Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Miklar væntingar félagsmanna SGS

13:30 Samningar ríkis og sveitarfélaga við Bandalag háskólamenntaðra starfsmanna, grunn- og framhaldsskólakennara og fleiri kalla á leiðréttingu að sögn Björns Snæbjörnssonar, formanns Starfsgreinasambands Íslands. Meira »

No flight restrictions are in effect

13:28 The 3 nautical milesafety restricted flight area around the volcanic activity set by the Icelandic Transport Authority has been cancelled. No flight restrictions are in effect as a result of the volcanic eruption. Meira »

Öllum takmörkunum á flugi aflétt

13:25 Lítið haftasvæði flugs umhverfis eldstöðina norðan Vatnajökuls sem skilgreint var að ósk Samgöngustofu í nótt hefur verið fellt niður líkt og hættusvæði vegna blindflugs að sögn Isavia. Engar takmarkanir gilda lengur um flug vegna eldgossins. Meira »

Skjálfti upp á 5,2 stig

12:44 Jarðskjálfti upp á 5,2 stig varð klukkan 12:21 við norðanverða brún Bárðarbunguöskjunnar.  Meira »

Kúnstin að koma verulega á óvart

12:30 Hjónin Tom og Maureen Dowling hefur lengi langað til Íslands en hingað komu þau fyrr í þessum mánuði í heldur óhefðbundnu fríi. Tom skipulagði ferðina svo leynilega að konan hans hélt að hún væri á leið í matarboð í New York. Meira »

Upphaf gossins á myndbandi myndskeið

12:07 Í meðfylgjandi myndskeiði úr vefmyndavél Mílu má sjá upphaf eldgossins í nótt, en þar er um klukkustundarlangri upptöku hraðað í um eina mínútu. Gríðarlega margir hafa horft á vefmyndavélar Mílu, en fjöldi heimsókna nánast tvöfaldaðist í nótt miðað við síðustu helgi. Meira »

Hápunktur gossins skömmu fyrir eitt

12:35 Niðurstöður fundar vísindamannaráðs lauk fyrir hádegið og eru niðurstöður þær að klukkan 00.02 sáust merki um hraungos á vefmyndavél Mílu sem staðsett er á Vaðöldu, upp úr miðnætti sáust veik merki um gosóróa á mælum Veðurstofunnar og hápunktur gossins er talinn hafa verið á tímabilinu 00.40–01.00. Meira »

Rusl brann á svölum

12:13 Allt tiltækt lið slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins var kallað út fyrir skömmu þar sem talið var að kviknað hefði í húsi við Tröllateig í Mosfellsbæ. Í ljós kom að kviknað hafði í rusli á svölum hússins og því var slökkiliði snúið við á leið á vettvang. Meira »

Vandar Íslendingum ekki kveðjurnar

11:50 Skipverji á Nærabergi, færeyska skipinu sem liggur nú við höfn við Vogabakka í Reykjavík en fær ekki hefðbundna þjónustu, vandar Íslendingum ekki kveðjurnar í aðsendu bréfi til fréttavefsins jn.fo. Meira »

Ólympíustúka mun rísa í Laugardal

11:30 Fimleikasamband Íslands hefur brugðið á það ráð að leigja áhorfendastúku sem notuð var á Ólympíuleikunum í London árið 2010 fyrir Evrópumeistaramótið í hópfimleikum 2014 sem haldið verður í frjálsíþróttahöllinni í Laugardal dagana 15.-18. Meira »

Slagurinn um eignarhald DV

11:30 „Það er ósiðlegt að ryðjast inn á ritstjórn með peninga til þess eins að reka einhvern,“ segir Reynir Traustason, ritstjóri DV, um átökin sem hafa verið um eignaraðild að fjölmiðlinum að undanförnu og leiddu meðal annars til þess að Þorsteinn Guðnason var settur af sem stjórnarformaður. Meira »

Sprungan er 900 metra löng

11:14 Flugvél Landhelgisgæslunnar TF-SIF fór í loftið klukkan 9:30 í morgun með vísindamenn og almannavarnir til að kanna gosið í Holuhrauni. Fyrstu myndir úr fluginu hafa nú verið birtar. Meira »

Lokun vega ekki aflétt

10:39 Lokanir vega sem hafa verið auglýstar vegna eldhræringa í Holuhrauni í nótt eru enn í gildi, þrátt fyrir að mjög hafi dregið úr virkni þar og aðeins gufubólstrar sem stíga til himins. Lögreglustjórinn á Húsavík hefur eftirlit með því að lokanir séu virtar og eru björgunarsveitarmenn honum til halds og trausts. Meira »

Færeyingar fá ekki olíu í Reykjavík

10:23 Færeyska skipið Næraberg, sem liggur nú við bryggju í Reykjavík, fær ekki olíu og aðra hefðbundna þjónustu. Skipið veiðir makríl í grænlenskri efnahagslögsögu og má því ekki koma til íslenskra hafna, eða fá þjónustu þar. Skipið fékk þó leyfi til að koma til hafnar í morgun vegna vélabilunar. Meira »

Fyrstu fjárréttir verða um helgina

10:10 Bændur eru bjartsýnir á að fá væna dilka úr réttum í haust enda vorið og sumarið með eindæmum gróðursælt um allt land.   Meira »

Hætta á raflosti og drukknun

10:31 Neytendastofa vill ítreka fyrir neytendum sem eiga uppblásna heita potta frá Mspa – Oriental Recreational að taka þá strax úr sambandi og skila til viðeigandi söluaðila. Hætta er á raflosti og drukknun þar sem vatnið í pottinum getur komist í beina snertingu við hita element sem er tengt aðal aflgjafanum. Meira »

Restricted flight area reduced

10:15 The Icelandic Transport Authority has reduced the restricted flight area around the volcanic activity in central Iceland from 10 nautical miles (NM) to 3 NM and 5,000 foot altitude. Meira »

Flug bannað innan þriggja sjómílna

09:50 Samgöngustofa hefur minnkað haftasvæðið úr tíu sjómílum umhverfis eldstöðina í þrjár sjómílur, en það nær enn upp í 5.000 fet yfir jörðu. Meira »
Cadillac Fleetwood árgerð 1961
Einstaklega fallegur og ekinn aðeins 24þ m.. Fornbílanúmer R-61 fylgir. Verð 4,...
Burt með undirhökuna! Verð 3990 kr
UNDIRHÖKUBANINN er frábært æfingatæki fyrir alla. Til afgreiðu strax á Islandi...
Gallerí Voff -hundaskóli-
. Það er ALDREI of seint að kenna gömlum hundi að sitja, fjárfestu í betri samb...
Heilun - Orkujöfnun !
Englaherbergið. Komdu jafnvægi á huga, sál og líkama. Tímap 821-4475 Ólína G ...
 
Styrkir fulbright stofnunin
Styrkir
WWW.FULBRIGHT.IS Fulbright-stofnunin...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60, 3. ...
Hera þh 60 - húsavík: yfirvélstjóra
Sjávarútvegur
Yfirvélstjóra vantar á Heru ÞH 60 frá H...
Bifreiðasmiður / málari
Iðnaðarmenn
Bifreiðasmiður Er að leita a...