Fréttaskýring: Ræðst í dag hvort ríkisstjórnin heldur velli
Eftir Pétur Blöndal pebl@mbl.is
Fátt stendur út af borðinu í viðræðum stjórnarflokkanna um áframhaldandi samstarf. Það eina sem forystumenn flokkanna gátu ekki komið sér saman um í gær sneri að stól forsætisráðherra, en Samfylkingin vildi fá að taka að sér „verkstjórnina“.
Einhugur er um það í Samfylkingunni „að fá hreinar línur“ í starf ríkisstjórnarinnar og telja forystumenn flokksins að með því sé verið að mæta kröfum grasrótarinnar.
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, formaður Samfylkingarinnar, og Össur Skarphéðinsson iðnaðaráðherra lögðu fram aðgerðalista á fundi með Geir H. Haarde, formanni Sjálfstæðisflokksins, og varaformanninum Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur í gær með „brýnustu aðgerðum í efnahagsmálum“ og má búast við niðurstöðu í dag um hvort ríkisstjórnin heldur velli.
Ekkert nýtt í aðgerðalista
Ekkert nýtt er í aðgerðalista Samfylkingarinnar, sem ekki hefur áður verið rætt milli stjórnarflokkanna, að því er heimildir herma. En forystan finnur fyrir mikilli óánægju úr grasrót flokksins með að ekki hafi verið ráðist í þær aðgerðir – þolinmæðin sé á þrotum.En það stendur hins vegar ekki á sjálfstæðismönnum í þeim efnum. Þeir segjast reiðubúnir að taka undir öll þau atriði sem eru á lista Samfylkingarinnar, þar á meðal að yfirstjórn Seðlabankans víki.
Lagafrumvarp þar að lútandi, sem lýtur að sameiningu Seðlabankans og Fjármálaeftirlitsins, er raunar nú þegar í smíðum, en í því fælist að skipt yrði um stjórnendur í báðum stofnunum.
Það hefði ekki þurft að taka nema nokkrar vikur, samkvæmt heimildum, og náðist samkomulag milli stjórnarflokkanna fyrir jól um að ráðast í þá vinnu, en beðið var með að tilkynna það að beiðni Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur, þar til hún yrði komin úr læknismeðferð.
Það kemur til greina af hálfu Sjálfstæðisflokksins að skipta um yfirstjórn Seðlabankans skriflega og má heyra innan þeirra raða að það yrði álitið „skálkaskjól“ Samfylkingarinnar ef Samfylkingin beitti Seðlabankanum fyrir sig við slit samstarfs við Sjálfstæðisflokkinn. Ekki er útilokað að það gangi eftir ef marka má orð ráðherra Samfylkingarinnar í gær, sem sagði að samstarfið væri „sprungið“ ef Davíð yrði ekki látinn fara.
Stjórnarskrárbreytingar mögulegar
Í samkomulagi stjórnarflokkanna fyrir jól fólst einnig að stokkað yrði upp í ríkisstjórninni. Liður í því var að embætti fjármálaráðherra færi yfir til Samfylkingarinnar, en þar með hefði Árni Mathiesen vikið sem ráðherra flokksins.Embætti utanríkisráðherra hefði farið til Sjálfstæðisflokksins og fleira stóð til samkvæmt samkomulaginu, sem átti að kynna fyrir áramót, en einnig var beðið með að tilkynna það að beiðni Samfylkingarinnar.
Stjórnarskrárbreytingar vegna mögulegrar aðildar að ESB eru einnig á „lista“ Samfylkingarinnar, sem og aðgerðir í málefnum heimilanna, en sjálfstæðismenn segja að ekkert standi samkomulagi fyrir þrifum milli flokkanna í þeim efnum.
Geir H. Haarde forsætisráðherra lagði raunar einnig fram tillögur í gær, sem lúta að endurreisn bankanna og uppbyggingu atvinnulífsins. Samkvæmt heimildum er ekkert í þeim tillögum sem Samfylkingin getur ekki skrifað undir.
Það eina sem út af borðinu stendur í samningaviðræðum flokkanna er að Samfylkingin hefur lýst yfir vilja til að taka „strax“ við „verkstjórn“ í ríkisstjórninni, samkvæmt heimildum, en það felur í sér að forsætisráðuneytið fari til Samfylkingarinnar. „Ég held það hljóti allt að vera í myndinni,“ sagði þingmaður Samfylkingarinnar um það í gær.
En Sjálfstæðisflokkurinn er ekki reiðubúinn að gefa frá sér forsætisráðherraembættið, enda mat manna þar að það myndi fela í sér vantraust á formann flokksins.
Afsögnin óvænt
Ljóst er að afsögn Björgvins G. Sigurðssonar viðskiptaráðherra kom forystu Samfylkingarinnar í opna skjöldu á sunnudagsmorgun. Sumir litu svo á að hann væri að bjarga eigin pólitíska skinni, en afsögnin mæltist þó víðast hvar vel fyrir sem og „hreinsunin“ í Fjármálaeftirlitinu.Heimildir herma að Árni Mathiesen hafi ráðfært sig við stuðningsmenn sína í gær um sína stöðu – hvort hann ætti að sitja áfram eða segja af sér.
Einhverjir segja að atburðarás síðustu daga innan Samfylkingarinnar sé til marks um að hún sé „að ganga af hjörunum“; hræðslan sé slík innan flokksins vegna mótmæla síðustu daga. Það ýti undir taugaóstyrk Samfylkingar hvað Vinstri grænir séu fastir fyrir.
Úr herbúðum Vinstri grænna má heyra að þingmenn flokksins „sitji bara, bíði og sjái til hvað gerist“. Ögmundur Jónasson og Össur Skarphéðinsson hafi átt óformlegar viðræður, en það hafi ekki náð lengra en það og aldrei hafi neinn „aðgerðalisti“ verið lagður fram af hálfu Samfylkingarinnar. Þar er því neitað að gerð hafi verið krafa um að Vinstri grænir fengju stól forsætisráðherra.
Vinstri grænir hafa ítrekað boðist til þátttöku í þjóðstjórn, sem starfi fram að kosningum. Forsætisráðherra hefur hingað til hafnað því, þar á meðal í gær og vill að fyrst verði látið reyna á hvort ríkisstjórnarsamstarfið haldi. En hins vegar sé allt á borðinu ef það springi. Ekki er þó vilji innan stjórnmálaflokkanna um utanþingsstjórn, enda „vilja þeir axla ábyrgð“.





































