mbl.is/Golli

Eftir Þórð Snæ Júlíusson thordur@mbl.is

„Ég leyfi mér að efast um að endurskoðendur hafi haft fulla yfirsýn hvað var að gerast hjá mörgum af þessum félögum. Þau voru oft dreifð út um allan heim,“ segir Aðalsteinn Hákonarson, deildarstjóri hjá ríkisskattstjóra, en hann skrifaði grein í desemberhefti Tíundar, fréttablaðs ríkisskattstjóra, um skuldsettar yfirtökur og samruna fyrirækja hérlendis.

Þar segir hann að viðskiptalífið á Íslandi hafi snúist um vissar blekkingar sem snerust um að sýna eins góða fjárhagsstöðu fyrirtækja og mögulegt var með því að færa allar eignir þeirra til bókar á hæsta mögulega verði.

Aðalsteinn vill þó ekki meina að endurskoðendur hafi verið blekktir en starfsumhverfi þeirra hafi gert stöðu þeirra mjög viðkvæma. „Það samband sem er milli verkaupandans, fyrirtækjanna, og endurskoðandans er mjög viðkvæmt því að það er hægt að henda endurskoðandanum út ef menn eru óánægðir með hann. Ég hef talið mjög nauðsynlegt að tryggja starfsumhverfið með þeim hætti að endurskoðendur verði skipaðir til fimm ára í þessum stærri félögum og fjármálafyrirtækjum og hættu síðan að þeim tíma loknum. Þannig hafa þeir ákveðið öryggi og gætu beitt sér af fullum þunga. Ég hef það á tilfinningunni að þeir hafi ekki alltaf getað það. Stjórnendur félaga eru alltaf að sýna stöðu sem eykur virði hlutabréfanna. Ég held að tiltekin varúðarsjónarmið, sem mikilvægt er að hafa til hliðsjónar í reikningsskilum, hafi stundum verið lögð til hliðar. Þegar spennan og hraðinn verður svona mikið, líkt og hér var, verður þáttur endurskoðendanna minni en þáttur stjórnendanna dálítið yfirgnæfandi. Þarna voru kraftar sem toguðust á.“