Hjónin Ómar Sigurðsson og Sigurbjörg Eiríksdóttir settust í helgan stein á dögunum og ætluðu að njóta ávaxta brauðstritsins. En skjótt skipast veður í lofti og nú er ævisparnaður þeirra, 60 milljónir króna í peningabréfum, í uppnámi, „vegna framkomu starfsmanna Landsbanka Íslands“, segir Ómar.

Fyrir margt löngu ákvað Ómar að hætta að vinna þegar hann yrði sextugur og sú stund rann upp skömmu fyrir nýliðin mánaðamót. „Á örskammri stund breytist allt saman og ef við töpum sparnaðinum er ljóst að ég verð að fara að leita mér aftur að vinnu,“ segir Ómar. Hann bætir við að sem betur fer hafi hann haldið heilsunni, þrátt fyrir þetta áfall, en aðra sögu sé að segja af eiginkonunni. „Hún hefur tekið þetta mjög nærri sér og það hefur legið við að hún hafi fengið taugaáfall.“

Þrýstingur frá bankanum

Tildrög málsins eru þau að Ómar var með töluvert fé á reikningi hjá Landsbankanum, vildi ekki taka áhættu og var ánægður með sína ávöxtun. „Ég hafði gert samkomulag við útibússtjórann um ákveðin vaxtakjör á reikningunum og var ánægður með það auk þess sem féð var alltaf laust. Fyrir um fjórum mánuðum hringdi síminn. Á hinum endanum var þjónustufulltrúinn minn í bankanum til 20 ára. Hún tilkynnti mér það að hún hefði verið að skoða innistæður fjölskyldunnar og séð að við gætum ávaxtað féð miklu betur. Við vorum ekkert að hugsa um breytingar og þetta var algerlega óumbeðið af okkar hálfu. Ég sagðist ekki vilja taka neina áhættu og hún svaraði því til að peningabréfin væru án allrar áhættu enda sú leið sem flestir færu. Við þekktum þessa konu af góðu einu saman, trúðum henni og létum til leiðast. Við vorum alveg róleg yfir þessu en í ljós hefur komið að hún sagði ósatt. Það er ósatt að það sé engin áhætta þessu fylgjandi.“

Þrátt fyrir áfallið gaf Ómar sig ekki og talaði við þjónustufulltrúann og útibússtjórann. „Ég fékk engin almennileg svör. Þjónustufulltrúinn yppti öxlum, sagðist ekkert geta gert í stöðunni og sér þætti þetta leiðinlegt. Ég hafði áður lent í því að starfsmaður bankans hafði verið að hnýsast í reikninga mína. Þá sagði viðkomandi útibússtjóri við mig að það væri algerlega bannað. Ef það er rétt var þjónustustjórinn að gera hluti sem hún mátti ekki. Að þessu sinni tók útibússtjórinn ekki undir með okkur þegar við spurðum hann hvort þær litlu skuldir sem við værum með í bankanum yrðu ekki greiddar úr peningabréfareikningi okkar. „Ætlarðu að rukka okkur um þessar skuldir,“ spurðum við og svarið var: Já, svona eru reglurnar“.“

Ómar segist ekki trúa því að þjónustufulltrúi sinn hafi að eigin frumkvæði verið að skoða reikninga sína til að finna betri ávöxtunarleiðir. „Ég held að þessi kona hafi verið að vinna samkvæmt skipunum annars staðar frá, frá sínum yfirmönnum, til þess að reyna að koma fé viðskiptavina á heppilegri reikning fyrir bankann. Ég sé það eftir á, að þegar féð var komið í þessa peningamarkaðssjóði gat bankinn lánað sjálfum sér og eigendum bankans úr þeim.“

Óskiljanleg trygging

Ítrekað hefur komið fram hjá ráðamönnum þjóðarinnar að sparifé landsmanna í bönkunum sé tryggt. Í fyrradag sagði viðskiptaráðherra að sparifé í peningamarkaðssjóðum nyti ekki sömu verndar og annar sparnaður en allra leiða yrði leitað til að tryggja það og lágmarka skaðann. Hann áréttaði þetta í gær. Ómar segir sérkennilegt að heyra þetta núna miðað við það sem á undan hafi gengið. Við gjaldþrot banka sé sparifé ekki tryggt nema að ákveðnum hluta en ríkisstjórnin hafi lofað að tryggja allt sparifé landsmanna. Óskiljanlegt sé hvers vegna peningamarkaðssjóðir séu ekki með í þeirri tryggingu. „Ég vona að stjórnvöld grípi inn í og gefi afdráttarlaus svör um að þetta sé sparifé eins og hvert annað sparifé og bæti fólki þetta eins og aðra sparifjárreikninga,“ segir Ómar.

Lokað fyrir úttektir

Ómar segir að hann hafi ætlað að taka út peninga á þremur ávísanareikningum sínum í Landsbankanum í fyrradag, en aðeins fengið að taka út 500 þúsund krónur af einum reikningi. „Hvernig stendur á því?“ spurði ég. „Það eru bara ekki til peningar,“ var svarið.“

Ánægður með stjórnvöld en ekki forseta

Ómar Sigurðsson segist vera ánægður með inngrip stjórnvalda í bankamálunum, en nokkrir einstaklingar hafi sett landið á hausinn í skjóli forsetans.

„Það varð að stöðva þessa vitleysu,“ segir Ómar og bætir við að Geir H. Haarde forsætisráðherra hafi sýnt úr hverju hann sé gerður. „Betri mann hefði ekki verið hægt að fá í þetta,“ segir hann. „Hann og Björgvin G. Sigurðsson viðskiptaráðherra vinna mjög vel saman að þessum málum og reyna að gera sitt besta. Þeir eiga hrós skilið og það er ekki þeim að kenna að ástandið er svona.“

Ómar segir að nokkrir einstaklingar hafi sett landið á hausinn. „Upphafið að því, þegar Íslendingar töldu að þeir þurftu að eiga aðra hverja verslun við Oxford Street í London og allar flottustu byggingarnar í Kaupmannahöfn má rekja til þess að forsetinn neitaði að skrifa undir fjölmiðlalögin. Síðan hafa þessir um 20 útrásarguttar, sem hafa sett þjóðina á hausinn, notið verndar forsetans,“ segir hann.