Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Óveður víða um land

09:43 Óveður er við Kjalarnes og víða um sunnanvert landið. Einnig er óveður í Miðdölum, Reykhólasveit, á Mývatns- og Möðrudalöræfum og víða á suðausturströndinni. Slæmt ferðaverður er í dag og ekkert útivistaveður til fjalla. Meira »

Fjármálastofnanir greiða mest í skatta

09:32 Kaupþing greiðir hæstu upphæðina í opinber gjöld á þessu ári samkvæmt álagningarskrá ríkisskattstjóra, sem birt var í morgun. Álagning gjalda á lögaðila hækkaði um 49,3% milli ára. Meira »

40 börn heima vegna veðurs

09:08 Bifreið með litla kerru fauk út af vegi við Hvolsvöll á sjötta tímanum í morgun. Fjörutíu börnum í Hvolsskóla á Hvolsvelli verður haldið heima í dag vegna veðurs. Hvassviðri er nú víða á Suðurlandi, þá sérstaklega undir Eyjafjöllum. Meira »

Úreltir strætisvagnar á Akureyri

08:49 Bílafloti Strætisvagna Akureyrar er kominn til ára sinna en meðalaldur bílanna er ellefu ár. Sá elsti er sautján ára gamall en sá yngsti sjö ára. Meira »

Fjölmenni komið saman í Hörpu

08:41 Fjölmenni er komið saman í Hörpu þar sem annað Alþjóðaþing Arctic Circle – Hring­borðs Norður­slóða hefst með ávarpi Ólafs Ragnars Grímssonar, forseta Íslands. Þingið sækja rúm­lega 1.400 þátt­tak­end­ur frá 34 lönd­um til að ræða málefni norðurslóða, en þingið stendur yfir fram á sunnudag. Meira »

Án heimilis á morgun

08:19 Einstæð fjögurra barna móðir í Reykjanesbæ segist munu fara á götuna á morgun þegar henni verður gert að fara með fjölskylduna úr leiguíbúð. Sökum þess að konan er á vanskilaskrá kemur hún ekki til greina sem leigutaki hjá Íbúðalánasjóði (ÍLS). Meira »

Nota hestinn í heilsutengda ferðaþjónustu

07:38 „Hér liggja gríðarleg tækifæri í hestaferðaþjónustu. Ísland er markaðssett meðal annars með íslenska hestinum. Margir ferðamenn sem koma hingað sækja í náttúruna, vilja upplifa hana og þar með komast í snertingu við íslenska hestinn.“ Meira »

Gjaldmælalaust gjaldsvæði í skoðun

07:58 Talsvert af erindum hefur borist Bílastæðasjóði Reykjavíkur frá íbúum nálægt Borgartúni vegna bílastæðamála í hverfinu.  Meira »

Fer í 47 metra á sekúndu

06:33 Bálhvasst er víða á Suðurlandi og hefur vindurinn farið í 47 metra á sekúndu í verstu hviðunum í nótt undir Eyjafjöllum. Búast má við talsverðri eða mikilli rigningu á Suðausturlandi og Austfjörðum í dag og hávaðaroki víða á landinu síðdegis og er ekki hægt að mæla með ferðalögum í dag. Meira »

Reyndi að flýja lögreglu

05:58 Sautján ára piltur reyndi að stinga lögregluna á hlaupum í Breiðholtinu í nótt eftir að hafa verið stöðvaður grunaður um akstur undir áhrifum fíkniefna. Meira »

Dópaður undir stýri

05:53 Rétt fyrir miðnætti var akstur ökumanns á fertugsaldri stöðvaður í miðborginni af lögreglu og reyndist hann vera með fíkniefni í fórum sínum og er auk þess grunaður um að hafa verið undir áhrifum fíkniefna við aksturinn. Meira »

Feður taka síður fæðingarorlof

05:30 Feður með háar tekjur eru mun ólíklegri til að taka fæðingarorlof núna en fyrir hrun og er um að kenna þaki sem var sett á greiðslur úr fæðingarorlofssjóði eftir 2008. Meira »

Líklega metvöxtur stafafuru

05:30 Góðar líkur eru taldar á að vöxtur stafafuru einnar í þjóðskóginum á Höfða, austur á Héraði, milli ára hafi slegið Íslandsmetið. Meira »

Fáar leiðir færar út úr sjálfheldu

05:30 Kjaradeila lækna og ríkisins er í hnút og lýsa heimildarmenn Morgunblaðsins stöðunni sem sjálfheldu. Engin leið sé út úr henni nema stjórnvöld veiti mun meira fjármagn en svarar til 3-4% kauphækkana til að koma til móts við kröfur lækna. Þær eru metnar 30-36%, samkvæmt heimildum blaðsins. Meira »

Frumvarp um stjórn fiskveiða á lokastigi

05:30 Jón Gunnarsson, formaður atvinnuveganefndar, segir stefnt að því að nýtt frumvarp um stjórn fiskveiða verði lagt fram á þingi í nóvember. Meira »

Styttan af Einari Ben flutt að Höfða

05:30 Meirihluti borgarráðs Reykjavíkur samþykkti í gær tillögu Dags B. Eggertssonar borgarstjóra um að stytta Ásmundar Sveinssonar myndhöggvara af Einari Benediktssyni, ljóðskáldi og athafnamanni, sem staðið hefur á Klambratúni, verði flutt að Höfða, fyrrverandi heimili skáldsins. Meira »

Of lítið byggt til að mæta fólksfjölgun næstu ár

05:30 Samkvæmt talningu starfsmanna Samtaka iðnaðarins hefur nýjum íbúðum sem eru í byggingu á höfuðborgarsvæðinu fjölgað um ríflega 400 frá því í mars. Meira »

Flugvélar oftar afgreiddar á fjarstæði

05:30 Farþegaþotur sem koma á Keflavíkurflugvöll eru í vaxandi mæli afgreiddar á stæðum nokkuð frá flugstöðinni, í stað þess að koma að tengibrúm sem henni tengjast. Meira »
Matta rósin,MIKASA - glös til sölu 20% ÚTSALA
Kristalsglös í Mikasa, Möttu rósinni, Hálastjarnu,Elegant, Classic. Fallegt úrv...
Til sölu Toyota Hiace diesel árg. 2006. Vsk bíll. Gott verð!
Til sölu Toyota Hiace diesel sendibíll árg. 2006, ekinn 178 þúsund km. Hann er b...
SUMARHÚS / GESTAHÚS / BREYTINGAR
Sumarhús â€" Gestahús â€" Breytingar O  Framleiðum st...
Viltu auka business þinn. Fallegir Nuddsteinar(Basalt) ásamt Steinapotti 39.000 Egat.is
Fyrir nuddarann og snyrtifræðinginn. Hlægilegt verð 100% visa raðgreiðslur. :Fal...
 
Reykjavíkurborg
Tilkynningar
Reykjavíkurborg Umhverfis- og skipulags...
Einbýlishús í fossvogi óskast til leigu
Húsnæði óskast
Mynd af auglýsingu ...
5 mál
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Stök skrifstofuherbergi
Til leigu
Stök skrifstofuherbergi Til leigu ca 16 ...