Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Ögmundur gat breytt reglugerðinni

22:30 „Fyrir liggur að ákvarðanir um vopnaburð lögreglu voru teknar með reglugerð á árinu 1999. Ögmundur gat breytt þessari reglugerð á meðan hann gegndi embætti ráðherra. Hann lét það ógert. Í því felst ábyrgð.“ Meira »

„Kópavogsbær brást bæjarbúum“

22:25 Týr, félag ungra sjálfstæðismanna í Kópavogi, harmar þann atburð sem átti sér stað í Kópavogi í gær, þegar „Kópavogsbær brást bæjarbúum og götur bæjarins voru ekki saltaðar.“ Meira »

Adrenalínið hélt honum vakandi

22:07 Ágúst Kvaran, prófessor í efnafræði við Háskóla Íslands, tók sig til um helgina og kláraði fjallahlaupið ROUT 2014 sem haldið er í Grikklandi. Hlaupið er 164 kílómetra langt og hafnaði Ágúst í 33. sæti af 120 þátttakendum. Jafnframt varð Ágúst í 2. sæti í aldursflokkum 50 ára og eldri, en Ágúst er 62 ára gamall. Meira »

Bílvelta í Hrútafirði

22:03 Enginn slasaðist alvarlega þegar bíll valt í Hrútafirði á sjötta tímanum í dag. Að sögn lögreglunnar á Blönduósi voru erlendir ferðamenn í bílnum og sakaði þá ekki. Mikil hálka er á svæðinu. Meira »

Vill verða formaður sameinaðs félags

21:49 Jens Garðar Helgason hyggst bjóða sig fram til formanns á sameiginlegum aðalfundi Landssambands íslenskra útvegsmanna og Samtaka fiskivinnslustöðva sem haldinn verður á Hilton Nordica 31. október. Meira »

„Fólk átti ekki von á þessu“

21:49 „Ég heyrði í lögreglusírenum og svo sá ég göturnar tæmast,“ segir Ólöf Sigvaldadóttir, sendiráðsfulltrúi í sendiráði Íslands í Ottawa í Kanada, í samtali við mbl.is. Skotum var hleypt af við þinghúsið í borginni í dag, í aðeins 5 mínútna göngufjarlægð frá skrifstofu Ólafar. Meira »

Rafbyssur ræddar en ekki hríðskotabyssur

21:07 „Hálfkæringur og óljós svör vegna vopnavæðingar lögreglunnar valda áhyggjum. Þau eru ekki til þess fallin að draga úr áhyggjum þeirra landsmanna sem leggja áherslu á það að búa í friðsamlegu og vopnlausu samfélagi.“ Meira »

Reykja forðaplástra með Fentanyl

21:25 Dæmi er um að forðaplástrar með lyfinu Fentanyl séu misnotaðir af fíklum hér á landi. Plástrunum, sem eru lyfseðilsskyldir og aðallega notaðir innan sjúkrahúsa hér á landi, er breytt í duft og er það reykt með öðrum efnum, til að mynda maríjúana og grasi. Meira »

Rútur í vanda á Fjarðarheiði

20:09 Fljúgandi hálka hefur verið á Fjarðarheiði lentu fimm rútur með um 250 þýskum ferðamönnum í vanda á sjöunda tímanum í kvöld þegar ein þeirra stöðvaðist á veginum, en rúturnar voru á leið til Seyðisfjarðar. Þá lenti flutningabifreið með aftanívagn í vandræðum á leið sinni frá bænum. Meira »

Skiptu einum og hálfum milljarði á milli sín

19:55 Ofurtalan var ein af aðaltölum kvöldsins þegar dregið var í Víkingalottóinu. Þetta þýðir að Ofurpotturinn bættist við fyrsta vinning. Tveir skiptu þessum risapotti á milli sín og fær hvor um sig rúmlega 788 milljónir í sinn hlut. Meira »

„Þetta hættir einn góðan veðurdag“

19:39 „Það dregur úr þessu hægt og rólega þar til þetta hættir einn góðan veðurdag. Það er þó ómögulegt að segja til um hvaða dag það verður,“ segir Ármann Hösk­ulds­son eld­fjalla­fræðing­ur um stöðu mála við Bárðarbungu. Meira »

Lítur svo á að erindinu sé ósvarað

18:42 Gísli Gíslason, hafnarstjóri Faxaflóahafna, lítur svo á að erindi sem Faxaflóahafnir sendu innanríkisráðherra, sjávarútvegsráðherra og utanríkisráðherra í kjölfar komu færeyska skipsins Nærabergs hingað til lands í lok ágústmánaðar sé efnislega fullkomlega ósvarað og ráðuneytin vísi hvert á annað. Meira »

Tannlausum Íslendingum fækkar hratt

17:48 Jákvæð þróun hefur orðið á tannheilsu Íslendinga undanfarna tvo áratugi. Árið 2012 voru tæplega 80% Íslendinga á aldrinum 18–44 ára með allar eigin tennur (28 tennur eða fleiri), samanborið við rúmlega 50% árið 1990. Þá hefur tannlausum fækkað jafnt og þétt. Meira »

„Vopn kalla á vopn“

17:05 „Það var rætt um rafbyssur, það var rætt um að hvaða marki lögreglan ætti að vopnvæðast í ljósi þess að við vorum að kljást við glæpagengi,“ segir Ögmundur Jónasson, fyrrverandi innanríkisráðherra, þó ekki í tillöguformi og afstaða hans hafi verið skýr, lögreglan ætti ekki að vígvæðast. Meira »

Full þörf fyrir vopnaða lögreglu

16:26 „Lögreglan á Íslandi hefur haft yfir að ráða skotvopnum í tugi ára. Það virðist hafa farið fram hjá flestum þingmönnum, jafnvel fyrrverandi ráðherrum sem lögreglumál heyrðu undir sem er auðvitað stórmerkilegt. Er þörf fyrir slík vopn? Meira »

Ótrúleg uppákoma í bílakjallara

17:23 „Þetta gerist eingöngu í Hollywood og á Höfðatorgi,“ segir Albert Ómar Guðbrandsson, umsjónarmaður fasteigna sem sér meðal annars um húsnæðið við Höfðatorg, en hann birti fyrr í dag myndband úr öryggismyndavél í bílakjallaranum við Höfðatorg þar sem ökumaður sést hvolfa bíl sínum. Meira »

Framtíð ADHD-teymisins í höndum SÍ

16:31 Kristján Þór Júlíusson, heilbrigðisráðherra, áformar að fela Sjúkratryggingum Íslands að semja við Landspítala um áframhaldandi rekstur ADHD-teymisins sem sett var á fót í byrjun síðasta árs. Þá verði gerð fagleg úttekt á starfsemi teymisins og eftirlit með lyfjaávísunum lækna aukið. Meira »

Kinnbeinsbraut mann og ók undir áhrifum

16:25 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur dæmt 22 ára karlmann í fimm mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir umferðarlagabrot, fíkniefnalagabrot og líkamsárás. Þá var honum gert að greiða fórnarlambi sínu hálfa milljón í bætur og málskostnað og 240 þúsund krónur í annan sakarkostnað. Meira »
VILTU GETA LÁTIÐ DRAUMA ÞÍNA RÆTAST ?
Vantar þig aukatekjur ? Auðveld leið tl að breyta lífi þínu. Er að innleyða ný...
BÍLAVARAHLUTIR Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirliggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLI...
Benetton dúnúlpa
Til sölu nær ónotuð ótrúlega flott Benetton appelsínugul dúnúlpa, blá að innan. ...
Varahlutir í PAJERO o.fl. teg.
Eigum notaða varahluti í flesta Mitsubishi bíla svo sem Pajero, L200, Lancer, Ga...
 
Sala og markaðssetning lífrænna andlits- og hreinsikrema
Önnur störf
Sala â€" markaðssetning Grasalæknir óska...
Hlín
Félagsstarf
jHlín 6014102119 IV/V ...
Sendiráð bandaríkjanna: consular clerk / cashier
Skrifstofustörf
CONSULAR CLERK/CASHIER Sendiráð B...
Staður og stund
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...