Samkvæmt heimildum 24 stunda er mikið rætt um það meðal alþingismanna landsins að eftirlit Seðlabanka Íslands og Fjármálaeftirlitsins (FME) með viðskiptabönkunum hafi brugðist. Viðmælendur blaðsins telja að varhugaverð lausafjárstaða Glitnis hefði átt að koma fram í álagsprófum eða öðrum rannsóknum eftirlitsaðilanna og að þannig hefði verið hægt að koma í veg fyrir þá afarkosti sem urðu til um helgina.

Innan fjármálasviðs Seðlabankans starfa sérfræðingar í fjármálastöðugleika sem vinna meðal annars að greiningu á áhættu fjármálafyrirtækja.

Starfssvið þeirra nær einnig til almennra rannsókna er lúta að áhættu fjármálakerfisins og þátttöku í gerð álagsprófa fyrir fjármálakerfið. 24 stundir beindu þeirri spurningu til sviðsins í gær hvort eitthvað hefði komið fram í rannsóknum eða álagsprófum þess sem benti til þess að Glitnir stæði jafn illa og raun bar vitni. Svar hafði ekki borist áður en 24 stundir fóru í prentun.

Beinast að lausafjáráhættu

Seðlabankinn hefur víðtækar upplýsingar um lánalínur viðskiptabankanna þriggja og ýmislegt fleira í rekstri þeirra svo sem fjármögnun, endurlán og innlán.

Í riti Seðlabankans, Fjármálastöðugleiki, sem kom út 8. maí síðastliðinn kemur fram að álagspróf bankans feli í sér að „viðnámsþróttur fjármálafyrirtækja“ gagnvart áföllum sé kannaður með því að sviðsetja áföll. Niðurstöður prófanna eru síðan notaðar til að meta áhrif hinna sviðsettu áfalla á lykilstærðir viðkomandi fjármálafyrirtækis. Þá er það tekið fram að „þróun álagsprófa innan Seðlabankans beinist að lausafjár- og útlánaáhættu“.

Sérstaklega er þó tekið fram að þrátt fyrir ágæti álagsprófa þá dragi þau „oft fram of einfalda mynd af því hvernig áfall getur haft áhrif á fjármálafyrirtæki“.

Ekkert í gögnunum

Samkvæmt álagsprófi FME, sem framkvæmt er með reglubundnum hætti, var eiginfjárstaða fjögurra stærstu viðskiptabankanna hérlendis sterk í ágúst. Prófið miðaði við stöðuna í lok júlí síðastliðins. Álagsprófið mælir áhrif ákveðins og verulegs álags á eignahlið bankanna en mælir hins vegar ekki lausfjárhlutfallið. Seðlabankinn mælir hins vegar lausafjárhlutfallið eftir sérstökum reglum frá árinu 2006.

Jónas Fr. Jónsson, forstjóri FME, segir ekkert í þeim gögnum sem eftirlitið hafði frá Glitni hafa gefið til kynna að vandræði bankans gætu komið upp á þessum tíma. „Upp kom röð óvæntra atburða sem bankinn sá ekki einu sinni sjáflur fyrir sem er afleiðing þeirrar lausafjárkreppu sem geisar í heiminum.“