Eftir Helga Bjarnason helgi@mbl.is

Saga kirkjuhalds í Reykholti í fimm aldir er nú sýnileg í Reykholtskirkju með gripum úr miðaldakirkjunni. Heim á staðinn er komin 500 ára gömul altarisbrík sem verið hefur í Þjóðminjasafninu í rúma öld. Áður var þangað komin skál í skírnarfontinn, frá svipuðum tíma. Haldið var upp á það við messu í Reykholti sl. sunnudag, á boðunardegi Maríu, að munirnir eru komnir heim og mynda heild.

Altarisbríkur Reykholtskirkju er fyrst getið í úttektargerð frá 1518 þegar Jón Einarsson prestur í Reykholti frá 1510 afhenti séra Ólafi Gilssyni staðinn. Séra Geir Waage í Reykholti segir að báðir þessir prestar séu merkir menn í kirkjusögunni. Jón Einarsson var ráðsmaður hjá Stefáni Jónssyni og Ögmundi Pálssyni, biskupum í Skálholti, og studdi Ögmundur hann til biskupstignar gegn Jóni Arasyni á Hólum. „Hann hefur verið einn af helstu klerkum landsins,“ segir Geir.

Fornleifarannsóknir í Reykholti á undanförnum árum hafa sýnt fram á að miðaldakirkjan er frá 13. öld, frá dögum Snorra Sturlusonar. Þetta var stór kirkja en var orðin hrörleg þegar Ólafur Gilsson tók við henni af Jóni Einarssyni, þá metin á 40 kýrverð. Ólafur sem jafnframt var prófastur á Ströndum nýtti rekaítök Reykholts í Trékyllisvík og lét flytja á staðinn mikið timbur til að gera við kirkjuna. Þegar hann skilaði af sér var kirkjan metin tífalt verðmætari, eða 400 kýrverð.

Nánar er fjallað um málið í Morgunblaðinu í dag.