Tilraunin var dauðadæmd frá upphafi
Golli / Kjartan Þorbjörnsson
Eftir Guðmund Sverri Þór sverrirth@mbl.is
Seðlabankinn tilkynnti í fyrradag, í kjölfar þess að neyðarlög voru sett á, að bankinn myndi hefja viðskipti með krónur á millibankamarkaði á gengi sem miðast við að gengisvísitala krónunnar sé 175. Þetta samsvarar því að gengi evrunnar sé 131 króna og er í raun festing gengis, en gengi krónunnar hefur verið fljótandi allt frá því að verðbólgumarkmið var tekið upp í lok mars 2001. Gengið var þó ekki lengi fast, því í gær var tilkynnt að hætt hefði verið við tilraunir þessar og var krónunni því fleytt á ný.
Fastgengi þarf að verja
Sennilega hefur tilraun Seðlabankans til að festa gengi krónunnar verið dauðadæmd frá upphafi. Ástæðan er einföld; gjaldeyrisforði bankans var ekki nægjanlega stór til þess að hægt væri að hafa áhrif á gengið. Fastgengistilraunin var ekki trúverðug.Þegar gengi gjaldmiðla er fast er mun auðveldara að gera á þá áhlaup en ef gengið er ákvarðað á markaði. Þess vegna er nauðsynlegt fyrir seðlabanka þess ríkis sem notar gjaldmiðilinn að geta varið gengið. Eins og lýst er í fylgigreininni hér til hliðar er gengið fest með miklum kaupum á þeim gjaldmiðli, í þessu tilviki krónu, og sömu aðferð þarf að nota til þess að verja gengið. Áhlaup á gjaldmiðil fela í sér von um að gengi hans lækki, þetta er gert með skortsölu – þ.e. framboðið eykst skyndilega á markaði, og þegar gert er áhlaup þarf viðkomandi seðlabanki að bregðast skjótt og fumlaust við með því að kaupa mikið magn af gjaldmiðlinum. Það þarf að búa til eftirspurn á hærra gengi en skortsalan var gerð á til þess að hækka gengið á nýjan leik.
