Starfsmenn Suðurverks eru í stöðugri baráttu við öldur Atlantshafsins við gerð hafnarinnar á Bakkafjöru. Ekki er hægt að vinna á háflóði þegar stórstreymt er. Þá keppast þeir við að koma görðunum upp úr sjó fyrir veturinn.

Byrjað var að aka efni í brimvarnargarða Landeyjahafnar um miðjan síðasta mánuð og var komin mynd á þá eftir nokkra daga. Bílstjórar og gröfumenn vinna á vöktum allan sólarhringinn við að flytja grjót og annað fyllingarefni og raða því í garðana. Þeir afkasta um 4.000 rúmmetrum á sólarhring sem svarar til þess að garðarnir lengjast um hátt í 20 metra á dag, um þessar mundir. Þeir eru nú komnir í um 300 metra, hvor garður. Eftir því sem dýpkar styttist kaflinn sem bætist við á hverjum degi.

Vinnuna þarf að skipuleggja með tilliti til sjávarfalla og efnisflutninga náttúrunnar sjálfrar. Unnið er við báða garðana samtímis til þess að efnið sem Markarfljót dælir stöðugt út og straumarnir færa vestur með ströndinni safnist ekki upp í höfninni.

Unnið á besta tíma

Byrjað er á því að koma görðunum í rúmlega tveggja metra hæð yfir sjávarmáli. „Þetta er krefjandi verk og skemmtilegt. Það gerist alltaf í hafnargerð, að það koma frátafir,“ segir Helgi B. Gunnarsson, yfirverkstjóri hjá Suðurverki, en bætir við: „Við erum að vinna þetta um sumar, á besta tíma.“

Ölduhæð er mikil við suðurströndina og er verið að vinna þessa höfn fyrir opnu hafi nema hvað Vestmannaeyjar veita ákveðið skjól. Þannig má greinilega sjá að meira brim er rétt austan við höfnina, við ós Markarfljóts, en á hafnarstæðinu sjálfu.

Eftir að Suðurverksmenn byrjuðu að keyra út garðana kom vika þar sem ekki gáraði við garðana en síðan gerði óveður sem tafði verktakann, bæði vegna þess að grjót í öðrum garðinum færðist til og erfitt var að vinna á meðan veðrið gekk yfir. Þá var mannskapurinn settur í önnur verk sem unnin eru samhliða. Landgarðar eru gerðir við sjóinn út frá höfninni sem tengjast varnargörðunum sem halda Markarfljóti í skefjum. Þá er lagður tengivegur að Bakkaflugvelli. Nýi Bakkafjöruvegur sem liggur meðfram Markarfljóti er notaður fyrir flutninga á grjóti úr farvegi Fljótsins, fyrir ofan Suðurlandsveg, og er hefill á ferðinni allan daginn til þess að halda veginum góðum fyrir trukkana. Þegar flutningunum lýkur verður vegurinn hækkaður og sett á hann bundið slitlag.

Stærsta grjótið í hausana

En víkjum sögunni aftur að hafnargerðinni. Helgi segir að allt kapp sé lagt á það að koma görðunum upp úr sjó fyrir veturinn. Þeir verða tæplega 700 metra langir og vitaskuld lengjast þeir hægar eftir því sem dýpkar. Fremsti hluti garðanna er breiðastur, hausinn sem kallaður er. Hann er rúmlega 90 metra breiður í botninn en um 40 metrar fyrir ofan sjávarmál. Í þennan hluta garðanna fer einnig stærsta grjótið, upp í 30 tonna hnullungar.

Þegar garðarnir verða komnir í fulla lengd sem Helgi vonast til að takist fyrir haustið verður efsta laginu bætt ofan á, byrjað fremst og unnið til baka. Næsti vetur fer í það verk.

Þá þarf að dýpka innsiglinguna og steypa ferjulægi fyrir Vestmannaeyjaferjuna. Siglingar eiga að geta hafist í júlí á næsta ári.

Erum með góða karla

Um þessar mundir vinna 84 menn við hafnargerðina. „Við erum með góða karla. Það hefur verið miklu betra að fá menn í þetta en þegar við vorum við Kárahnjúka, starfsmannaveltan var meiri þar,“ segir Helgi. Þess má geta að þótt Helgi taki svona til orða eru nokkrar konur í starfsmannahópnum, meðal annars ein sem ekur námabíl. En það telst varla fréttnæmt lengur.

Bjó í Landeyjum en var á sjó í Eyjum

„Ég hefði viljað fá þessa höfn miklu fyrr,“ segir Helgi Benóný Gunnarsson, yfirverkstjóri Suðurverks við hafnargerðina. Hann var lengi búsettur í Landeyjum en var á sjó í Vestmannaeyjum og hefði því notað ferjuna mikið, ef hún hefði verið komin þá.

Efasemdaraddir hafa heyrst í Vestmannaeyjum um þessa hafnargerð. Sumir hafa talið að mun meiri frátafir verði en Siglingastofnun reiknar með. Við vinnu sína við hafnargerðina hefur Helgi þurft að kynna sér málin og hann hefur trú á höfninni og telur að hún muni nýtast vel.

Helgi er Vestmannaeyingur og var á sjó þar í áratugi, mest á loðnubátum. Fyrir tólf árum fór hann í land og ætlaði að njóta lífsins í meiri rólegheitum. Hann réði sig í vinnu til Suðurverks en rólegheitin hafa látið bíða eftir sér, ein törnin hefur tekið við af annarri. Hann var til dæmis að vinna við Kárahnjúka í fimm ár. „Það er þó sá munur á að í þessari vinnu gengur maður að fríinu sínu vísu, það var aldrei hægt á sjónum,“ segir Helgi.

Helgi býr nú á Hellu og segir að þótt vinnudagurinn sé oft langur sé gott að geta komist heim á kvöldin. helgi@mbl.is

Mega ekki fara yfir 30

Allt upp undir 100 tonna námabílar eru notaðir við grjótflutningana í Bakkafjöru og þeir aka samtals um 200 ferðir á sólarhring með 20 til 30 rúmmetra af efni í hvert sinn, frá grjótlagernum ofan við Suðurlandsveg og að brimvarnargörðunum.

Bílstjórunum er gert að aka á 30 kílómetra hraða með grjótið en mega fara upp í 40 á bakaleiðinni. Það er gert til að draga úr sliti á dekkjum sem er stór kostnaðarliður. Hvert dekk kostar um eina milljón kr. Dekkjaslitið er jafnframt hluti af ástæðunni fyrir því að ákveðið var að flytja grjótið í tveimur áföngunum. Síðastliðinn vetur var það flutt úr námunni niður í farveg Markarfljóts. Þar er það nú flokkað og síðan flytja bílarnar rétta stærðarflokka á tiltekna staði í grjótgörðunum. Fínna fyllingarefnið er í miðjunni en mismunandi grjót utan á.