Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Faldi fíkniefni í gúmmíhanska

14:03 Hann hafði ekki erindi sem erfiði erlendi ferðamaðurinn sem ætlaði nýverið að koma með fíkniefni inn í landið í gegnum Flugstöð Leifs Eiríkssonar. Meira »

Spá 40 m/s í hviðum

13:59 Seint í nótt og fram yfir hádegi á morgun gengur í norðan og norðvestan 18-25 m/s á Vestfjörðum og Norðurlandi.   Meira »

Gorbatsjoff í sinni hinstu ferð

13:50 Forystusauðurinn Gorbatsjoff er nú á ferðalagi um landið ásamt Hrútavinafélaginu Örvari sem lýkur á Hrútadeginum mikla sem haldinn verður á Raufarhöfn á laugardaginn. Nýskipaður sendiherra Rússlands heilsaði upp á Hrútavinina með Guðna Ágústson í broddi fylkingar í Bændahöllinni í morgun. Meira »

Ráðherra falli frá flutningi Fiskistofu

13:16 Ákvörðun um flutning Fiskistofu er dæmi um óundirbúinn og óvandaðan flutning stofnunar að mati borgarfulltrúa Sjálfsstæðisflokksins. Meira »

Buster heldur starfinu

13:00 Buster, sex ára springer spanielhundur og starfsmaður lögreglunnar á Selfossi, er hæfur til starfa sem fíkniefnahundur og er ekki talinn hættulegur. Hann þarf ekki að bera múl en huga þarf betur að aðstæðum hans og veita honum meiri athygli. Þetta kemur fram í niðurstöðum skapgerðarmats. Meira »

Hætt við kynjaþemadag í Melaskóla

13:00 Hætt hefur verið við þemadag sem halda átti í Melaskóla í Reykjavík á morgun. Í tilkynningu frá skólanum til foreldra nemendanna kom fram að í tilefni dagsins mættu strákar vera eins og stelpur og stelpur mættu vera eins og strákar. Meira »

Fundu peninga og fóru með til lögreglu

12:27 Í gær kom fundvíst fólk í heimsókn lögreglustöðina í Hafnarfirði í gærkvöldi með reiðufé í erlendri mynt sem þau fundu í Reykjavík. Um er að ræða þónokkra upphæð. Meira »

Skilningurinn ekkert að batna

12:28 „Nú er maður farinn að skilja af hverju maður skilur ekkert í þessu,“ sagði Reimar Pétursson, verjandi Sindra Sveinssonar, undir hádegi á öðrum degi aðalmeðferðar í máli sérstaks saksóknara gegn fyrrverandi bankastjóra og þremur starfsmönnum Landsbankans. Var þá rætt um framsetningu gagna. Meira »

Loom böndin vottuð og örugg

12:22 Þau loom bönd sem íslenskar heildsölur flytja inn hafa öll staðist öryggisprófanir og viðmið Evrópusambandsins varðandi framleiðslu á leikföngum. Böndin eru seld í fjölmörgum verslunum hér á landi og njóta mikilla vinsælda. Meira »

Like a spider in the cage

11:54 Gunnar 'Gunni' Nelson looks more like a spider than a human being in the open workout in Stockholm. In this video, posted by the fighting gym Mjölnir, Gunni shows off all kinds of tricks, including his sword-fighting skills with his coach John Kavanagh. Meira »

Telja Íslendinga áreiðanlega vini

11:46 Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, kallaði eftir aukinni tvíhliða samvinnu Íslands og Kína á sviði efnahagsmála, viðskipta, menningarmála, Norðurslóðamála og endurnýjanlegrar orku þegar hann tók við trúnaðarbréfi nýs sendiherra Kína á Íslandi, Zhang Weidong, í vikunni. Þetta kemur fram á fréttavef kínverska dagblaðsins China Daily. Meira »

Þrjú kynferðisbrot til ríkissaksóknara

11:30 Rannsókn tveggja kynferðisbrotamála, sem voru til rannsóknar hjá lögreglunni á Selfossi eftir verslunarmannahelgina, er nú lokið og eru bæði málin komin til ríkissaksóknara sem tekur ákvörðun um hvort lagðar verði fram ákærur í málunum tveimur. Meira »

Olli alvarlegum líkamsáverkum

11:14 Þingfest var í Héraðsdómi Reykjavíkur í morgun mál ríkissaksóknara gegn karlmanni á fertugsaldri fyrir að hafa valdið farþegum í bifreið sem hann ók á Reykjanesbraut í mars 2012 alvarlegum líkamsáverkum með glæfraakstri undir áhrifum áfengis. Meira »

Gunnar Nelson eins og könguló í búrinu

10:52 Í myndbandinu sést Gunnar leika allskonar listir í mjög litlu MMA-búri, þar sem hann fer meðal annars í einhvers konar köngulóarbrú, auk þess sem hann bregður á leik með þjálfara sínum með sverðum úr frauðplasti. Meira »

Hætta samstarfi við Akureyrarbæ

10:29 Barnaverndarstofa hefur ákveðið að hætta samstarfi við Akureyrarbæ um meðferð fyrir unglinga og fjölskyldur þeirra sem staðið hefur frá árinu 2009 Meira »

58% aukning í nýskráningum fólksbíla

11:00 Sala á nýjum fólksbílum í nýliðnum septembermánuði jókst um 58% en nýskráðir fólksbílar á þessu tímabili eru 553 eintöká móti 350 í sama mánuði 2013. Er það aukning um 203 bíla. Meira »

Rannsókn á andláti í fullum gangi

10:30 Rannsókn á andláti konu í Stelkshólum er í fullum gangi og ekki hægt að upplýsa nánar um hvernig henni miðar að svo stöddu, segir Friðrik Smári Björgvinsson, yfirmaður rannsóknardeildar lögreglu. Eiginmaður konunnar situr í gæsluvarðhaldi en hann er grunaður um að hafa orðið konu sinni að bana. Meira »

Andlát Ástu rannsakað sem slys

10:23 Ásta Stefánsdóttir, sem fannst látin í Bleiksárgljúfri þann 15. júlí sl., lést af völdum drukknunar eða ofkælingar. Niðurstaða krufningar liggur fyrir en samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Selfossi bendir ekkert til annars en að um slys hafi verið að ræða. Meira »
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...
Shih Tzu hvolpar til sölu
Hreinræktaðir ShihTzu hvolpar til sölu 3 tíkur og 2 rakkar Frekari uppl á þes...
HÚSGÖGN, HEIMILISTÆKI, SKRAUTMUNIR OG FLEIRA
VERÐ OG UPPLÝSINGAR UM VÖRUR Á HEIMASÍÐUNI. WWW.HUSGOGN.NET Enginn opnunartími....
1268 m/2 iðnaðarhúsnæði á Jótlandi til sölu
Í húsnæðinu var áður starfrækt húsgagnaverksmiðja, stórt rafmagnsinntak. Til gr...
 
Héraðsdómur reykjavíkur: embætti héraðsdómara
Sérfræðistörf
Embætti héraðsdómara laust til set...
Hádegisfundur ses
Fundir - mannfagnaðir
Samtök eldri sjálfstæð...
L'occitane: sölufólk
Sölu/markaðsstörf
NÁTTÚRULEGAR ANDLITS- OG BAÐSNYRTIVÖR...