Íslenskir stafir orðnir gjaldgengir í lénnöfnum á Netinu vegna stuðnings vafra: Allir geta skráð íslenskar útgáfur þekktra lénnafna

Lén á Netinu hafa fengist skráð með séríslenskum stöfum frá 1. júlí í fyrra. Með séríslenskum stöfum er átt við á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö. Lén á borð við morgunblaðið.is, hæstiréttur.is og rúv.is eru því orðin gjaldgeng.

Hlaða þarf niður sérstöku forriti á tölvur til að algengir vafrar á borð við Internet Explorer styðji íslensku stafina í lénnöfnum en t.d. Firefox-vafrinn styður þá nú þegar.

Annarra að dæma um réttmæti

Internet á Íslandi (ISNIC) skráir lén með endingunni .is. Að sögn Helga Jónssonar framkvæmastjóra byrjaði ISNIC að taka við skráningum léna með íslenskum stöfum í lénnöfnum hinn 1. júlí í fyrra. Fram að því var einungis hægt að nota stafi úr svonefndri ASCII-stafatöflu. "Þeir sem áttu lén sem var hægt að varpa yfir í íslenskt nafn nutu forgangs í hálft ár að skrá slík lén," sagði Helgi. Hann segir að lénin með íslensku stöfunum séu ný lén og því seld sem slík. Ekki sé í verkahring ISNIC að kanna hvort verið er að skrá lénnöfn sem bera sömu heiti og skráð vörumerki eða annað.

"Við skráum lén á ábyrgð þess sem sækir um," sagði Helgi. "Við erum ekki dómstóll eða neitt þvílíkt í svona málum." Hann sagði að umsækjendum léna væri bent á það í umsóknarferlinu að kanna vel hvort heiti lénsins, sem sótt væri um, væri líkt lénnafni sem þegar væri skráð. Hugsanlega gæti gengið gegn samkeppnislögum að sækja um slík lén. "Þetta settum við inn í samráði við Samkeppnisstofnun á sínum tíma. Það eru mýmörg dæmi um það í íslenskunni að hægt er að hafa lén í ýmsum föllum og með eða án greinis. Það er matsatriði í hvert sinn hvort lén er líkt einhverju léni sem fyrir er og hvort það er þekkt lén."

Aðspurður sagðist Helgi ekki sjá ástæðu til að breyta söluferli léna. "Skráningarferlið er rafrænt. Við viljum ekki hverfa aftur til þess kerfis að við séum einhvers konar dómstóll sem ákveður hver geti sótt um tiltekið lén. Slíkar aðferðir við skráningu léna hafa hvarvetna verið lagðar af vegna þess að ókostir hafa reynst vega þyngra en kostir. Ef við færum út í það væri sennilega ekki hægt að finna neina algilda reglu þar um.

Fólk sækir um lén á eigin ábyrgð. Síðan er það annarra en okkar að meta hvort lén hafi lent hjá réttmætum eiganda eða ekki. Það er fag út af fyrir sig," sagði Helgi.

Helgi segir að töluvert hafi verið skráð af lénum með íslenskum stöfum, meðan forkaupsréttur lénaeigenda gilti til síðustu áramóta, en hafði ekki tiltækan fjölda þeirra. Erfitt væri að segja til um hvað menn væru áfjáðir í að skrá séríslensk lén við hlið þekktra léna.

ISNIC bendir á það á heimasíðu sinni að lén með séríslenska stafi hafi enn sem komið er mjög takmörkuð not. Enn vanti stuðning við slík sértákn í almennan netsamskiptahugbúnað. Til dæmis sé ekki hægt að nota séríslenska stafi í netföng og þar með erfiðleikum bundið að senda eða taka á móti tölvupósti komi séríslensk tákn fyrir í lénnafnshluta netfangs.

Vegna ófullkominnar virkni léna, sem innihalda séríslenska stafi, hefur stjórn ISNIC ákveðið að veita 50% afslátt af stofngjaldi og árgjaldi slíkra léna frá 1. jan. 2005 til ársloka 2006. Venjulegt stofngjald léns er 12.450 krónur og innifelur það árgjald fyrsta árið. Árlegt endurnýjunargjald vegna léns er 7.918 krónur.

Aðspurður sagðist Helgi ekki hafa orðið var við mótmæli lénaeigenda vegna þess að einhverjir óviðkomandi hefðu eignast lén með íslenskum rithætti lénaheita þeirra. Hann hafði séð að athygli var vakin á þeim möguleika og taldi það hafa ýtt við mönnum. "Það hafa ýmsir verið að skrá íslensk lén nú eftir páskana. Þeir hafa séð að þetta væri eitthvað sem þeir ættu að gera, því einhvern tímann verða þessi lén fullgild. Það er hægt að fletta upp heimasíðum í velflestum vöfrum, en erfiðara að nota íslensk heiti í netföngum."

Helgi taldi að íslensk heiti yrðu ekki gjaldgeng í tölvupóstföngum á næstunni.

Stendur í vegi íslenskunnar

Hermann Páll Jónsson, framkvæmdastjóri Netvistunar ehf. í Reykjavík, er ósáttur við að Internet á Íslandi (ISNIC) skuli selja hverjum sem er lénnöfn sem eru íslensk útgáfa lénnafna þegar þekktra léna. Til að vekja athygli á málinu keypti Hermann 7. mars síðastliðinn lénin morgunblaðið.is, en morgunbladid.is er í eigu Morgunblaðsins, ísland.is, en Island.is er í eigu forsætisráðuneytisins, rúv.is, en ruv.is er í eigu Ríkisútvarpsins, vísir.is, en visir.is er í eigu 365 prentmiðla, reykjavík.is, en reykjavik.is er í eigu Reykjavíkurborgar. Hermann hefur sett upp heimasíðu til að vekja athygli á málinu og má nálgast hana gegnum lénið www.netvistun.is, eða einhver ofantalinna léna með íslensku stöfunum.

Hermann telur að það hafi farið framhjá mörgum þegar ISNIC fór að selja lén með íslenskum stöfum 1. júlí í fyrra. Málið hafi fyrst og fremst verið kynnt á heimasíðu ISNIC. Eins segist hann vita af eigendum léna, rituðum með alþjóðlegum hætti (þ.e. ASCII-stafatöflu), sem blöskraði þessi framgangsmáti ISNIC og neituðu að kaupa sérstaklega lén með íslenskum rithætti nafna sem þeir töldu sig þegar eiga. Í einhverjum tilvikum telur Hermann að vitneskja um þessa nýjung hjá ISNIC hafi stoppað í tölvudeildum fyrirtækja og ekki komist til stjórnenda þeirra. Hann hefur talað við stjórnendur fyrirtækja og ríkisstofnana sem vissu ekki af þeim möguleika að skrá lén með íslenskum rithætti.

Hermann bendir á að þrátt fyrir að nöfn léna hafi verið rituð án íslensku stafanna til 1. júlí í fyrra hafi skapast sú venja að tala um íslensk lén samkvæmt íslenskum heitum þeirra. Fólk segi "Vísir.is", en ekki "visir.is". Það segi "Flugfélag.is", en ekki "flugfelag.is" o.s.frv. "Flugfélag Íslands stendur frammi fyrir því nú að einhver maður í Kópavogi á lénið flugfélag.is," sagði Hermann.

Hermann sagðist hafa haft samband við Internet á Íslandi síðastliðið sumar og lýst furðu sinni á því að lénaeigendum væri stillt upp við vegg. Annaðhvort keyptu þeir lén með íslenskum rithætti lénnafna í þeirra eigu eða nýju lénin yrðu seld einhverjum öðrum. "Þá fékk ég þau svör að svona væri þetta bara."

Hermann telur að forkaupsréttur eigenda léna að íslenskri útgáfu lénnafna þeirra hefði átt að vera varanlegur. Þannig hefði Flugfélag Íslands átt víst að öðrum yrði ekki selt lénið flugfélag.is. "Hvernig er hægt að markaðssetja þetta sem nýtt lén," spurði Hermann. "Þegar markaðurinn fer að spyrja eftir íslenska rithættinum munu núverandi eigendur léna hvort eð er kaupa lénin með íslenska rithættinum."

Hann telur málið mikilvægt, því það hafi áhrif á hvernig Netið kemur til með að þróast hér á landi. "Viljum við nota íslensku eða ekki? Ég fæ ekki séð að ritháttur léna geti þróast yfir á íslensku, ef ekki eru bein tengsl á milli þekktra léna með alþjóðlega rithættinum og lénnafna þeirra með íslensku stöfunum. Ef það verður ekki stöðvað að selja óviðkomandi aðilum íslenskar útgáfur nafna þekktra léna eigum við á hættu að íslensku lénin verði ekki notuð sem skyldi."

Hermann hefur haldið mörg námskeið fyrir byrjendur í netnotkun. Þegar hann segir nemendum sínum að fara inn á vefi Ríkisútvarpsins, Morgunblaðsins eða Vísis sé mjög algengt að þeir skrifi lénaheitin með íslenskum stöfum. Við núverandi aðstæður lendi þeir inni á vef Netvistunar. Hættan á misskilningi og misnotkun lénnafna muni aukast eftir því sem fleiri vafrar styðji íslensku stafina.

Hermann telur að nú standi lénaeigendur, sem misst hafa af íslenskaðri útgáfu af lénheitum sínum, frammi fyrir því að reyna að verja sinn rétt frammi fyrir dómstólum eða jafnvel að kaupa íslensku lénin dýrum dómum. Á vef Netvistunar er safnað undirskriftum gegn því hvernig staðið er að sölu léna með íslenskum rithætti. Að sögn Hermanns höfðu um 100 aðilar skráð sig þar sl. föstudag þar á meðal margir talsmenn umsvifamikilla léna.

Lagaákvæði um auðkenni

SIGURJÓN Heiðarsson, lögfræðingur hjá Samkeppnisstofnun, segir að mál þar sem nýskráð lén eru svo lík eldri lénum að misskilningi og skaða gæti valdið hafi verið afgreidd á grundvelli 25. gr samkeppnislaga (8/1993) þar sem segir. "Óheimilt er að nota í atvinnustarfsemi firmanafn, verslunarmerki eða því líkt sem sá hefur ekki rétt til er notar eða rekur atvinnu undir nafni sem gefur villandi upplýsingar um eignarrétt eða ábyrgð atvinnurekanda. Enn fremur er sérhverjum bannað að nota auðkenni, sem hann á tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðru einkenni sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti."
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Lesa blaðið hér
Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir
  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Innlent »

Það var „mjög þungt færi“

Í gær, 23:07 „Það er mjög þungt færi á okkur. Við mjökumst bara 0,5 kílómetra,“ segir einn af björgunarsveitarmönnunum sem sóttu í dag tvo gönguskíðamenn á Vatnajökul í myndbandi sem Landsbjörg birti á facebooksíðu sinni í dag. Meira »

Hvasst og hiti á bilinu 0-5 stig

Í gær, 22:15 Veðurstofa Íslands gerir ráð fyrir að vindur snúist í sunnan- og suðvestanátt með éljum og krapaéljum sunnan- og vestanlands. Verður vindurinn á bilinu 8-18 m/s, hvassast við suðausturströndina. Meira »

„Hver nauðgun er óásættanleg“

Í gær, 21:33 „Þessi kona er búin að vinna kraftaverk með gerð þessarar heimildarmyndar, sem vekur athygli á mikilvægu máli sem krefst upplýstrar umræðu,“ segir Halla Tómasdóttir um heimildarmynd Leslee Udwin, India‘s Daughter, en Halla hjálpaði til við fjármögnun myndarinnar. Meira »

Ölfus sigraði Stykkishólm í Útsvari

Í gær, 21:15 Lið Ölfuss bar í kvöld sigur úr býtum í viðureign liðsins við Stykkishólm í spurningakeppninni Útsvar á RÚV. Hlaut Ölfus 79 stig gegn 53 stigum Stykkishólms. Er lið Ölfuss þar með komið í átta liða úrslit keppninnar Meira »

Amerískur bar opnaður í Austurstræti

Í gær, 21:09 Veitinga- og skemmtistaðurinn American Bar verður opnaður á morgun í Austurstræti 8, þar sem Thorvaldsen var áður til húsa. Eins og nafnið gefur til kynna verður áherslan á amerískan mat, tónlist og skemmtun. Mbl.is kíkti á svæðið og fékk að skoða staðinn. Meira »

Kynnti möguleika til kvikmyndagerðar

Í gær, 21:02 Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, sótti í þessari viku sýninguna AFCI Location Show í Los Angeles. Sýningin er árleg og þangað koma fulltrúar frá ýmsum löndum til að kynna sín svæði til kvikmyndagerðar. Meira »

Lýsing vann mál í Hæstarétti

Í gær, 19:37 Hæstiréttur Íslands staðfesti á miðvikudag úrskurð héraðsdóms þar sem ekki var fallist á að fjármögnunarleigusamningar Lýsingar við félagið Leiguvélar væru lánssamningar með ólögmætu gengisviðmiði. Meira »

Nansý vann, Katrín átti ekki séns

Í gær, 19:47 Eftir að hafa setið við taflborðið frá því klukkan níu í morgun er ekki hægt að sjá að Hrafn Jökulsson sé orðinn þreyttur á að tefla, sem er líklega gott þar sem hann mun tefla við áskorendur til miðnættis í kvöld og á morgun. Hann hafði unnið flestar skákirnar sínar en hefur þó líka tapað. Meira »

Hefur áhyggjur af ofbeldi unglinga

Í gær, 19:12 Um 500 manns hljóta heilaskaða á hverju ári á Íslandi, af þeim þurfa um 50-80 á sérhæfðri endurhæfingu að halda. Stór hluti þess hóps er ungt fólk. Dís Gylfadóttir lenti í bílslysi þegar hún var 19 ára og hlaut heilaskaða. Meira »

Stjórnvöld virtu ekki skyldu sína

Í gær, 18:15 Eftirlitsstofnun EFTA gaf á miðvikudag út rökstutt álit vegna þess að íslensk stjórnvöld hafa ekki virt þá skyldu sína að veita umbeðnar upplýsingar í tveimur málum er varða fæðuöryggi og dýraheilbrigði. Þetta er í fyrsta sinn sem ESA hefur þurft að senda frá sér slíkt álit vegna skorts á samvinnu af hálfu EFTA-ríkis. Meira »

Fundnir og á leið til byggða

Í gær, 18:03 Búið er að finna gönguskíðamennina á Vatnajökli og er leiðangurinn sem sótti þá á leið til byggða. Þeir eru í ágætu ástandi, bæði líkamlega og andlega, að sögn formanns Björgunarfélags Hornafjarðar. Meira »

Dregur úr inflúensunni

Í gær, 17:59 Eitthvað hefur dregið úr inflúensunni á síðustu vikum eftir að hún náði hámarki í sjöundu viku ársins. Samkvæmt upplýsingum frá veirufræðideild Landspítala hefur inflúensa A(H3) greinst í mörgum sýnum en einnig hefur verið töluvert um inflúensu B. Meira »

Vilja mat á hagsmunum vegna hvalveiða

Í gær, 17:39 Alþjóðadýravelferðarsjóðurinn, IFAW, lýsir stuðningi við þingsályktunartillögu þess efnis að fram fari óháð mat á hagsmunum Íslands vegna hvalveiða í íslenskri lögsögu. Í umsögn sjóðsins við tillöguna segir brýnt að úr því verði skorið hverjir hinir raunverulegu efnahagslegu hagsmunir séu af hvalveiðunum. Meira »

Björgunarmenn komnir á vettvang

Í gær, 17:09 Snjóbíll frá Höfn er kominn að uppgefinni staðsetningu á Vatnajökli og björgunarsveitarmenn leita nú að gönguskíðamönnunum tveimur sem óskuðu eftir aðstoð í morgun. Lítið skyggni er á vettvangi og leiðindaveður en það hefur heldur skánað. Meira »

Fyrsta skóflustunga að Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur

Í gær, 16:25 Illugi Gunnarsson, mennta- og menningarmálaráðherra, Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti Íslands, og Kristín Ingólfsdóttir, rektor Háskóla Íslands, taka fyrstu skóflustungu að nýbyggingu fyrir Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum við Háskóla Íslands næstkomandi sunnudag klukkan 15. Meira »

Karl Vignir kom af stað bylgju

Í gær, 17:16 Fjöldi nýrra mála hjá Stígamótum á síðasta ári var 306. Eru það færri mál en árið á undan en árið 2013 var „sprengjuár“ þegar kom að umfjöllun um kynferðisbrot. Er það tengt fjölmiðlaumfjöllun um kynferðisafbrotamanninn Karl Vigni Þorsteinsson. Meira »

Kólnar undir frostmark

Í gær, 16:41 Vindur sunnan- og vestanlands mun síðdegis í dag snúast í sunnan- og suðvestanátt með éljum og krapaéljum. Það mun kólna niður undir frostmark á láglendi og verður víða hált við þessar aðstæður þegar líður á daginn, samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Meira »

Ótímabært að leggja fram kröfugerð

Í gær, 16:02 Formenn aðildarfélaga og stjórn Samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja (SSF) eru sammála um að ótímabært sé við þessar aðstæður að leggja fram kröfugerð í komandi kjaraviðræðum samtakanna. Meira »
Egat Deluxe Fallegur Nuddbekkur Topp - Gæði TILBOÐ Verð :62.000 Sterkur-Ódýr-5 ára ábyrgð. www.Egat.is
Visa raðgreiðslur.Egat Deluxe Ferðanuddbekkur með Memory Foam sem gerir bekkinn ...
Fljúgðu um ÍSLAND sumarið 2015
Lítið sumarhús til leigu á Rangárvöllum með flugbraut og flugvél. -Eða komið á e...
BOKIN.IS RÚMLEGA 11.000 BÆKUR Á BOKIN.IS TIL SÖLU
BÆKUR SKRÁÐAR INNÁ BOKIN.IS SÍÐUSTU VIKU: 24749. ...
SÍMASPÁ
Símaspá opið frá kl. 14 alla daga sími 661-3839....
 
Heilbrigðisstofnun vesturlands: yfirlæknir
Heilbrigðisþjónusta
Staða yfirlæknis við lyflækningadei...
Kirkjuráð: framkvæmdastjóri
Stjórnunarstörf
????????? ???????? ????? ??????????????...
L edda 6015022419 iii
Félagsstarf
l EDDA 6015030319 I...
M helgafell 6015030419 vi
Félagsstarf
m HELGAFELL 6015030419 VI ...