Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."

Innlent »

Færri héldu áfram námi

09:21 Nemendum á skólastigum fyrir ofan grunnskóla fækkaði um 3,4% frá haustinu 2013 til 2014 samkvæmt tölum sem Hagstofan hefur tekið saman. Fækkun nemenda á háskólastigi vegur þar þyngst. Meira »

Ísland ekki jafn vinsælt frá eldgosinu

08:22 Árangur íslenska fótboltalandsliðsins er ekki bara á allra vörum hér á landi heldur keppast fréttastofur víðs vegar um heim að segja frá afreki strákanna. Þannig voru forsíður vefmiðla víða um Evrópu með umfjöllun um leikinn á forsíðu sinni í gær. Meira »

Árný er skuggi nýja forsetans

08:18 „Með túlkun á táknmáli er heyrnarlausum veittur aðgangur að þátttöku í samfélaginu. Eftir því sem vitund fólks fyrir réttindum þegnanna eykst er meira leitað eftir þessari þjónustu, sem hefur fjölgað tækifærum og aukið lífsgæði svo margra,“ segir Árný Guðmundsdóttir táknmálstúlkur. Meira »

Snarpar hviður fyrir vestan

08:18 Veðurstofan varar við snörpum vindhviðum við fjöll á Vestfjörðum og Vesturlandi í dag sem geta verið varasamar fyrir húsbíla og vagna. Spáð er norðlægri átt á landinu á Vestur- og Norðvesturlandi og rigningu og súld norðan til en skúrum syðra. Meira »

Blóm, broskarlar, hjörtu og kórónur

07:57 Ólafur Ragnar Grímsson, fráfarandi forseti, og Lars Lagerbäck, þjálfari karlalandsliðsins í fótbolta, fengu nokkur atkvæði í nýafstöðnum forsetakosningum. Það ógilti að sjálfsögðu kjörseðilinn að skrifa nafn þeirra á hann en kjósendum virtist vera sama, þeir komu skoðunum sínum á því hver ætti að gegna embætti forseta Íslands á framfæri. Meira »

Ferðatilboð hrannast upp

07:37 Þeir sem skráðir eru á tölvupóstlista hjá ferðaskrifstofum hafa líklega tekið eftir fjölda auglýsinga á sólarlandaferðum á undanförnum dögum. Meira »

Glaumur í miðborginni í nótt

07:06 Sigri íslenska landsliðsins á því enska í 16-liða úrslitum EM var fagnað fram eftir nóttu í höfuðborginni. Í dagbók lögreglu kemur fram að nóttin hafi verið ansi erilsöm og áberandi mikil ölvun hafi verið fram eftir henni. Lögreglumenn hafi oft þurft að grípa inn í og afstýra vandræðum. Meira »

Opnað fyrir bókanir til Parísar

07:31 Ferðaskrifstofan Heimsferðir stefnir að því að hægt verði að bóka flug til Parísar fyrir leik Íslendinga og Frakka á EM nú kl. 9:30. Miðasala á leikinn hefst svo í hádeginu. Meira »

Ævintýrið heldur áfram

05:30 Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu hélt í gærkvöld áfram að bæta við sitt stærsta afrek í sögunni þegar það sló út England í sextán liða úrslitum Evrópumótsins í Frakklandi, með 2:1-sigri í Nice. Meira »

Þörf er á bættu verklagi

05:30 Með mjög ólíkum hætti var staðið að ákvarðanatöku, undirbúningi og framkvæmd flutninga fimm ríkisstofnana á milli landshluta á árunum 1999-2007. Meira »

Óbreyttur starfsmannafjöldi

05:30 Átta manns starfa hjá skrifstofu forseta Íslands, níu ef sjálfur forsetinn er talinn með. Starfsmannafjöldinn hefur haldist óbreyttur í marga áratugi en allir þeir sem starfa núna fyrir embættið hófu störf í forsetatíð Ólafs Ragnars Grímssonar. Meira »

EM gæti haft áhrif á verðbólguna

05:30 Fjöldi fyrirtækja á landinu hefur boðið upp á EM-tilboð á sínum vörum. Einföld leit sýnir að hægt er að fá allt frá flatböku og upp í ísskáp á sérstöku EM-tilboði og nánast allt þar á milli. Meira »

Kaupþingsmál dómtekið 9. september

05:30 Markaðsmisnotkunarmál Kaupþings verður dómtekið í Hæstarétti hinn 9. september nk., en dómur í héraðsdómi var kveðinn upp í málinu fyrir rúmlega ári. Meira »

Stefnir í frábært berjaár

05:30 Búast má við góðri berjasprettu í sumar að mati Sveins Rúnars Haukssonar, læknis og áhugamanns um berjatínslu. Sveinn nefnir hitann í maí sem meginástæðu bjartsýninnar. Meira »

„Hér bjarga þeir knattspyrnunni“

00:30 „Hér bjarga þeir knattspyrnunni.“ „Stórt íslenskt eldgos vann bresku yfirstéttina.“ „Ekkert er stærra en þetta.“ Svona lýsa norrænir fjölmiðlar sigri Íslands á Englandi á EM nú í kvöld. Meira »

Vinna aðgerðaáætlun fyrir Vestfirði

05:30 Nefnd hefur verið skipuð til að vinna aðgerðaáætlun á sviði samfélags- og atvinnuþróunar fyrir Vestfirði.  Meira »

Aron stjórnaði víkingaöskrinu

00:44 Aron Einar Gunnarsson fyrirliði var eins og stjórnandi sinfóníuhljómsveitar er hann stýrði hinu fræga víkingahrópi íslenskra stuðningsmanna eftir að úrslitin voru ljós í leik Íslendinga og Englendinga á EM í Nice. Meira »

Stuð og stemmning í miðbænum – myndir myndasyrpa

Í gær, 23:33 Það er mikið stuð og stemmning í miðbænum eftir ótrúlegan sigur Íslands á Englendingum fyrr í kvöld. Þúsundir manna fylgdust með leiknum á risaskjá á Arnarhóli en svo virðist sem flestir hafi ekki lagt af stað heim strax, heldur ákveðið að taka þátt í fögnuðinum. Meira »
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir eftir máli, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215 Svörum 9 - 21 all...
GERFIHNATTADISKUR FIBER 180 CM
SATELIT Fiber 180 cm ásamt öllu sem til þarf. ,,Polar Mount,, heitgalvaniserað, ...
Siemens kæli- og frystiskápur
Til sölu þessi 30 ára gamli skápur. Gæti dugað lengi enn. 186 h X 60 b. Handbæk...
 
Kennararr í vesturbyggð
Grunn-/framhaldsskóla
Lausar kennarastöður...
Rafvirki höfn í hornafirði
Iðnaðarmenn
Rafvirki á Höfn í Hornafirði RARIK oh...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið í smíðar og útskurð kl. ...
Útboð 20352
Tilboð - útboð
ALÞINGI - NÝBYGGING ...