Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Hvetja alla þingmenn til aðgerða

15:50 „Það er nokkuð ljóst að það eru gallar í kerfinu hjá okkur,“ segir Eva Brá Önnudóttir, einn skipuleggjenda Druslugöngunnar, sem í gær sendu bréf á alla þingmenn og biðluðu til þeirra að finna kynferðisafbrotamálum farveg innan Alþingis og sjá til þess að raunverulegar úrbætur eigi sér stað í málaflokknum. Meira »

Sveppatínsla færist í aukana

15:30 Sveppatínsla hefur mikið færst í aukana á síðustu árum. Í gegnum tíðina hefur fólk af erlendu bergi brotið mikið tínt sveppi, sérstaklega Austur-Evrópubúar. Meira »

Ísland er 26. landið hjá Hamlet

15:14 Globe leikhúsið er um þessar mundir í alþjóðlegri leikför og sýnir af því tilefni leikverkið Hamlet í Hörpu í kvöld. Ísland er land númer 26 í tveggja ára ferð leikhópsins til allra landa heims. „Það erfiða er ekki að muna sínar eigin línur, heldur að klára ekki línur þess sem leikur á móti manni.“ Meira »

Reykingar óbærilegar nágrönnum

14:40 „Dæmi eru um að hrikaleg tilvik um stórfelldar og tillitslausar reykingar á svölum íbúða verði óbærilegar fyrir nábýlisfólkið,“ segir formaður Húseigendafélagsins. Félaginu hafa borist fjölmargar fyrirspurnir vegna óþæginda sem hljótast af reykingum á svölum nágranna. Meira »

Snjóflóð féll í Súgandafirði

14:12 Snjóflóð féll á veginn inn í Selárdal í Súgandafirði á sunnudag. Í vatnsveðri í byrjun júlí féll aurskriða á sama stað og lokaði veginum. Meira »

Sendar RÚV í Öxarfirði tengdir varasamböndum

12:59 Útvarpssendar RÚV í Öxarfirði hafa í nokkra mánuði verið tengdir varasambandi eftir að mastur á Viðarfjalli féll um síðustu áramót. Umrætt mastur þjónaði útvarpssendingum til útvarpsendurvarpa í Öxarfirði. Þetta varasamband bilaði fyrir tveim vikum og hefur truflana gætt á útsendingum í kjölfarið. Meira »

„Þetta er allt að koma“

14:25 Eina kjörbúð Vopnafjarðarbæjar, Kauptún, var opnuð á ný í gær eftir að eldur kom upp í versluninni 14. júlí síðastliðinn. Urða þurfti nokkur tonn af vörum auk þess sem henda þurfti öllum kælum og frystum að því er fram kemur á vef Austurfrétta. Meira »

Þrýsta á íslensk stjórnvöld

13:23 Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur, mun flytja ávarp á útifundi sem haldinn verður á Ingólfstorgi síðdegis um ástandið á Gaza. Tilgangurinn með útifundinum er að lýsa yfir samstöðu með íbúum Gaza, fordæma árásir Ísraelshers og þrýsta á íslensk stjórnvöld að vera meira afgerandi í andstöðunni við blóðbaðið. Meira »

Árásin náðist á upptöku

12:40 Hæstiréttur hefur staðfest gæsluvarðhaldsúrskurð héraðsdóms yfir tveimur mönnum sem veittust að þeim þriðja í Grundarfirði aðfaranótt fimmtudagsins 17. júlí. Fram kemur í dómi Hæstaréttar að myndband hafi náðst af árásinni en að frásögn árásarmannanna hafi ekki verið í samræmi við upptökuna. Meira »

„Bráðabani“ að fara niður að vatninu

12:08 „Þetta hefði farið verr ef þetta hefði verið um miðjan dag,“ segir Ármann Höskuldsson jarðfræðingur, sem staddur er við Öskjuvatn og skráir þar ummerki eftir skriðuna sem féll rétt fyrir miðnætti á mánudag. Hann segir hlíðina enn óstöðuga og óráðlegt að fara niður að vatninu. „Það er bara bráðabani.“ Meira »

Bit innanlands ekki valdið Lyme-sjúkdómi

11:17 Hvorki Lyme-sjúkdómur né heilabólga hafa verið staðfest hér á landi af völdum bits skógarmítla innanlands. Þetta segir sóttvarnarlæknir sem veitir einnig upplýsingar um fyrirbyggjandi aðgerðir gegn biti af völdum skógarmítla og hvernig fjarlægja á skógarmítla af húð. Meira »

Vígalegur mökkur steig til himins

10:59 „Þetta var svolítið vígalegur mökkur,“ segir Stefán Valur Jónsson, björgunarsveitarmaður í Skagfirðingasveit á Sauðárkróki. Stefán og þrjú önnur úr sveitinni sinna hálendisgæslu norðan Vatnajökuls og eru að því best er vitað þau einu sem urðu vitni að hamförunum í Öskjuvatni um miðnætti í fyrrakvöld. Meira »

Áhugi sýndur á leigu af RÚV

10:56 Ýmsir aðilar hafa sýnt leigunni á efri hæðum útvarpshússins við Efstaleiti áhuga. Efri hæðir þess voru auglýstar til leigu fyrr í mánuðinum, en ekki hefur enn verið óskað eftir formlegum tilboðum. Ekki fékkst gefið upp hvaða aðilar hafi sýnt leigunni áhuga. Breytingar þjóni nýjum áherslum mun betur. Meira »

Sindri með yfirlýsingu vegna líkamsárásar

10:39 Knattspyrnudeild Sindra á Hornafirði hefur sent frá sér tilkynningu vegna atviks í leiks Sindra og Snæfells í 2. flokki karla síaðsta sunnudag, þar sem leikmaður Sindra réðst á leikmann Snæfellsness með þeim afleiðingum að leikmaður Snæfells var fluttur illa slasaður á sjúkrahús. Yfirlýsinguna má sjá í heild sinni hér að neðan. Meira »

Leikvöllur fyrir hunda áformaður

08:17 Skipulagsnefnd Kópavogsbæjar óskaði á mánudag eftir upplýsingum um stöðu mála varðandi hundaleikvöll í bænum.   Meira »

Samfylkingin fordæmir aðgerðir Ísraelsstjórnar

10:40 Þingflokkur Samfylkingarinnar fordæmir aðgerðir Ísraelsstjórnar á Gazasvæðinu síðustu vikur. Þá hefur flokkurinn lagt til að íslenska ríkisstjórnin grípi til tiltekinna aðgerða og verður tillagan tekin upp á fundi utanríkismálanefndar næstkomandi fimmtudag. Meira »

Vísitalan lækkar á milli mánaða

09:24 Vísitala neysluverðs lækkar um 0,17% milli mánaða. Sumarútsölur eru víða í gangi og lækkaði verð á fötum og skóm um 11,6% (áhrif á vísitöluna -0,55%). Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 17% (0,29%). Meira »

Báðir búnir að grafa þriðjung

07:58 Vinna við Norðfjarðargöng hefur gengið mun betur en við Vaðlaheiðargöng. Eru starfsmenn verktakanna fyrir austan búnir að ná félögum sínum í Vaðlaheiði, þegar litið er til grafinna metra. Meira »
Tonleikar.net
Tónleikar.net er vefsíða þar sem hægt er að finna og skrá, án endurgjalds, tónli...
Skoda Octavia Dísel Sjálfskiptur 5/2013
ekinn 25 þús km 5 dyra svartur með filmum í rúðum ríkulega búinn bíll keyptur ...
Lítið ekinn Hyundai Getz 1,4l 2004
Ekinn 81þ. km. Vetrar- og sumardekk, bsk. 1,4l. Vel með farinn bíll. Verð 750 þ....
HANNA OG SMÍÐA STIGA
Hanna og smíða stiga Fást á ýmsum byggingarstigu...
 
Bókaveisla
Til sölu
Bókaveisla Hin landsfræga ...
Auglýsing á niðurstöðu
Tilkynningar
Breyting á Aðalskipulagi Fljótsdalshéra...
Kennarar
Grunn-/framhaldsskóla
Sunnulækjarskóli Vi...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...