Óvissa er uppi um endurskoðun kjarasamninga og hvort launahækkanir koma til greiðslu 1. mars eins og samningar kveða á um. Þó greinilegur meirihluti sé fyrir því innan ASÍ að fresta endurskoðun samninga og launahækkunum fram á sumar eru a.m.k. fjögur öflug verkalýðsfélög innan Starfsgreinasambandsins á allt annarri skoðun. Félögin hafa fundað stíft að undanförnu en línur ættu að skýrast á formannafundi ASÍ í dag.

Þó hvert félag fari með samningaréttinn er litið svo á að öll félögin séu bundin af afstöðu sameiginlegu samninganefndarinnar sem kemur fram fyrir hönd ASÍ gagnvart atvinnurekendum. Meirihlutinn ráði og líkur séu því á að niðurstaðan verði sú að fresta endurskoðun samninga.

SA standi við samninga eða segi þeim lausum

„Samninganefnd Framsýnar hafnar því alfarið að fresta endurskoðun kjarasamninga fram á sumar. Félagið vill að atvinnurekendur standi við kjarasamninga og hækki laun 1. mars nk. Félagið gerir sér fulla grein fyrir því að ekki verði meira sótt í vasa atvinnurekenda miðað við ástandið í efnahagsmálum þjóðarinnar,“ segir Aðalsteinn Á. Baldursson, formaður félagsins. Fleiri félög innan SGS hafa tekið í sama streng, s.s. AFL starfsgreinafélag á Austurlandi sem segir forsendur samninganna frá í fyrra brostnar. „Samninganefnd AFLs krefst þess að staðið verði við þau ákvæði aðalkjarasamninga er varða launahækkanir 1. mars nk. Telji Samtök atvinnulífsins fyrirtækin ekki geta staðið við þann hluta kjarasamninganna er eðlilegt að þau segi samningunum lausum,“ segir í samþykkt samninganefndar AFLs. Flóabandalagsfélögin á suðvesturhorninu, Samiðn, VM o.fl. hafa á hinn bóginn lýst yfir að fresta eigi endurskoðun á launalið fram á sumar.

Öllum er ljóst að forsendur samninga eru brostnar fyrir margt löngu og atvinnulífið er í mjög þröngri stöðu. Fyrir nokkru settu forsvarsmenn SA fram hugmyndir um frestun allra launahækkana til hausts þegar betur verður séð hvernig efnahagslægðin þróast eða jafnvel að fresta launahækkunum fram í byrjun næsta árs.

Leita að skynsemi og friði

„Við óskuðum eftir því við Alþýðusambandið að fá sveigjanleika um hvernig við getum efnt samninginn og settum fram ýmsar hugmyndir,“ segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, og vísar til mikilla erfiðleika og óvissu í atvinnulífinu. SA líst þó ágætlega á þær hugmyndir forystu ASÍ að fresta endurskoðun samninganna til 1. júlí.

Mörg fyrirtækin geta illa eða alls ekki staðið undir launahækkunum um næstu mánaðamót. ,,Sumir hafa verið að lækka laun og aðrir hafa haldið launum óbreyttum. Ég hygg að margir myndu þá annaðhvort lækka laun á móti hækkununum eða gera einhverjar aðrar ráðstafanir. Einhverjir myndu þurfa að segja fleiri upp en þeir ætluðu. Þarna er um miklar taxtahækkanir að ræða. Samningarnir voru gerðir við önnur skilyrði en eru uppi í dag,“ segir Vilhjálmur og bætir við: „Við höfum bara verið að leita að skynsemi og friði.“

13.500 króna hækkun

Almennar hækkanir launa sem eiga að öllu óbreyttu að greiðast út um næstu mánaðamót eru upp á 3,5% hjá þeim launþegum sem ekki hafa notið launaskriðs eða annarra launahækkana frá febrúar í fyrra. Einnig er um samið að lágmarkstaxtar hækki sérstaklega.

Þannig hækki mánaðarlaunataxtar verkafólks um 13.500 krónur og iðnaðarmanna um 17.500 krónur.

Verkalýðsfélag Akraness heldur því fram að fjölmörg félög vilji ekki fresta endurskoðun samninga. „Það er ljóst að á fundinum á mánudaginn verður tekist á um þetta atriði, en afstaða áðurnefndra félaga er skýr, það er að atvinnurekendur standi við þá samninga sem við þá hafa verið gerðir enda er ekki hægt að þeir sem eru með hvað lægstu launin verði af þeim hækkunum sem um hefur verið samið,“ segir í frétt frá félaginu.