Stjórnarliðar saka stjórnarandstöðu um ofbeldi
Kristján L. Möller, Helgi Hjörvar og Össur Skarphéðinsson, þingmenn Samfylkingarinnar. mbl.is/Jim
Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokks, sagði stjórnarandstöðu beita ofbeldi með málþófinu og Valgerður Sverrisdóttir, iðnaðarráðherra sagði að málflutningur stjórnarandstöðunnar í málinu væri svo ómerkilegur að engu tali tæki. Jón Bjarnason, þingmaður VG, sagði m.a. að iðnaðarráðherra væri mesta náttúruvá landsins. Sólveig Pétursdóttir, forseti Alþingis, bað Jón þá að gæta orða sinna.
Langar umræður voru í upphafi þingfundar, fyrst um störf þingsins og síðan um fundarstjórn forseta. Össur Skarphéðinsson, þingmaður Samfylkingarinnar, hóf umræðuna og sagði að helsta krafa stjórnarandstöðunnar væri fjallað verði um heildstæða löggjöf um vatnsvernd og beðið verði með umræðu um vatnalagafrumvarp þar til fram kemur frumvarp um vatnsvernd sem byggist á svonefndri vatnatilskipun Evrópusambandsins.
Össur sagði að ríkisstjórnin hefði ekki viljað þetta og beitt rökum um að ýmis atriði í vatnatilskipum ESB falli ekki undir EES-samninginn. Nú hefðu borist fréttir um að Ísland, Noregur og Liechtenstein hefðu náð samningum við ESB um hvaða atriði vatnatilskipunarinnar eigi að fara inn í löggjöf EFTA-ríkjanna. Því væri staða málsins gjörbreytt og ríkisstjórnin geti náð sátt með því að fresta vatnalagafrumvarpinu og bíða þar til hægt er að leggja fram heildarlöggjöf, sem fjallar um vatnsverndun og nýtingu vatns.
Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokks, sagði að stjórnarandstaðan hefði blygðunarlaust beitt skipulegu málþófi til að hindra að meirihlutavilji Alþingis nái fram að ganga. Guðlaugur Þór sagði, að stjórnarandstaðan hefði fullan rétt til að hafa rangt fyrir sér, en það væri algerlega fráleitt að menn gerðu hvað þeir gætu og beittu hreinlega ofbeldi til að koma í veg fyrir að mál komist í gegn. Slíkt væri fyrir neðan allar hellur; þetta snérist ekki um efni máls heldur um hvort lýðræðislegur vilji eigi að ná fram að ganga.
Magnús Stefánsson, þingmaður Framsóknarflokksins, sagði að innlegg Össurar væri aðeins trikk til að drepa málinu á dreif og engin ástæða væri til að fresta umræðunni. Hann sagði að þingmönnum lægi greinilega mikið á hjarta og sumir væru með heilu bókasöfnin á borðum sínum og því hefði það verið rétt hjá forseta Alþingis að leyfa þeim að ræða málið í dag.
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, sagði að um væri að ræða auðlindamál og þetta væri ekki í fyrsta skipti sem tekist væri á um eignarhald, nýtingarrétt og verndun auðlinda. Stundum hefði stjórnarandstaðan, því miður, þurft að láta í minni pokann, en stundum hefði henni tekist að leiðrétta mistök, með málþófi eins og kallað væri, t.d. á síðasta ári þegar frumvarp um rannsóknir og nýtingu á auðlindum í jörðu var til umfjöllunar á Alþingi. „Stundum þarf stjórnarandstaðan að tala til að stjórnarliðar fari að hugsa og skilja," sagði Ingibjörg Sólrún.
Valgerður Sverrisdóttir, iðnaðarráðherra, sagði að sér þætti leitt að segja, að allt sem Ingibjörg Sólrún sagði, væri rangt. Frumvarpið til vatnalaga væri í raun ekki efnisbreyting á gildandi lögum frá 1923 heldur formbreyting. Hægt væri ströggla um það endalaust að verið sé að skerða almenningsrétt og umhverfisrétt en það væri ekki þannig. Sagðist Valgerður halda, að þingmenn væru að halda þessu fram því þeir teldu að það gangi í þjóðina. „Þetta er svo ómerkilegur málflutningur að það tekur engu tali," sagði Valgerður.
Þá sagði hún að vatnatilskipunin væri ekki skyld því máli sem verið væri að ræða um nú, og ekki þyrfti að bíða eftir frumvarpi um þá tilskipun til að afgreiða vatnalagafrumvarpið.
Einar Oddur Kristjánsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, sagði að úrslit síðustu alþingiskosninga ættu að vera öllum ljós og hann gæti vel skilið að þeim, sem lentu í stjórnarandstöðu, þætti það sárt og leiðinlegt. Sagði Einar Oddur, að hann væri þeirrar skoðunar að því færri mál, sem Alþingi samþykkti á hverju ári, þeim mun betra. „Þótt við ræðum um þetta mál fram yfir páska væri enginn skaði skeður," sagði Einar Oddur.
Magnús Þór Hafsteinsson, þingmaður Frjálslynda flokksins, sagði að frumvarpið snérist um eignarrétt á vatni en ekki nýtingarrétt eins og núgildandi lög. „Fyrr skal ég dauður liggja en samþykkja að vatn komist í einkaeign," sagði Magnús og bætti við að það væru heilög skylda stjórnarandstöðunnar, að koma í veg fyrir að þessi lög verði samþykkt og beita til þess öllum tiltækum ráðum. „Ég er tilbúinn til að heyja þá orrustu til síðasta blóðdropa um vatnsdropana í þessu landi," sagði Magnús Þór Hafsteinsson.
Fram kom hjá Sólveigu Pétursdóttur, að fyrsta umræða um vatnalagafrumvarpið tók sex klukkustundir og önnur umræða hefur tekið rúmar 18 stundir þótt aðeins 9 ræðumenn hafi talað. Sagði Sólveig að framsögumaður minnihluta iðnaðarnefndar hefði talað í 5 klukkustundir og annar nefndarmaður í 4 stundir svo ætla mætti að sjónarmið hafi komist skýrt fram. Enn eru 15 á mælendaskrá.
Sólveig sagðist hafa reynt að koma í veg fyrir langa kvöldfundi því slíkt ætti að heyra fortíðinni til og væri ekki sú ásýnd þingsins, sem þingmenn vildu sjá. Sagðist hún hafa boðið, að umræðunni um málið yrði lokið á mánudag eða þriðjudag en ekki hefði náðst samkomulag. Því hefði hún ekki átt annars úrkosti en að boða til þingfundar í dag þótt ekki hafi verið gert ráð fyrir því í starfsáætlun þingsins.
Sólveig sagði, að að því hlyti að koma að Alþingi fái að lýsa skoðun sinni á frumvarpinu í atkvæðagreiðslu og mikilvægt að þingið geti tekið afstöðu til frávísunartillögu, sem kemur fram í minnihlutaáliti iðnaðarnefndar.
