Háskólinn á Akureyri

eftir Silju Björk Huldudóttur silja@mbl.is

Atvinnuþátttaka Íslendinga hefur í langan tíma verið miklum mun meiri en þekkist meðal nágrannaþjóðanna. Á sama tíma er menntunarstigið hér á landi aðeins í meðallagi, sem má ekki síst rekja til þess að atvinnulífið hefur gert mikla kröfu um atvinnuþátttöku landans. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýjum tölum sem Lárus Blöndal, deildarstjóri í atvinnu- og félagsmáladeild Hagstofu Íslands, hefur tekið saman og hann kynnti á ráðstefnu sem HÍ - Landsskrifstofa menntaáætlunar Evrópusambandsins stóð fyrir undir lok vikunnar.

Samkvæmt gögnunum má sjá að árið 2007 var atvinnuþátttaka Íslendinga 83,3%, þar af var atvinnuþátttaka karla 87,5% og kvenna 78,6%. Séu tölurnar greindar eftir aldri má sjá að atvinnuþátttaka fólks á aldrinum 16-24 ára var 80,1%, á aldrinum 25-54 ára 90,6% og á aldrinum 55-74 ára 66,2%. Á sama tíma mældist atvinnuleysi aðeins 2,3% og var það mest í aldurshópnum 16-24 ára eða 7,2% en rétt ríflega 1% í hinum aldurshópunum.

Í samantekt Lárusar kemur einnig fram að vinnutíminn árið 2007 var að meðaltali 41,9 klst. á viku, þar af var meðalvinnutíminn í fullu starfi 46,8 klst. og í hlutastarfi 24 klst. Atvinnuþátttaka námsfólks var mjög mikil árið 2007 eða rúmlega 74%, þ.e. ríflega 73% í hópi nemenda á aldrinum 16-24 ára og ríflega 76% í hópi nemenda á aldrinum 25-74%. Heildarvinnutími námsfólks var að meðaltali tæpar 33 klst. á viku en tæpar 30 klst. í yngri aldurshópnum og tæplega 38 klst. í eldri hópnum. Þannig má spyrja sig hvort réttara sé að segja, að námsfólk vinni með námi eða hvort það stundi nám með vinnu.

Leiða má að því líkur að aukið atvinnuleysi geti haft þau áhrif að fleiri sæki sér menntun en áður og menntunarstigið í landinu hækki. Það væri í samræmi við markmið ríkisstjórnarinnar og aðila vinnumarkaðarins, því í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar, sem gefin var út í febrúar sl. í tengslum við gerð kjarasamninga milli ASÍ og SA, segir að stefnt verði að því að ekki verði fleiri en 10% fólks á vinnumarkaði án viðurkenndrar starfs- eða framhaldsskólamenntunar árið 2020.