Gæti íslenska ríkið leitað á náðir Alþjóðagjaldeyrissjóðsins í efnahagsþrengingum þeim sem steðja að landinu um þessar mundir? Já, segja fræðingarnir en hafa þó þann fyrirvara á að slík lausn væri algjör þrautalending. „Enda fælist í því ákveðin yfirlýsing um uppgjöf. Umheimurinn myndi vafalítið túlka það sem svo að sjúklingurinn hlyti að vera orðinn mjög veikur ef brugðið væri á það ráð að kalla til lækni frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum,“ sagði einn viðmælandi í samtali við Morgunblaðið og bendir á að skilyrði sjóðsins fyrir lánveitingu myndi í raun þýða að íslenska hagkerfið yrði sett í gjörgæslu næstu árin.

Samkvæmt upplýsingum úr stjórnkerfinu hefur það ekki komið til tals að leita til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins um lánafyrirgreiðslu. Þar benda menn á að ríkið sé ekki á leið í gjaldþrot heldur sé um tímabundnar hremmingar að ræða sem standi í samhengi við erfitt efnahagsástand á heimsvísu.

Skuldbundinn til að lána

„Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn er í raun eini aðilinn sem er skuldbundinn til að veita okkur fyrirgreiðslu. Honum er skylt að lána okkur upp að vissu marki,“ segir Ólafur Ísleifsson, lektor í hagfræði við Háskólann í Reykjavík og aðalfulltrúi Norðurlanda og Eystrasaltsríkja í stjórn Alþjóðagjaldeyrissjóðsins á árunum 2002-2003. „Við eigum samningsbundinn rétt á ákveðinni fyrirgreiðslu hjá sjóðnum að ákveðinni fjárhæð, sem út af fyrir sig er ekki veruleg í því samhengi sem hér um ræðir. Síðan væri ekki útilokað að hægt væri að semja um viðbótarfyrirgreiðslu sem yrði að öllum líkindum bundin ákveðnum skilyrðum,“ segir Ólafur og vísar þar til skilyrða sem lúta að stjórn peninga- og ríkisfjármála í því landi sem fær fyrirgreiðslu. Að mati Ólafs eru töluverðar líkur til þess að stjórnendur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins myndu taka vel í umleitan íslenskra yfirvalda um viðbótarfyrirgreiðslu umfram það sem landið ætti í raun rétt á, ef slík beiðni bærist.