mbl.is/Haraldur Þór

Eftir Helga Bjarnason helgi@mbl.is

„Ástandið getur ekki annað en lagast,“ segir Gísli Þórðarson, sauðfjárbóndi í Mýrdal í Kolbeinsstaðahreppi á Snæfellsnesi. „Þetta var ekki beysið þegar við byrjuðum en við höfum alla tíð bundið vonir við að ástandið lagaðist,“ bætir Áslaug Guðbrandsdóttir, kona hans, við.

Afkoma flestra sauðfjárbænda hefur verið heldur slök á undanförnum árum en kúabændur hafa borið sig betur. Bændur binda vonir við að nú kunni fólk betur að meta starf þeirra við að sjá þjóðinni fyrir matvælum og spara dýrmætan gjaldeyri. Á meðan gengið er lágt er samkeppnisstaða innlendu framleiðslunnar betri en hún hefur verið. Á móti koma ýmsar ógnanir, eins og gríðarlegar hækkanir á aðföngum, eins og til dæmis áburði og fóðri, og lánin hækka. Það síðarnefnda á ekki síst við um kúabændur sem hafa verið að fjárfesta í nýjum fjósum, mjaltatækni og kvóta til að nýta aðstöðuna.

„Við höfum verið að stækka við okkur og kaupa kvóta, þannig að við skuldum og finnum fyrir kreppunni. Hér í sveitinni eru líka útgerðarmenn sem skulda mikið,“ segir Guðný Jakobsdóttir, bóndi í Syðri-Knarrartungu í Staðarsveit og formaður Búnaðarsamtaka Vesturlands. Hún og Guðjón Jóhannesson, maður hennar, eru með kúabú.

„Maður heyrir þó meira af erfiðleikum fólks í Reykjavík,“ bætir hún við, „það hefur kannski spennt bogann hærra og þar eru fleiri að missa vinnuna,“ segir Guðný. Hún segir að ekki sé sama óvissan í sveitinni út af atvinnumissi.

Guðjón og Guðný hafa trú á því að íslenskur landbúnaður muni njóta sannmælis í framtíðinni, þegar upp verður staðið eftir erfiðleikatímabilið. „Menn eru að byrja að vakna upp við að það er mikilvægt að eiga íslenskan landbúnað. Ýmsir sem hafa gagnrýnt bændur og landbúnað eru orðnir okkar bestu vinir,“ segir Guðjón. Hann segir að efnahagserfiðleikarnir núllstilli ákveðna hluti sem kannski hafi farið úr böndunum og vonast til að þegar hjólin fari aftur að snúast þá reynist kreppan ekki eins mikil og menn telja nú.