk hann í Jókernum. Fyrsti vinningur kvöldsins gekk hins vegar ekki út að þessu sinni en hann hljóðaði upp á rúmar 6,3 milljónir króna. Meira »

Steinunn Birna nýr óperustjóri

Í gær, 19:16 Steinunn Birna Ragnarsdóttir hefur verið ráðinn óperustjóri Íslensku óperunnar en hún hefur starfað sem tónlistarstjóri tónlistar- og ráðstefnuhússins Hörpu frá því að húsið var opnað. Meira »

Borgin er eins og draugabær

Í gær, 18:55 Hafnarborgin Aden í hinu stríðshrjáða Jemen er eins og draugabær þar sem venjulegt líf hefur lagst af, að sögn Elínar Jakobínu Oddsdóttur skurðhjúkrunarfræðings sem vinnur á einu stærsta sjúkrahúsinu þar fyrir Rauða krossinn. Embættismenn segja hundruð manna hafa fallið í átökum í borginni. Meira »

Kveikti eld á Laugarnestanga

Í gær, 18:18 „Í öllum mínum bíómyndum eru brennur og bálkestir. Hið formlausa afl eldsins hefur heillað mig alveg frá því ég var barn,“ segir Hrafn Gunnlaugsson kvikmyndaleikstjóri. Vegfarendur um Sæbraut síðdegis veittu því athygli hvar eldur logaði á Laugarnestanganum og barst reykurinn út á Flóann. Meira »

Airbus A380 lenti með veikan farþega

Í gær, 15:14 Flugvél flugfélagsins Emirates lenti á Keflavíkurflugvelli eftir hádegi í dag, en um borð var veikur farþegi. Sjúkrabíll var kallaður á staðinn ásamt lögreglunni. Meira »

Sjónarhorn á Hverfisgötu

Í gær, 14:37 Sýningin Sjónarhorn er fyrsta sýningin sem haldin er í Safnahúsinu á Hverfisgötu eftir að Þjóðminjasafnið tók við rekstri þess. Meira »

Gætu þurft að segja upp kennurum

Í gær, 17:30 Viðræður á milli fulltrúa tónlistarskóla í Reykjavík og borgaryfirvalda um launagreiðslur til tónlistarkennara standa enn yfir og liggur engin niðurstaða fyrir. Skólastjóri Söngskóla Reykjavíkur segir slæmt að viðræðurnar dragist á langinn. Semjist ekki komi að því að segja þurfi upp kennurum. Meira »

Stórhættulegt fyrir hjólreiðafólk

Í gær, 15:10 Það eru ekki bara ökumenn sem verða fyrir óþægindum og lenda í hættu vegna ástand gatnakerfisins. Ástandið er ekki síður slæmt fyrir hjólreiðamenn og í raun eru hjól mun viðkvæmara fyrir holum í vegum en bílar. Meira »

Fylltu heilu föturnar í Hvalfirði

Í gær, 14:01 Tæplega þrjú hundruð manns fóru niður í fjöru í Hvalfirði í dag á vegum Ferðafélags barnanna til að tína krækling. Leiddu tveir prófessorar við Háskóla Íslands gönguna um fjöruna og fræddu viðstadda um dýrategundina og nýtingarmöguleika hennar. Þá var öllum boðið að smakka soðinn krækling. Meira »
Til sölu Hyundai Accent
Til sölu Hyundai Accent árgerð 1999, ekinn 200.000 km. Ný tímareim, ný smurður ...
Gisting á Húsavík
Ibúðin er útbúin fyrir allt að 6 manns í þrem svefnherbergjum, sólarhrings &#821...
Tvö mótorhjól til sölu
Kawasaki KLE-500, nýskráð 2006, verð 500.000 og Kawasaki ER-6-F nýskráð 2007, ve...
HÓPFERÐABÍLAR
Guðmundur Tyrfingsson ehf. Grænir og góðir síðan 1969 Hópferðabílar til leigu m...
 
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Fjá...
Kr4/tr1-60 háspennulínur
Tilboð - útboð
KR4/TR1-60 Háspennul...
Litla jólabúðin: afgreiðslustarf
Önnur störf
Litla jólabúðin óskar eftir st...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
      ...