Jaap de Hoop Scheffer, framkvæmdastjóri NATO, og Geir H. Haarde, fráfarandi forsætisráðherra, eru viðstaddir málstofuna. Reuters

Ráðamenn og herforingjar í NATO-ríkjunum sitja nú málstofu um öryggishorfur á norðurslóðum undir heitinu „Security Prospects in the High North“ á Hilton Nordica hótel í Reykjavík. Þar er rætt um þær breytingar sem eru að verða á norðurslóðum vegna hlýnun jarðar og hvernig megi koma í veg fyrir átök ríkja, sem vilja slá eign sinni á auðlindir norðurskautsins.

Menn eru farnir að sjá fyrir sér nýjar skipaleiðir á svæðinu, en það þykir flækja ástandið sem nú þegar er afar viðkvæmt meðal þeirra þjóða sem keppast um yfirráð yfir auðlindum svæðisins. Þetta á sérstaklega við þau svæði sem á árum áður var erfitt eða ómögulegt að rannsaka. Menn binda miklar vonir við að finna þar bæði olíu og gas.

Sumir vísindamenn telja mögulegt að hafsvæðið við norðurskautið verði orðið íslaust yfir sumartímann þegar árið 2013, sem er mörgum áratugum fyrr en menn höfðu áður talið.

Bandaríkin, Rússland, Kanada, Bretland, Kína og Norðurlöndin, þ.m.t. Ísland, ræða nú um yfirráð norðurskautsins.

Lee Willett, yfirmaður sjávarrannsókna hjá bresku hugveitunni Royal United Services Institute, segir að þegar skipaleiðir á milli Kyrrahafsins og Evrópu opnast, þá sé afar líklegt að herskip muni fylgja í kjölfarið.

Það segir það sig sjálft, að hans mati, að spennan muni aukast þegar fjöldi herskipa, frá mörgum ríkjum, safnast saman á svæðinu. Það geti leitt til átaka.

Jaap de Hoop Scheffer, framkvæmdastjóri NATO, og Geir H. Haarde,  fráfarandi forsætisráðherra, eru á meðal þeirra sem héldu ávörp á ráðstefnunni í Reykjavík í morgun.

Fram kemur í tilkynningu frá utanríkisráðuneytinu að markmið málstofunnar sé „að varpa ljósi á þær breytingar sem eru að eiga sér stað á norðurslóðum með tilliti til hefðbundins öryggis og að ræða hvernig koma megi í veg fyrir að norðurslóðir verði vettvangur spennu, deilna og mögulegrar hernaðarvæðingar. Sérstaklega er litið til núverandi öryggisáskorana, framtíðarhorfa í öryggismálum og með hvaða hætti byggja megi upp traust á svæðinu og tryggja aukið samstarf NATO-ríkjanna við þau ríki sem standa utan bandalagsins, svo sem Rússland, Svíþjóð og Finnland.“

Hópur mótmælenda kom saman við Nordica í gær til að mótmæla fundinum. Lögreglan beitti m.a. piparúða og handtók nokkra, en ... Reuters