Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Í klóm lundans - myndskeið

09:32 Ferðamannabúðum eða „lundasjoppum“ í miðbænum hefur fjölgað mikið á síðastliðnum árum og útbreiðsla þeirra virðist hvergi nærri í rénun. Óvísindaleg könnun mbl.is leiddi í ljós að lundar sitji fyrir saklausum ferðamönnum í 21 í verslun í miðbænum og þeim fjölgar hratt. Meira »

Segir kominn tíma á betri sundlaug

09:27 Í drögum að hugmyndasamkeppni vegna hugsanlegra endurbóta á Sundhöll Ísafjarðarbæjar segir að þær séu hugsaðar til að bæta sundaðstöðu, aðgengi, aðbúnað fatlaðra, búningsklefa og útbúa útisvæði með pottum og stærri gufubaði. Meira »

Fleiri ný félög og færri gjaldþrot

09:16 Nýskráningar einkahlutafélaga í mars 2016 voru 261 og hafa alls 2.465 ný einkafélög verið skráð á síðustu 12 mánuðum. Það er 14% fjölgun frá því árinu á undan þegar 2.161 félag var skráð. Gjaldþrotum hefur aftur á móti fækkað á síðasta ári. Meira »

Drekinn í viðgerð á Hjaltlandseyjum

08:18 Norska víkingaskipið Drekinn Haraldur hárfagri leitaði til hafnar í Leirvík á Hjaltlandseyjum vegna smávægilegrar bilunar í reiða. Meira »

„Ég fékk bara nei“

08:05 Íslenskur læknanemi í Noregi sér fram á að þurfa að taka bankalán til þess að geta farið í sumarskóla í Ungverjalandi LÍN, lánasjóður íslenskra námsmanna, segist ekki geta lánað henni fyrir sumarskólanum nema þá mögulega með því að skerða námsgjaldalán hennar fyrir næsta ár.sem er henni nauðsynlegur til þess að klára fyrsta námsárið sitt. Meira »

Undraðist aðild Jóns Ásgeirs

07:57 Malcolm Walker, stofnandi Iceland-keðjunnar í Bretlandi, lýsir í sjálfsævisögu sinni undrun sinni á því hvernig skilanefnd gamla Landsbankans stóð að sölunni á fyrirtækinu eftir að fyrri eigendur fóru í þrot. Meira »

Hafði áhrif á 3000-3500 farþega

07:40 Seinkanir á flugi Icelandair vegna verkfallsaðgerða flugumferðastjóra í nótt höfðu áhrif á 3000-3500 farþega flugfélagsins. Þetta segir Guðjón Arngrímsson, upplýsingafulltrúi Icelandair í samtali við mbl.is. Meira »

Helgi Hrafn: Vill breytt hlutverk forseta

07:48 Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður Pírata, vill breyta hlutverki forseta. Hann vill að forseti hafi fyrst og fremst athafnahlutverk. „Það þarf einhver að fara í fín kokteilboð,“ segir Helgi í viðtali í Fréttablaðinu í dag. Meira »

Kosning erlendis má hefjast á morgun

07:37 Utankjörfundaratkvæðagreiðsla erlendis vegna forsetakosninganna 25. júní má hefjast á morgun 30. apríl.   Meira »

Fréttatíminn bætir við sig útgáfudögum

07:30 Frá og með næstu viku mun Fréttatíminn koma út tvisvar í viku. Frá þessu er sagt í blaðinu í dag. Hann mun áfram koma út á föstudögum en einnig á laugardögum frá og með 7. maí. Meira »

Seinkanir á millilandaflugi í morgun

07:22 Tveimur flugum Airberlin til og frá Þýskalandi var aflýst í nótt vegna verkfallsaðgerða flugumferðastjóra. Tæplega tuttugu öðrum flugum var seinkað, meðal annars öllum morgunflugum Icelandair og Wowair. Ein flugvél Icelandair lenti í nótt á Reykjavíkurflugvelli vegna málsins. Meira »

Flugverð hækkar um 10% milli mánaða

07:03 Meðalverð flugmiða frá Íslandi næstu vikur hefur hækkað um 10% frá fyrra mánuði og mun líklega hækka enn meira á næstu vikum. Verð á flugi til Bandaríkjanna hefur aftur á móti lækkað. Mesta hækkunin var á flugmiðum til Dusseldorf í Þýskalandi, en miðar þangað hækkuðu að meðaltali um rúmlega 50%. Meira »

Bjartviðri víða á landinu í dag

06:47 Búast má við bjartviðri víða á landinu í dag þótt hitastig verði áfram í lægri kantinum, eða frá frostmarki upp í 8 gráður. Á Norður- og Austurlandi má þó búast við norðvestan 8-13 metrum á sekúndu og snjókomu. Meira »

Réðst á starfsmann veitingastaðar

06:13 Lögreglan handtók í nótt mann í annarlegu ástandi í Austurstræti í Reykjavík á öðrum tímanum í nótt. Hafði maðurinn ráðist á starfsmann veitingastaðar. Eftir að lögregla kom á staðinn hafði maðurinn í hótunum við hana og fór hann ekki að fyrirmælum. Meira »

Andlát: Ólafur Stephensen

05:30 Ólafur Stephensen, jazzpíanisti og auglýsingamaður, lést í fyrrinótt, áttræður að aldri. Ólafur fæddist í Reykjavík 1. febrúar 1936. Foreldrar hans voru Stephan Stephensen, kaupmaður í Verðanda og Ingibjörg Stephensen húsfreyja. Meira »

Atlagan að hraðametinu hafin

06:33 Báturinn Embla sem er nýjasta smíði skipasmíðastöðvarinnar Rafnar ehf. lagði af stað áleiðis til Færeyja frá Höfn í Hornafirði núna í morgun, en stefnt er að því að setja nýtt hraðamet yfir Atlantshafið með siglingu til Gautaborgar með viðkomu í Færeyjum, Hjaltlandseyjum og Noregi. Meira »

Réðust á unga konu í Reykjavík

06:07 Tvær konur réðust á unga konu í Reykjavík í gærkvöldi og toguðu í hár hennar og veittu henni áverka á hálsi og eyra. Lögregla var kölluð á staðinn, en atvikið átti sér stað á níunda tímanum. Meira »

Misjafnt hvað börnin borða dýrt

05:30 Leikskólabörn á Seltjarnarnesi fá að borða fyrir 450 krónur á dag á meðan leikskólabörn í Reykjavík borða fyrir 308 krónur.   Meira »
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
Heimavík
...
Innihurð til sölu
1 stk. eikarhurð með karmi og húni. Breidd 80 cm. Engin gerefti eða þröskuldur. ...
Góður GMC ENVOY til sölu
Góður bíll til sölu. Skráður í desember 2001, Sjálfskiptur, bensín, 6 sílendera...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Olís atvinna
Önnur störf
PIPAR\TBWA o SÍA o 1612164 SÖLUSTJÓRI...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...