Trúnaður hefur ríkt um raforkuverð til erlendra stóriðjufyrirtækja og raunar einnig til margra íslenskra magnkaupenda. Fólk sem þekkir til orkusölu og stóriðju taldi það geta verið beggja hag að viðhalda trúnaðinum. Ekki aðeins ríki samkeppni milli raforkusala heldur séu kaupendurnir líka í samkeppni. Þá gæti það að aflétta trúnaði um verð komið í veg fyrir hækkun á verði til nýrra kaupenda, jafnvel þótt rafmagn væri að hækka.

„Við viljum stuðla að auknu gagnsæi,“ sagði Katrín Júlíusdóttir iðnaðarráðherra um ofangreint atriði samstarfsyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar. Með því viti erlendir fjárfestar að hverju þeir gangi og eins mismunandi atvinnuvegir.

Katrín sagði að ekki stæði til að taka upp þegar gerða samninga. Hún taldi frekar koma til greina að opinbera orkuverð við gerð nýrra orkusölusamninga, t.d. til nýrra atvinnugreina á borð við hátækniiðnað. Þó vildi hún ekki tímasetja það nánar. En hvernig á að stefna að „jafnræði í verðlagningu raforku í ólíkum atvinnugreinum“ í samkeppnisumhverfi?

„Mismunandi atvinnugreinar búa við mjög mismunandi raforkuverð. Við viljum leita leiða til að jafna þetta,“ sagði Katrín.

Landsvirkjun er stærsti framleiðandi raforku til stóriðju og er í eigu íslenska ríkisins. Fleiri eru þó um hituna og má nefna Orkuveitu Reykjavíkur og HS Orku hf. sem eru að mestu í eigu sveitarfélaga.

Þorsteinn Hilmarsson, hjá Landsvirkjun, sagði að í öllum nýrri samningum LV væri trúnaðarákvæði. Ekki síður kaupendur en seljandinn vildu hafa slíkt ákvæði. Hann benti á að hér giltu lög um markaðsviðskipti með raforku sem byggðust á samkeppni og sýn ESB á það hvernig hún færi fram. Þetta þyrfti því að hugleiða í stærra samhengi en einungis varðandi sölu til erlendrar stóriðju. Íslensk fyrirtæki hefðu einnig gert trúnaðarsamninga um orkukaup.

Lögaðilum heimilt að setja trúnaðarákvæði í samninga

Guðlaugur G. Sverrisson, stjórnarformaður OR, bendir á að lögaðilum hafi til þessa verið heimilt að setja trúnaðarákvæði í samninga. „Orkuveita Reykjavíkur virðir trúnað við viðskiptavini sína – einstaklinga og fyrirtæki. Umsaminn trúnað ber að virða.“

Ólafur Teitur Guðnason, hjá Alcan á Íslandi hf., taldi að betur þyrfti að koma fram á hvaða forsendum ætlunin væri að aflétta leynd af orkuverði. Hann sagði að almennt talað vildi Alcan að viðkvæmar viðskiptaupplýsingar, sem hugsanlega gætu gagnast keppinautum, væru trúnaðarmál.

Erna Indriðadóttir, hjá Alcoa á Íslandi, sagði að ef beiðni bærist frá stjórnvöldum um að breyta trúnaðarákvæði í raforkukaupasamningi þá yrði það skoðað.

Katrín Júlíusdóttir iðnaðarráðherra segir á að nú eigi að marka heildstæða orkustefnu sem taki mið af fjölbreyttu atvinnulífi, sjálfbærni og loftslagsmálum. Eins heildstæða sóknarstefnu fyrir íslenskt atvinnulíf um land allt. Í þeirri stefnumörkun sé allt undir. FRIÐRIK Sophusson, forstjóri Landsvirkjunar, skrifar á www.lv.is að opinberun raforkuverðs í samningum milli fyrirtækja sé ekki einfalt mál. Upplýsingar um arðsemi verkefna veiti almenningi þær upplýsingar sem mestu skipti.