Ýmis jákvæð teikn voru í niðurstöðum vorralls Hafrannsóknastofnunar sem gefa fyrirheit um stærri árganga þorsks á næstu árum. Mestu skiptir að árgangurinn frá 2008 er sterkur, nokkuð sem fiskifræðingar höfðu ekki séð frá aldamótum, en nýliðun þorsks var slök frá 2001 til 2007. Vorrallið er mikilvægur þáttur í árlegri úttekt á ástandi nytjastofna við landið.

„Það er löng leið framundan þar til árgangur síðasta árs kemur inn í veiðina 4-5 ára gamall, en þessi árgangur gefur góð fyrirheit,“ segir Björn Ævarr Steinarsson, sviðsstjóri á veiðiráðgjafarsviði Hafrannsóknastofnunar. „Eftir mælingar á eins árs gömlum þorski þekkjum við stærð árganganna 3-4 árum áður en þeir koma inn í veiðina. Samkvæmt þeim upplýsingum getum við framreiknað hver þróun stofnsins verður.

Það ber hins vegar að hafa í huga að yngri árgangarnir hafa á síðustu árum skilað sér verr inn í veiðina en við höfum reiknað með. Við gerum ráð fyrir að svo verði einnig með þennan sterka 2008-árgang. Það skiptir sköpum fyrir þróun stofnsins að fá inn sterka árganga og ég held að þrátt fyrir alla óvissu getum við reiknað með að þarna sé nokkuð sterkur árgangur á ferð,“ segir Björn Ævarr.

Í samræmi við áætlanir

Hann segir að aðrar niðurstöður hafi að miklu leyti verið í samræmi við það sem fiskifræðingar hafi átt von á. Í fyrra var hrygingarstofninn áætlaður um 231 þús. tonn, en fiskifræðingar telja að hann þurfi að fara yfir 300 þús. tonn. Í fyrra gerðu þeir ráð fyrir að hann yrði kominn í um 256 þúsund tonn í ár og stofn fjögurra ára þorsks og eldri yrði í ár tæplega 650 þús. tonn. Björn Ævarr segir að þetta virðist vera að ganga eftir og aukningin sé tæp 10%.

Vorrallið, eða stofnmæling botnfiska á Íslandsmiðum eins og það er formlega kallað, fór nú fram í 25. sinn dagana 28. febrúar til 20. mars. Fimm skip tóku þátt í verkefninu; togararnir Bjartur NK, Ljósafell SU og Páll Pálsson ÍS, og rannsóknarskipin Árni Friðriksson og Bjarni Sæmundsson. Alls var togað á tæplega 600 rallstöðvum allt í kringum landið.

Stofnvísitala þorsks hækkaði um 9% frá mælingunni 2008. Hækkun vísitölunnar frá fyrra ári má einkum rekja til þess að meira fékkst af þorski á bilinu 65-80 sentimetrar. Þetta kemur vel fram í lengdardreifingu þorsksins sem sýnir jafnframt að minna er nú af 50-60 sm þorski. Þegar lengdardreifingin í ár er borin saman við meðaltal áranna 1985-2009 kemur í ljós að nú er meira af þorski stærri en 65 sm en mun minna af 20-65 sm þorski.

Minna af loðnu

Meðalþyngd eftir aldri mældist lág eins og undanfarin ár. Þrátt fyrir það var holdafar þorsks, slægð þyngd miðað við lengd, við sunnanvert landið heldur betra en undanfarin ár og lifrarstuðull sá hæsti frá upphafi.

Heldur minna var af loðnu í mögum 40-60 sm þorsks en undanfarin ár, en svipað í 70-100 sm þorski. Mest var af loðnu í þorski fyrir sunnan, suðvestan og norðvestan land, en lítið á Vestfjarðamiðum. Talsvert fékkst af eins árs loðnu í þorskmögum fyrir norðaustan land.

Ýsan á niðurleið

• Stofnvísitala ýsu lækkaði um fjórðung frá 2008 og er nú innan við helmingur af meðaltalinu 2003-2007 þegar hún var í hámarki. Fyrsta mæling á 2008-árgangi bendir til að hann sé lélegur.
• Stofnvísitala ufsa hefur lækkað frá árinu 2006 og er nú í lágmarki.
• Stofnvísitala skarkola var svipuð og árin 2004-2008.
• Vísitala þykkvalúru mældist há, en vísitala langlúru hefur farið lækkandi og er nú í meðallagi.
• Vísitölur sandkola og lúðu eru óbreyttar frá fyrra ári, og hafa aldrei verið lægri í vorralli.
• Vísitala gullkarfa mældist há líkt og verið hefur frá árinu 2003.
• Vísitala steinbíts lækkaði um fjórðung og er nú nærri lágmarki.
• Stofnvísitölur löngu og keilu hafa lækkað undanfarin tvö ár.
• Mikið fékkst af skötusel fyrir sunnan og vestan land.