Kirkjumálasjóður krefst þess að úrskurðir óbyggðanefndar er varða jarðirnar Valþjófsstað og Hof verði dæmdir ógildir. Byggist aðalkrafa sjóðsins á því að jarðirnar hafi verið úrskurðaðar þjóðlendur að stórum hluta, þrátt fyrir að þinglýst landamerki sýni að þjóðlendukröfurnar hafi verið of víðtækar. Málin voru tekin fyrir í Héraðsdómi Reykjavíkur í gær en málflutningur í málunum fer fram síðar í vetur.

Hagsmunir í húfi

Ólafur Björnsson, lögmaður Kirkjumálasjóðs, segir þjóðkirkjuna finna sig knúna til þess að höfða mál svo hún geti varið eignir sínar. „Með úrskurði óbyggðanefndar var gengið inn á þinglýstar jarðir kirkjunnar, á því byggist dómsmálið. Þetta skiptir meðal annars miklu máli varðandi uppgjör vatnsréttinda Valþjófsstaðar vegna Kárahnjúkavirkjunar.“

Ólafur segir að á annað hundrað milljóna króna fari til þjóðkirkjunnar ef farið er eftir þinglýstum landamerkjum líkt og þjóðkirkjan fer fram á. Sérstök matsnefnd úrskurðaði 22. ágúst í fyrra að vatnsréttindi vegna Kárahnjúkavirkjunar væru 1,6 milljarða króna virði. Landsvirkjun þarf að greiða þá upphæð til landeiganda.

Á sjöunda tug landeigenda á áhrifasvæði Kárahnjúkavirkjunar nýtti rétt sinn til þess að skjóta niðurstöðunni til dómstóla.

Landsvirkjun sendi landeigendum bréf rúmum mánuði eftir að matsnefndin hafði komist að niðurstöðu og bauðst til að greiða til samræmis við úrskurðinn.

Vitna í landamerkjabréf

Kirkjumálasjóður byggir kröfu sína að stórum hluta á lýsinum á Valþjófsstað og Hofi í landmerkjabréfum jarðanna frá 6. júní 1885. Af um 1,6 milljarða greiðslu sem Landsvirkjun var gert að greiða féllu um 400 milljónir til landeigenda enn afgangurinn til ríkisins sem þjóðlendueigenda.

Í hnotskurn

Landeigendur gerðu kröfu um að fá yfir sjötíu milljarða vegna afnota Landsvirkjunar á vatnsréttindum við Kárahnjúka. Landeigendur víða hafa kvartað fyrir því að þjóðlendukröfur ríkisins gangi inn á eignarlönd þeirra.