Tímabundinn skortur á ákveðnum lyfjum í landinu hefur farið vaxandi á undanförnum árum og í vetur keyrði um þverbak, að sögn Önnu Birnu Almarsdóttur, prófessors og forstöðumanns Rannsóknastofnunar um lyfjamál, RUL.

Verkjastillandi og bólgueyðandi lyfið íbúfen var ófáanlegt í nokkra mánuði fyrr í vetur hér á landi. Hjartalyfin hýdramíl og atenólól fengust ekki í nokkrar vikur svo dæmi séu tekin. Í sumum tilfellum voru töflur ekki til í réttri stærð í langan tíma og þurftu sjúklingar jafnvel að brjóta stórar töflur í fernt. Það getur hins vegar sumum reynst ógerlegt vegna þrekleysis og/eða sjónskerðingar.

Sigurður Guðmundsson landlæknir, sem í vikunni heldur erindi á málþingi RUL um vandann, segir sjúklinga hafa orðið fyrir óþægindum og fyllst óöryggi en tekist hafi að bjarga málum fyrir horn með samvinnu margra aðila. „Skortur á lyfjum hefur svo ég viti til ekki valdið verulegum skaða en hættan er hins vegar ljós,“ segir Sigurður.

Hann getur þess að málin hafi verið rædd fram og aftur við lyfjaframleiðendur og innflytjendur á undanförnum árum. „Ef það á að gera eitthvað meira en að höfða til samvinnu og metnaðar þeirra sem hér eiga hlut að máli þá eru ýmsar leiðir færar. Það er ekki spurning að það gæti hjálpað okkur að komast inn á stærri markað eins og rætt hefur verið um á vettvangi stjórnmálanna. Bætt aðgengi að samheitalyfjum gæti aukið aðgengi að þeim lyfjum sem þörf er á. En það kann að vera ástæða til að skerpa á skyldum innflytjenda.“

Sigurður tekur það jafnframt fram að ef ástæðan fyrir síendurteknum lyfjaskorti sé sú að ekki sé hagkvæmt að flytja lyfin inn megi spyrja hvort setja eigi Lyfjaverslun Íslands aftur á laggirnar til þess að landsmenn fái þau lyf sem þeir þurfa.

Samkvæmt lyfjalögum er lyfjaheildsölum skylt að eiga nægar birgðir, að mati heilbrigðisyfirvalda, af tilteknum nauðsynlegum lyfjum, að því er Anna Birna bendir á. „Við ætlum að ræða á málþinginu hvers vegna lyf skortir og hvað sé hægt að gera til að koma í veg fyrir að það gerist,“ segir Anna Birna og bætir við að hún vonist til að aðilar á markaðinum geti sameiginlega fundið haldbærar leiðir til að koma í veg fyrir skort á lyfjum á Íslandi.

Í hnotskurn