Fréttaskýring: Kolmunninn gefur á fjórða milljarð króna
Eftir Ágúst Inga Jónsson - aij@mbl.is
Farið er að síga á seinni hluta kolmunnavertíðarinnar, en á miðvikudag hafði verið landað hér á landi ríflega 82 þúsund tonnum af þeim 95 þúsund tonnum sem Íslendingum er heimilt að veiða í ár. Kolmunnaaflinn hefur minnkað með hverju árinu frá 2005. Nokkur skip eru búin með kvóta sinn, en önnur ætla að treina hann fram eftir maímánuði. Ætla má að útflutningsverðmæti kolmunnaafla þessa árs sé á fjórða milljarð króna.
Gott verð fæst núna fyrir mjöl, sem er einkum selt til Noregs, Bretlands og Danmerkur. Kolmunni er magur fiskur og því ekki mikið lýsi að fá af honum, allra síst í apríl og maí í kringum hrygningu. Lýsisverð er mjög lágt um þessar mundir og því fæst ekki mikið fyrir lýsið sem þó fæst af kolmunnanum.
Á miðvikudag var búið að landa um 19 þúsund tonnum af kolmunna í Neskaupstað frá áramótum samkvæmt bráðabirgðatölum Fiskifélagsins. Eskifjörður var næsthæsta höfnin með um 15.400 tonn, en síðan komu Vestmannaeyjar, Vopnafjörður og Akranes
Repjan lækkaði fiskilýsið
Mikið var unnið af repjuolíu á síðasta ári, en þegar eldsneytisverð á heimsmarkaði lækkaði þótti ekki eins hagkvæmt og áður að vinna repjuolíuna í líf-dísel. Hún fór því á aðra markaði og þá lækkaði verð á fiskilýsi. Sömuleiðis hefur mikið veiðst af ansjósu við S-Ameríku og Norðmenn og Rússar hafa veitt loðnu undanfarna mánuði.Vertíðin hófst í ársbyrjun, en stór hluti aflans hefur fengist vestur af Írlandi. Síðustu vikur hefur verið veitt nær Færeyjum. Kolmunninn var stærri og heldur feitari vestur af Írlandi. Langmest af kolmunnanum fer í bræðslu, en hluti aflans er frystur í vinnsluskipum eins og Hákoni EA, Vilhelm Þorsteinssyni EA, Aðalsteini Jónssyni SU og Guðmundi VE. Verð á frystum afurðum er talsvert hærra en fyrir mjölið, en það hefur sveiflast talsvert.
Hjá Síldarvinnslunni í Neskaupstað fengust þær upplýsingar að reiknað er með því að kolmunnavertíðin standi fram eftir maímánuði. Lítið eða ekkert hlé verði áður en haldið verður til veiða á síld og makríl. Börkur veiðir kolmunnakvóta Síldarvinnslunnar. HB Grandi er með þrjú skip á kolmunna og landaði Lundey afla úr sinni síðustu veiðiferð í vikunni, en Faxi og Ingunn voru í sínum síðasta túr.
Stjórn á veiðunum
Mest veiddu Íslendingar af kolmunna árið 2003 eða um 500 .þúsund tonn. Rúmlega 400 þúsund tonn árið 2004 og um 280 þúsund árið 2005. Í desember það ár var skrifað undir samning um stjórn veiða úr kolmunnastofninum í Norður-Atlantshafi. Samkvæmt þeim samningum skipta strandríkin leyfilegum heildarafla sínum úr kolmunnastofninum þannig að Evrópusambandið fær 30,5%, Færeyjar 26,125%, Noregur 25,745% og Ísland 17,63%.Í tilkynningu frá sjávarútvegsráðuneytinu á þessum tíma segir að „með samkomulaginu er endi bundinn á stjórnlausar veiðar undanfarinna ára, sem hafa ógnað kolmunnastofninum, en hann er sá fiskistofn sem mest hefur verið veiddur undanfarin ár í Norður-Atlantshafi.“
Tilraunaveiðar á laxsíld
Í stað þess að gera hlé á úthaldi skipanna frá lokum kolmunnavertíðar þar til veiðar á síld og makríl hefjast í júnímánuði er til skoðunar hjá HB Granda að reyna að veiða laxsíldartegundir.
„Við erum að velta fyrir okkur að fara í rannsóknarleiðangur og reyna að veiða einhverjar laxsíldartegundir. Einna helst er horft á Reykjaneshrygginn vestanverðan í þessu sambandi,“ segir Vilhjálmur Vilhjálmsson hjá HB Granda.
Við veiðar á gulldeplu síðastliðinn vetur voru þróuð veiðarfæri sem nýttust vel við veiðarnar. Einhver þeirra verða væntanlega notuð á þessar tilraunaveiðar í vor.
Þeir fiskar sem í daglegu tali eru kallaðir laxsíld eru margar tegundir miðsjávarfiska og tilheyra jafnframt mörgum ættum beinfiska. Oft má finna lagskiptar lóðningar sem ná frá yfirborði og niður á meira en 800 metra dýpi. Flestir eru fiskarnir smáir, milli 2 og 15 cm. Þeim er það sameiginlegt að lífsferillinn er stuttur, vanalega 1-5 ár, segir á heimasíðu AVS-rannsóknasjóðsins.




































