„Það yrði mikill áfangi í innflytjendamálum ef þingið stæði allt að baki þessari áætlun en stefnumótun í þessum málum hefði þurft að vinna fyrr því það var fyrirsjáanlegt að innflytjendum hér myndi fjölga,“ segir Jóhanna Sigurðardóttir, félags- og tryggingamálaráðherra, sem lagt hefur drög að viðamikilli framkvæmdaáætlun um málefni innflytjenda fyrir þing. Eitt af markmiðum hennar er gerð lagafrumvarps um aðlögun innflytjenda sem áætlað er að lagt verði fyrir á haustþingi. Er þar kveðið á um atriði sem snúa að sérstöðu innflytjenda og önnur lög taka ekki á, m.a. lögð áhersla á skyldur stjórnvalda til að sinna bæði almennri samfélagsfræðslu og baráttu gegn fordómum í garð útlendinga, auk þess sem lagt er til að mótaðar verða kæruleiðir í þágu þeirra sem telja á sér brotið vegna trúarbragða eða kynþáttar.

Viðurkenna erlenda menntun

Jóhanna leggur áherslu á mikilvægi gagnkvæmrar aðlögunar innflytjenda og samfélags sem kemur í veg fyrir ýmis vandamál.

„Það er mikilvægt að innflytjendur finni strax að íslenskt samfélag vilji taka vel á móti þeim. Í því er skólakerfið mjög mikilvægt,“ segir hún en í áætluninni er m.a. lagt til að gerð verði áætlun um móttöku innfluttra barna á öllum skólastigum.

„Íslenskukennsla er einnig veigamikil fyrir aðlögun innflytjenda og er mikil áhersla á hana lögð í áætluninni, t.d. er lagt til að hún verði efld. Í lögunum á jafnframt að gera rétt innflytjenda til túlkaþjónustu skýrari, bæði hver hann er og hve mikill,“ segir ráðherra.

Eitt af þeim vandamálum sem mætt hafa innflytjendum hérlendis er að menntun þeirra hefur ekki fengist viðurkennd. Í áætluninni er þess vegna lagt til að leitað verði leiða til að einfalda mat og viðurkenningu á erlendri starfsmenntun og námi.

Auka aðgengi að upplýsingum

Aðgerðaáætlunin fjallar einnig um miðlun upplýsinga til innflytjenda. „Það er mjög mikilvægt að innflytjendur hafi auðvelt aðgengi að ýmsum upplýsingum, t.d. um heilbrigðis- og félagsþjónustu,“ segir ráðherra.

Einnig fjallar áætlunin um upplýsingaöflun um innflytjendamál. Í fyrirhuguðum lögum verða hlutverk Fjölmenningarseturs og Þróunarsjóðs innflytjendamála skýrð og áhersla lögð á aukið samstarf við stofnanir og félagasamtök sem unnið hafa „gróskumikið starf“ í málefnum innflytjenda.

Í hnotskurn

Framkvæmdaáætlun í málefnum innflytjenda sem unnið er að í félagsmálaráðuneytinu er mjög viðamikil. Meðal annars er kveðið á um að gera skuli gagnagrunn um rannsóknir á málefnum innflytjenda, búa til sérstök skattkort fyrir útlendinga sem hér starfa tímabundið og þýða upplýsingar um skattamál. Fjölga á lögreglumönnum með fjölmenningarbakgrunn og bæta vinnustaðaeftirlit.