Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."

Innlent »

Leigusamningi Hringrásar sagt upp

15:12 Stjórn Faxaflóahafna samþykkti í morgun að segja upp lóðaleigusamningi Hringrásar. Fyrirtækið fær frest til að flytja sig en ber að hreinsa lóðina áður en það hverfur á braut. Frá þessu greinir Dagur B. Eggertsson borgarstjóri í vikulegum pistli sínum. Meira »

Fleiri brot byssubræðra

15:02 Bræðurnir sem ákærðir hafa verið fyrir að hafa skotið úr haglabyssu við söluturn í Fellahverfi í Breiðholti hafa einnig verið ákærðir fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás í mars á þessu ári og ólögmæta nauðung í júlí. Meira »

Bæjarbúar fá sent árskort í laugina

14:47 Bæjarstjórn Sandgerðisbæjar samþykkti einróma að hætta að rukka bæjarbúa fyrir sundferðina frá og með næsta ári. Bæjarstjórinn segir þetta þátt í heilsueflingu og að fylgst verði með hvort umferð í laugina aukist ekki. Meira »

Um 70% hafa kosið um kjarasamning

14:25 Um 70% grunnskólakennara hafa kosið um nýjan kjarasamning Félags grunnskólakennara og Sambands íslenskra sveitarfélaga í hádeginu í dag. Kosningaþátttakan um þessa kjarasamninga er þegar orðin meiri en hún var um síðustu kjarasamninga sem voru felldir. Þá kusu alls 67% um samninginn. Meira »

Kófsveittir slökkviliðsmenn hjóla

13:37 Slökkviliðsmenn standa nú fyrir sólarhringsátaki á spinning-hjólum í World Class og safna fé fyrir Mæðrastyrksnefnd. mbl.is kíkti á þá í salnum í morgun þar sem þeir púluðu í slökkviliðsbúningnum. Meira »

23,6 milljóna virðisaukaskattsbrot

13:20 Karlmaður á þrítugsaldri hefur verið ákærður af embætti héraðssaksóknara fyrir að hafa sem framkvæmdastjóri og aðaleigandi verktakafyrirtækis ekki staðið skil á virðisaukaskattsgreiðslum upp á 23,6 milljónir á árunum 2013 til 2014. Meira »

SPRON-málið á dagskrá Hæstaréttar

12:54 SPRON-málið svokallaða er komið á dagskrá Hæstaréttar þann 11. janúar á næsta ári. Í málinu voru stjórn og sparisjóðsstjóri SPRON ákærð fyrir umboðssvik vegna tveggja milljarða lánveitingu til félagsins Exista þann 30. september 2008. Meira »

Harður árekstur við Vesturlandsveg

12:58 Harður árekstur varð þar sem Vesturlandsvegur mætir Þverholti í Mosfellsbænum um hálfeittleytið í dag. Búið er að loka hringtorgi á staðnum fyrir umferð og eru lögregla og sjúkrabílar komin á vettvang. Meira »

Skýrsla tekin vegna Geirfinnsmáls

12:53 Búið er að taka skýrslu af manni sem um miðjan nóvember steig fram með ábendingu sem tengist hvarfi Geirfinns Einarssonar. Geirfinnur hvarf sporlaust að kvöldi 19. nóvember árið 1974. Ábending mannsins var þess eðlis að ástæða þótti til að taka hana alvarlega, skoða og fylgja mögulega eftir. Meira »

Markmiðið að tryggja öryggi vegfarenda

11:29 Lögreglan á Suðurnesjum verður með hert eftirlit í umferðinni um helgina eins og hefð er fyrir á aðventunni. Í nýafstöðnu aðventueftirliti voru rúmlega 200 ökumenn stöðvaðir og kannað með ástand þeirra og réttindi. Meira »

Ákærður fyrir 11 milljóna skattabrot

11:28 Karlmaður á fertugsaldri hefur verið ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa sem stjórnarmaður og daglegur stjórnandi einkahlutafélags, sem nú er orðið gjaldþrota, ekki staðið skil á skattgreiðslum upp á 11,2 milljónir. Meira »

Sanngirnisbætur hækka um 130 milljónir

11:03 Fjárheimild til að greiða út sanngirnisbætur vegna barna sem urðu fyrir ofbeldi í Landakotsskóla og vegna vistmanna á Kópavogshæli hefur verið aukin um 130 milljónir milli ára samkvæmt nýju fjárlagafrumvarpi. Meira »

BL innkallar 101 Renault-bifreið

10:56 BL hefur innkallað 101 Renault-bifreið af gerðinni Trafic III. Framleiðsluár þeirra er 2014-2016. Í gæðaeftirliti Renault hefur komið í ljós að athuga þarf herslu á boltum í fjöðrunarbita að aftan. Meira »

Meintir gerendur lausir úr haldi

09:55 Þrír karlmenn sem voru hnepptir í gæsluvarðhald þriðjudaginn síðastliðinn, vegna gruns um að svipta konu frelsinu og nauðga um síðustu helgi, var sleppt í gær. Mennirnir kærðu úrskurð Héraðsdóms um gæsluvarðhald til Hæstaréttar. Þeim var sleppt áður en niðurstaða Hæstaréttar lá fyrir. Meira »

Munur á meðalhita 13,8 stig

08:18 Hlýindin það sem af er desember hafa verið með miklum ólíkindum. Fyrstu dagarnir í desember hafa verið þeir hlýjustu í Reykjavík frá því mælingar hófust árið 1871 eða fyrir 145 árum. Meira »

Keypti kók og vann 22 milljónir

10:45 Maður af Vesturlandi sem vann 22 milljónir í lottóinu í nóvember ætlar að nýta vinninginn til að greiða niður skuldir.  Meira »

Tveir greindir með inflúensu

08:39 Tveir hafa greinst með inflúensu í vikunni en ekki eru merki um að inflúensufaraldur sé kominn hingað til lands. Búið er að tryggja meira bóluefni en allt bóluefni er uppurið í landinu. Meira »

Breytingu fyrir Laugaveg 55 hafnað

07:57 Skipulagsráð Reykjavíkurborgar hafnaði í gær tillögu um breytingu á deiliskipulagi fyrir Laugaveg 55.  Meira »
Staðgreiðum og lánum gull
Staðgreiðum og lánum út á: gull, demanta, vönduð úr og málverk! Hringar, hálsmen...
Hörð taska fyrir hljómborð til sölu
Hörð taska fyrir 61 nótna hljómborð til sölu innanmál. BxLxD 40x117x18cm +...
Til sölu þurkari,tvíburakerra og þvottavél
siemens þvottavél keypt ný 2010 verðhugmynd 25.000 electrolux þurkari ,barka...
Matta rósin,MIKASA og hálastjarna
Kristalsglös í Mikasa, Möttu rósinni, Hálastjarnu,Elegant, Classic. Fallegt úrv...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félgsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
L fjölnir 6016120619 i jf.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6016120619 I Jf. Mynd af a...