Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Burðardýr dæmt fyrir kókaínsmygl

12:46 Þjóðverji, sem hefur setið í gæsluvarðhaldi frá 7. desember, var í Héraðsdómi Reykjaness í dag dæmdur í hálfs árs fangelsi fyrir smygl á rúmlega 150 grömmum af kókaíni. Meira »

Voru ekki upplýst um áformin

11:47 Hanna Birna Kristjánsdóttir formaður utanríkismálanefndar segir nefndarmenn ekki hafa verið upplýsta um þau áform Bandaríkjahers að breyta flugskýli sínu á Keflavíkurflugvelli áður en fjallað var um þau í fjölmiðlum. Nefndin lauk fundi sínum um málið nú fyrir stundu. Meira »

Hæg atburðarás undir Bárðarbungu

10:59 Atburðarásin undir Bárðarbungu er hæg og svo virðist sem djúpt sé á henni eða um 10-15 km. „Þetta veldur því að öll merki sem sjást verða dauf,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands. Meira »

Mun leiða til verulegrar þjónustuskerðingar

10:48 Samninganefndir og stjórnir Félags grunnskólakennara og Skólastjórafélags Íslands lýsa þungum áhyggjum af fjárhagsstöðu grunnskóla víða um land. Þetta kemur fram í sameiginlegri ályktun sem félögin hafa sent frá sér. Þar segir að óbreytt staða muni leiða til verulega skertrar þjónustu við nemendur skólanna. Meira »

Líf og fjör í Hlíðarfjalli í dag

10:40 Skíðasvæðið í Hlíðarfjalli er opið í dag frá klukkan 10-19. Veðurskilyrði eru góð, -4°, logn og fallegt veður.  Meira »

Vissi að lögreglan var á eftir

10:38 Lögreglan á Suðurnesjum hefur á undanförnum dögum kært hátt í fjörtíu ökumenn fyrir of hraðan akstur í umdæminu. Sá sem hraðast ók mældist á 147 km hraða á Reykjanesbraut. Meira »

Fauk hressilega í borgarstjóra

10:14 „Svona gerir maður ekki,“ skrifar borgarstjóri um aðstæður barns sem var meinað að taka þátt í pítsaveislu í Fellaskóla.  Meira »

Margir í sérkennslu, en árangur óljós

10:35 Ástæður þess að hátt í þriðjungur íslenskra grunnskólanema fær sérkennslu eru ekki eingöngu námserfiðleikar, heldur einnig andleg veikindi eins og kvíði og þunglyndi. Meira »

Þarf að hafa brennandi áhuga

09:58 Þær voru í öllum íþróttum sem voru í boði þegar þær voru stelpur heima í Neskaupstað, blaki, sundi, fimleikum, skíðum og fótbolta. Fótboltinn stóð upp úr og nú æfa þær báðar í meistaradeild fyrir sunnan. Þær leigja saman og matseldin gengur misvel. Meira »

Litli skratti gæddi sér á stara

09:55 Smyrill, eða litli skratti eins og hann er oft nefndur, lét ekki gesti og gangandi trufla sig í gær þegar hann gæddi sér á stara á bílastæðinu við Hallveigarstaði á Ingólfsstræti í gær. Meira »

Varhugavert ferðaveður á Austurlandi

09:53 Austan til á landinu er hvassviðri og vindur allt að 10-18 metrar á sekúndu. Veðurstofan varar við því að ferðaveður á svæðinu sé varhugavert. „Það eru alhvassir vindar og með því kemur skafrenningur og getur því orðið blint,“ segir Birta Líf Kristinsdóttir, veðurfræðingur hjá Veðurstofu Íslands í samtali við mbl.is Meira »

Telja frumvarpið meingallað

09:48 Félag atvinnurekenda hefur skilað umsögn til Alþingis um endurframlagt frumvarp um smásölu áfengis. FA lýsir vonbrigðum með frumvarpið og telur það ganga of skammt í frjálsræðisátt. Meira »

Lögregluvakt ekki til frambúðar

09:24 Einn lögreglumaður mun manna vakt í Reynisfjöru næstu tvær vikurnar. Svo er áætlað að komnar verði hugmyndir um mögulegar lausnir til að auka öryggi og hrinda þeim í framkvæmd. „Það er algjör neyðarlausn að setja lögreglumann á staðinn, en það var ekkert annað í stöðunni,“ segir Víðir Reynisson. Meira »

Kolbeinn Árnason í stjórn LBI

08:24 Kolbeinn Árnason, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, hefur verið boðið sæti í stjórn LBI hf, gamla Landsbankans. Segir hann að stærri hluthafar hafi nefnt þetta við sig og að eins og staðan sé núna hyggist hann setjast í stjórnina. Meira »

Vinsælt að kúra í náttúrukúlu

08:18 Gistipláss í uppblásinni kúlu inni í skógi í Biskupstungum er uppselt fram á vor.   Meira »

Mosfellsbær áfrýjar til Hæstaréttar

09:13 Mosfellsbær hefur ákveðið að áfrýja dómi Héraðsdóms Reykjavíkur um að bæjarfélaginu beri að greiða íslenska ríkinu 100 milljónir króna vegna byggingar framhaldsskólans í Mosfellsbæ. Meira »

Yfir 66 þúsund undirskriftir

08:23 Enn bætist í þann fjölda sem tekur undir með Kára Stefánssyni um að endurreisa þurfi heilbrigðiskerfið á Íslandi. Undirskriftirnar eru orðnar rúmlega 66.400 talsins en undirskriftarsöfnunin hófst 22. janúar. Meira »

Hálka og él á Reykjanesbraut

08:00 Hálka og éljagangur er á Sandskeiði, Hellisheiði og í Þrengslum. Hálka og hálkublettir eru á Suðurlandi. Hálka og éljagangur er einnig á Reykjanesbraut og á Reykjanesi. Meira »
Sumarhús Þóroddsstaðir, Grímsnesi til sölu
Fallegt 80 fm sumarhús til sölu. 7.400 fm eignarlóð,glæsilegt útsýni/skjólgóður ...
Skrifstofustóll
Nýr og ónotaður skrifstofustóll. Rauður, leðurlíki. hægt að hækka og lækka oghal...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 49 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
 
Skipulagsauglýsing
Tilkynningar
Auglýsing um breytingu á deiliskipulag...
Útboð 20144
Tilboð - útboð
Útboð 20144 - RS Hýsingar-...
Rekstrarstjóri kjósarveitur ehf ós
Stjórnunarstörf
Rekstrarstjóri Kjósar...
Íbúð óskast í reykjavík er aðleita að g
Húsnæði óskast
Íbúð óskast í Reykjavík Er að leita að...