Eiga von á 480.000 króna reikningi fyrir fæðinguna
Í byrjun nóvember fæddi Rejane Santana Da Silva, brasilísk eiginkona Stefáns Þorgrímssonar, dreng á fæðingardeild Landspítalans. Reikningurinn sem foreldrarnir þurfa að greiða mun að líkindum hljóða upp á rúmlega 480.000 krónur því þar sem Rejane hafði ekki verið með lögheimili hér á landi í sex mánuði og ekki er fyrir hendi gagnkvæmur samningur um sjúkratryggingar við Brasilíu, lendir allur kostnaður við fæðinguna á henni.
Stefán ætlar ekki að una þessu og í gær hitti hann Siv Friðleifsdóttur heilbrigðisráðherra og bað hana að beita sér í málinu.
Í september sagði Morgunblaðið frá sambærilegu máli Hafliða Sigfússonar og bandarískrar eiginkonu hans. Reikningurinn var rúmlega 240.000 krónur í því tilfelli en þar sem sonur Stefáns og Rejane var tekinn með keisaraskurði var kostnaðurinn meiri.
"Mér finnst þetta mjög ósanngjarnt gagnvart mér sem einstaklingi, íslenskum ríkisborgara og skattgreiðanda að þurfa að reiða fram tæplega 500.000 krónur, því þó að reikningurinn sé á hennar nafni, þá erum við fjölskylda og það erum við sem fjölskylda sem greiðum reikninginn," sagði Stefán.
Stefán og Rejane kynntust í fyrrahaust þegar hann var á ferðalagi um Brasilíu. Þau skrifuðust á og hringdu á milli landa og í desember kom hún í heimsókn til Íslands. "Hún varð ófrísk, eins og gerist. Við reiknuðum ekki alveg með því en það gerðist nú samt og níu mánuðum síðar kom barn," sagði Stefán. Þau gengu í hjónaband 22. mars og þar með voru komnar forsendur fyrir því að óska eftir búsetuleyfi. Öll tilskilin gögn voru komin til Útlendingastofnunar þann 3. maí og þaðan var málið afgreitt 20. júní. Í kjölfarið gat Rejane skráð lögheimili sitt hér á landi og sex mánuðum síðar, þ.e. 20. desember nk., verður hún að fullu sjúkratryggð hér á landi.
Í þeim tilvikum sem íslensk kona eignast barn með útlendum manni sem ekki er sjúkratryggður, borga sjúkratryggingarnar allan kostnað og telur Stefán að þetta hljóti að vera brot á jafnræðisreglu. Þá benti hann á að fólk sem ættleiðir börn fái 500.000 króna styrk frá ríkisvaldinu, sem væri auðvitað hið besta mál, en að sama skapi furðulegt að hann yrði að borga fullt gjald fyrir fæðinguna.
Fjárhagur fjölskyldunnar er slæmur, að sögn Stefáns. Ýmis kostnaður fylgdi því að eignast barn, Rejane hefði lítið getað unnið og hún ætti heldur ekki rétt á fæðingarorlofi. "Og Ísland er samfélag sem gerir ráð fyrir að báðir foreldrar vinni," sagði Stefán. Þessi staða kæmi bæði niður á uppeldisskilyrðum drengsins sem aðlögun Rejane að íslensku samfélagi.
Leysist með samningum
SIV Friðleifsdóttir heilbrigðisráðherra sagði í samtali við Morgunblaðið í gær að mál, sambærileg því sem Stefán Þorgrímsson og eiginkona hans hafa nú lent í, ætti að leysa með gagnkvæmum samningum við önnur ríki. Tryggja þyrfti að Íslendingar nytu sambærilegra réttinda erlendis og útlendingar hér á landi.Siv sagði það grundvallaratriði í sjúkratryggingum á Norðurlöndum að réttur til sjúkratrygginga væri einstaklingsbundinn. Í umræddu tilviki hefði viðkomandi móðir ekki búið hér á landi í sex mánuði og nyti því ekki sjúkratrygginga. Lög um þetta hefðu verið sett fyrir 13 árum og þá hefði ætlunin einkum verið að koma í veg fyrir að Íslendingar sem byggju erlendis kæmu hingað gagngert til að nýta sér þjónustu almannatrygginga. Búið væri að gera gagnkvæma samninga við 28 ríki um að borgarar ríkjanna nytu sambærilegra réttinda til sjúkratrygginga. Slíkir samningar hefðu ekki verið gerðir við Brasilíu og Bandaríkin en Ísland hefði óskað, án árangurs, eftir samningi við Bandaríkin.
