Fréttaskýring: Vildu kaupa fimmtung í Kaupþingi
Ólafur Ólafsson, sem á þeim tíma var annar stærsti eigandi Kaupþings, ásamt meðlimi Al-Thani fjölskyldunnar og öðrum vinum í Flatey í sumar. Ljósmynd/Hanna Lilja
Eftir Þórð Snæ Júlíusson thordur@mbl.is
Annar stærsti opinberi fjárfestingarsjóður heims, Qatar Investment Authority (QIA), bauðst til að kaupa fimmtungshlut í Kaupþingi í júlí síðastliðnum og greiða fyrir með reiðufé. Tilboðið var munnlegt og vildi sjóðurinn greiða fyrir sem svaraði innra virði hlutarins án tillits til óefnislegra eigna.
Markaðsvirði 20 prósenta hlutar í Kaupþingi á þessum tíma var yfir 100 milljarðar króna. Þetta staðfesta bæði Sigurður Einarsson, fyrrv. stjórnarformaður Kaupþings, og Ólafur Ólafsson, annar stærsti eigandi bankans fyrir fall hans. Stjórnarformaður QIA er Sjeik Hamad bin Jassim bin Jaber Al Thani, forsætis- og utanríkisráðherra Katars. Forsvarsmönnum Kaupþings fannst tilboðið ekki ásættanlegt og töldu bankann ekki þurfa á nýju lausafé að halda á þeim tíma. Tæpum þremur mánuðum síðar féll Kaupþing.
Ólafur kemur á fundi
Ólafur segir að hann hafi verið beðinn að koma á fundi milli bankans og QIA í fyrravor. Kaupþing hafi á þeim tíma verið að leita eftir fjárfestum í Mið-Austurlöndum í nokkurn tíma. Fyrir tilstilli Ólafs, sem hafði verið í persónulegum tengslum við konungsfjölskylduna í Katar árum saman, fundaði fulltrúi Kaupþings með QIA í Doha, höfuðborg Katars, 27.-28. mars í fyrra. Þar var starfsemi Kaupþings kynnt fyrir hinum væntanlegu fjárfestum.Þann 22. apríl 2008 funduðu fulltrúar Kaupþings síðan í fyrsta sinn um væntanlega fjárfestingu með Al-Thani forsætisráðherra og stjórnarformanni QIA. Sá fundur fór fram í Berlín í Þýskalandi og að sögn Ólafs kom fram mikill áhugi hjá honum á að koma að Kaupþingi. „Þeim fannst Kaupþing afar áhugaverður banki. Annar fundur var síðan haldinn með helstu stjórnendum QIA í London í beinu framhaldi.“ Sigurður Einarsson og Hreiðar Már Sigurðsson, fyrrv. forstjóri Kaupþings, sátu báðir fundinn í London.
Á síðasta hluthafafundi Kaupþings hafði verið samþykkt að bjóða út allt að 20 prósent af nýju hlutafé í bankanum. Á næsta fundi Kaupþingsmanna með stjórn og stjórnendum QIA, sem var haldinn í sumarhúsi forsætisráðherra Katars í Frakklandi þann 28. maí, lá fyrir að sjóðurinn hafði áhuga á að kaupa allt það hlutafé sem til stóð að auka í Kaupþingi. Fyrir hönd Kaupþings sátu helstu stjórnendur bankans þennan fund. Það sem meira var, QIA vildi kaupa hlutinn og greiða fyrir hann allan með reiðufé.
Á þessum tíma voru hinir væntanlegu kaupendur búnir að ráða PricewaterhouseCoopers og ónefndan erlendan fjárfestingarbanka til að framkvæma ítarlega könnun á Kaupþingi. Í kjölfar hennar staðfesti forsætisráðherra Katars að vilji væri fyrir því að koma að Kaupþingi. Þeir höfðu á þeim tíma þegar keypt stóran hluta í breska bankanum Barclays og auk þess tilkynnt að til stæði að fjárfesta í fleiri bönkum á næstu árum. QIA var því vel undirbúið.
Töldu tilboðið allt of lágt
Tilboð QIA í fimmtungshlut í Kaupþingi var síðan lagt fram munnlega á fundi í Doha í júlí síðastliðnum. Það hljóðaði upp á að sjóðurinn myndi greiða bókfært innra virði hluta án viðskiptavildar, ekki markaðsvirði. Gengi bréfa í Kaupþingi var á bilinu 710 og 730 á hlut í júlí síðastliðnum og því hefði markaðsvirði þess hlutar sem QIA vildi kaupa verið yfir 100 milljarðar króna.Forsvarsmönnum Kaupþings þótti þetta tilboð hins vegar ekki ásættanlegt enda töldu þeir lausafjárstöðu bankans góða á þessum tíma. Tilboðinu var því hafnað.
Hins vegar hittust fulltrúar beggja aðila einu sinni enn í ágúst og ákváðu þar að setjast aftur yfir málið þegar ramadan, föstumánuði múslíma, væri lokið. Honum lauk í byrjun október síðastliðins, á svipuðum tíma og íslensku bankarnir voru að falla.





































