Íslendingar lenda í 14. sæti á efnahagsfrelsistöflunni sem fjármálaritið The Wall Street Journal og hugveitan The Heritage Foundation gefa árlega út, en hagkerfið íslenska fær 76,5 stig af 100 möguleikum.

Íslendingar hafa staðið nokkuð í stað síðustu fjögur árin þegar horft er á stigin. Hins vegar hafa önnur lönd aukið efnahagslegt frelsi, og hefur Ísland því dottið niður um fjögur sæti.

Efnahagslegu frelsi er skipt upp í 10 svið, og þykja Íslandingar standa sig vel á flestum sviðum. Þannig þykja t.d. litlar hömlur á að sett séu upp fyrirtæki hér á landi, eignarrétturinn virkur og skattaumhverfið samkeppnishæft.

Íslendingar fá þó ekki mörg frelsisstig á tveimur sviðum efnahagslífsins. Íslenska hagkerfið fær einungis 46,3 stig af 100 í lið sem kallast „Frelsi undan stjórnvöldum", og gagnrýna höfundar töflunnar t.d. hátt hlutfall ríkisútgjalda af landsframleiðslu og mikla styrki til landbúnaðarframleiðslu. Þá þykir frelsi til fjárfestinga ekki mikið hér á landi, og eru Íslendingar sérstaklega átaldir fyrir að hleypa erlendum fjárfestum ekki inn í sjávarútveginn.

„Ég lít á þetta sem áskorun um að lækka skatta hér á landi," segir Hannes Hólmsteinn Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands.„Skattar hafa verið lækkaðir hér á landi á undanförnum árum með góðum árangri, og ég tel að ganga eigi lengra í þeim efnum."

Björgvin G. Sigurðsson, viðskiptaráðherra, tekur undir að hlutföll ríkisútgalda af landsframleiðslu séu há hér á landi. „Það á að vera sérstakt markmið stjórnvalda að draga úr ríkisútgjöldum og minnka umsvif ríkisins á þeim sviðum sem það er hægt og heppilegt." Það verði gert með því að auka þátttöku einakaðila á ýmsum sviðum, sem þurfi þó ekki endilega að þýða einkavæðingu.

Björgvin segir einnig standa til að auka frelsi erlendra aðila til að fjárfesta hér á landi. Vel kemur til greina að hleypa erlendum aðilum að sjávarútvegnum, segir Björgvin, en setja verði um það skýrar reglur.