Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Fangar geti áunnið sér rétt til bóta

22:26 Silja Dögg Gunnarsdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, hefur ásamt fleiri þingmönnum lagt fram frumvarp til breytinga á atvinnuleysistryggingum þess efnis að fangar, sem stundað hafa nám, vinnu eða starfsþjálfun, teljist tryggðir samkvæmt atvinnuleysistryggingalögum. Meira »

Minnast Farkhundu í Ráðhúsinu

21:55 Boðið hefur verið til viðburðar í Ráðhúsi Reykjavíkur á morgun til þess að minnast Farkhundu, 27 ára gamals kennaranema, sem var hrottalega myrt af stórum hópi manna í Kabúl þann 19. mars síðastliðinn. Meira »

Snjórinn ekki á förum í bráð

21:35 Svo virðist sem snjórinn muni ekki hverfa á braut í bráð, en Veðurstofan spáir snjókomu og él víða á landinu á morgun, sunnudag. Landsmenn þurfa því víst að bíða enn lengur eftir vorinu. Meira »

Reyna að byggja brú á milli kynslóðanna

21:24 „Tilgangur hlutafélagsins er að gæta hagsmuna íslenska ríkisins vegna þátttöku þess í kolvetnisstarfsemi eins og um þá starfsemi er fjallað í lögum um leit, rannsóknir og vinnslu kolvetnis, nr. 13/2001.“ Meira »

Menntaskólanemar veittu vatnsdælugjöf

21:14 Nemendur í Menntaskólanum á Tröllaskaga afhentu UNICEF 374.100 krónur nú fyrir helgi, en peningarnir söfnuðust í Comeníusarverkefni sem nemendurnir tóku þátt í. Meira »

Hafa miklar áhyggjur af uppsögnum

20:42 Bæjarráð Vesturbyggðar hefur lýst yfir miklum áhyggjum af hópuppsögn Fjarðalax á starfsmönnum í vinnslu á Patreksfirði. Bæjarfulltrúarnir áttu símafund með Einari Erni Ólafssyni, forstjóra félagsins, í gærmorgun og hafa þeir jafnframt ákveðið að leita til Atvinnuþróunarfélags Vestfjarða um að meta áhrifin af áformum Fjarðalax. Meira »

Vann 33 milljónir í lottó

19:42 Einn heppinn lottóspilari var með allar tölurnar réttar í potti kvöldsins og hlýtur rúmlega 32,8 milljónir króna í vinning. Hann keypti lottómiðann í N1 við Ártúnshöfða í Reykjavík. Meira »

Fimm tíma að sofna í snjóhúsi

20:05 Hjúkrunarfræðingurinn Sigrún Inga Gunnarsdóttir var ekki sannfærð í fyrstu um að nýliðaþjálfun Hjálparsveitar skáta í Kópavogi væri fyrir sig en lét þó tilleiðast að fara á kynningarfund fyrir tilstilli kærasta síns. Meira »

Fannst látinn í íbúð sinni

19:32 Rúmlega fertugur karlmaður fannst látinn í íbúð sinni í fjölbýlishúsi í Reykjavík í gær, föstudag. Talið er að maðurinn hafi verið látinn í allt að tvo mánuði áður en hann fannst. Meira »

Ragnarök laut í lægra haldi

19:24 Ragnarök, keppnislið roller der­by á Íslandi, laut í lægra haldi fyrir norska liðinu Oslo Tiger City Beasts, en liðin mættust í Hertzhöllinni á Seltjarnarnesi í dag. Enduðu leikar 130-252 fyrir þeim norsku. Meira »

Færri tilkynningar um inflúensu

18:21 Í síðustu viku dró úr fjölda tilkynninga inflúensulíkra einkenna að því er fram kemur á vef landlæknis. Enn er nokkuð um innlagnir á Landspítala vegna inflúensu. Fjöldi innlagna náði hámarki í 9. viku, en sl. þrjár vikur voru þær færri. Meira »

Maðurinn kominn til Reykjavíkur

17:58 Þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LÍF, lenti við Landspítalann í Fossvogi á sjötta tímanum í dag með slasaðan sjómann.   Meira »

Dómurum verði fjölgað í tíu

17:42 Lagt er til í stjórnarfrumvarpi innanríkisráðherra að dómurum í Hæstarétti Íslands verði fjölgað tímabundið úr níu í tíu frá og með 1. september nk. til að bregðast við miklu álagi á réttinum. Gert er ráð fyrir að heimildin falli niður 31. desember. Meira »

Tvö sprungin dekk en engar bætur

17:30 Davíð Ernir Harðarson er einn þeirra sem orðið hefur fyrir barðinu á vegakerfinu á höfuðborgarsvæðinu, en fyrir skömmu keyrði hann ofan í brúnahvassa 20 sentímetra djúpa holu á gatnamótum Hringbrautar og Njarðargötu. Við þetta hvellsprakk á tveimur dekkjum og felgurnar skekktust. Meira »

Slysum í fiskvinnslu fjölgar ört

16:27 Vinnueftirlitið hefur gefið fjórum stórum fiskvinnslustöðvum hér á landi fyrirmæli um tafarlausar úrbætur. Flest þeirra tengjast öryggisbúnaði véla og tækja. Fyrirtækin fá stuttan frest til að verða við fyrirmælum Vinnueftirlitsins sem mun heimsækja þessar stöðvar aftur og ganga úr skugga um að úrbótum sé lokið á fullnægjandi hátt. Meira »

Forstjóri Sólvangs lætur af störfum

17:31 Árni Sverrisson, forstjóri hjúkrunarheimilisins Sólvangs, lætur af störfum 31. mars næstkomandi að eigin ósk.  Meira »

Julio sigraði annað árið í röð

16:34 Ju­lio Ces­ar Guiter­rez, bóndi á Há­vars­stöðum í Hval­fjarðarsveit, fór í dag með sigur af hólmi í rúningskeppninni Gullklippunum annað árið í röð. Keppnin fór fram í portinu fyrir aftan Kex Hostel, og kepptust þar sex þaulvanir rúningsmenn um að framkvæma sneggstu og bestu rúninguna. Meira »

Ráðning menningarfulltrúa ólögmæt

15:38 Ráðning menningarfulltrúa Seltjarnarnesbæjar í október 2012 var ólögmæt samkvæmt niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur. Maður sem sótti um starfið í ágúst 2012 stefndi bæjarfélaginu eftir að umsækjandi, sem að hans mati var ekki eins hæfur, var ráðinn. Meira »
INNI- OG ÚTISKILTI
Samskipti - prentlausnir fyrir skapandi fólk...
NÁTTKJÓLAR OG NÁTTFÖT Í ÚRVALI
Sundbolir - Tankini - Bikini - Náttföt - Undirföt - Sloppar - Inniskór - Undirkj...
*Keyptu einn og fáðu einn frítt*
Þú getur spilað með í yfir 40 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
Örbylgjuofn til sölu.
Samsung örbylgjuofn til sölu ,er í Garðabæ, 2,500.- kr. uppl.869 1204....
 
Viðtalstímar
Fundir - mannfagnaðir
Sjálfstæðisflokkurinn ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa og postul...
Kælivélamann rafvirkja
Iðnaðarmenn
Hitastýring hf. er þj...
Útboð 15836 tollhúsið tryggvagötu 19
Tilboð - útboð
Tollhúsið Tryggvagötu ...