Eftir Grétar Júníus Guðmundsson gretar@mbl.is
Sigurður Grétar Halldórsson, framkvæmdastjóri netþjónustufyrirtækisins Netvistunar ehf., afhenti Árvakri hf., útgefanda Morgunblaðsins, fyrir nokkru lénið morgunblaðið.is. Í yfirlýsingu frá Netvistun af því tilefni segir að þetta sé gert án nokkurra skilyrða og með þeim skilningi að eðlilegt megi telja að lénið sé réttmæt eign Árvakurs, þar sem félagið eigi fyrir lénið morgunbladid.is og sé útgefandi eina dagblaðsins á Íslandi sem heitir Morgunblaðið.

"Á árinu 2004 varð mögulegt að skrá lén með íslenskum bókstöfum," segir Sigurður Grétar. "Við það verða þá til tvö lén sem eru með sama nafni samanber morgunbladid.is og morgunblaðið.is. Til að sýna fram á hvaða ruglingi þetta getur valdið keyptum við hjá Netvistun nokkur landsfræg lén eins og morgunblaðið.is, vísir.is, reykjavík.is, ísland.is og rúv.is."

Sigurður Grétar segir að kaupin á lénunum hafi verið gerð fyrst og fremst til að sýna fram á að hver sem er geti keypt hvaða lén sem er án athugasemda og að ekkert tillit sé tekið til fyrri skráningar. "Úthlutunarreglur þær sem fyrirtækið ISNIC, sem úthlutar lénum hér á landi, hefur sett sér, geta haft alvarlegar afleiðingar í för með sér. Sem dæmi má nefna að yfir 500 aðilar heimsækja vefsvæðið vísir.is í hverri viku. Þetta eru aðilar sem að öllum líkindum ætla að heimsækja visir.is. Ef svo bæri undir að óheiðarlegur aðili ætti lénið vísir.is gæti hann í raun birt þar fréttir með svipuðu viðmóti og fólk þekkir frá fréttavefnum visir.is. Að mínu mati hefði ekki átt að hefja úthlutun á lénum með séríslenska stafi nema að hugsa dæmið til enda. Frumskógarlögmálið, fyrstur kemur fyrstur fær, hentar ekki við úthlutun á lénum með séríslenska stafi þó svo að sú regla sé almennt notuð við hefðbundna úthlutun.

Ákveður eigin verðskrá

Fyrirtækið ISNIC, Internet á Íslandi, var stofnað árið 1995. Í upphafi var fyrirtækið stofnað utanum rekstur Isnet sem SURIS (Samtök um upplýsinganet rannsóknaraðila á Íslandi) hafði rekið frá árinu 1987. Isnet netið var myndað á undan SURIS en frumkvöðlar frá Hafrannsóknastofnun, Orkustofnun og Reiknistofnun Háskólans stóðu að stofnun þess árið 1986. Fyrirtækið var síðar selt Og Fjarskiptum hf. Nú hefur hins vegar vefmælingarfyrirtækið Modernus fest kaup á ISNIC og tekur við rekstri þess á næstu misserum.

Að sögn Sigurðar hafa ýmsir aðilar gagnrýnt að einkafyrirtæki sé með einokunarstöðu á þessu sviði og geti sjálft sett sér reglur um úthlutun léna og ákveðið eigin verðskrá. Sem dæmi megi nefna að það sé fimmtán sinnum dýrara að kaupa lén hjá ISNIC en í Bretlandi og nærri fjórum sinnum dýrara en í Danmörku. Fólk sé líka óánægt með að vera sett í þá stöðu að þurfa að tryggja sig með því að kaupa báðar útgáfur af sama léninu.

"Það er í raun ótrúlegt að stofnanir eins og Neytendasamtökin og Samkeppnisstofnun hafi ekki gert athugasemdir við þetta. Það væri miklu eðlilegra að slíkar stofnanir sæju um að vernda hagsmuni lénahafa hér á landi."

Kaupin skiluðu árangri

Netvistun ehf. er að sögn Sigurðar ört vaxandi netþjónustufyrirtæki og segir hann að hjá því starfi 12 manns. "Fyrirtækið hefur vaxið mikið á síðustu misserum, en okkar markmið er að veita einstaklingum, fyrirtækjum og félagasamtökum einfaldar lausnir og framúrskarandi þjónustu. Í dag þjónustar fyrirtækið mörg hundruð vefi, bæði hér heima og erlendis."

Sigurður Grétar segir að kaup Netvistunar á nokkrum lénum á árinu 2005 hafi skilað árangri og jákvæðum viðbrögðum hjá öllum sem láta sig þessi mál varða.