Endurgreiðsla virðisauka í maí sl. jókst um 91,5% milli ára samkvæmt upplýsingum frá Global Refund á Íslandi. Á sama tíma fækkaði erlendum gestum um 1.400 samkvæmt mælingum sem Ferðamálastofa gerði í Leifsstöð. Að sögn Árna Gunnarssonar, stjórnarformanns Samtaka ferðaþjónustunnar, er því ljóst að sérhver ferðamaður verslar talsvert meira hér á landi en áður. Þar er veiking krónunnar án efa helsta orsökin.

Hópurinn tekið breytingum

Að sögn Árna hefur ferðamannahópurinn tekið talsverðum breytingum síðustu árin. Annars vegar ferðast fólk síður í hópum og frekar á eigin vegum og hins vegar hefur bókunarfyrirvarinn styst, þ.e.a.s. tíminn frá því ákvörðun um ferðalag er tekin og þar til ferðalagið hefst. Árni segir að fjölgun einstaklingsferðanna megi rekja til þess að fólk leiti sér frekar upplýsinga um landið og bóki gistingu og ferðir á síðum veraldarvefjarins og treysti sér þannig betur til að ferðast á eigin vegum.

Hvað bókunarfyrirvarann varðar segir Árni að ákveðin óvissa sé um hagi fólks. Það sé óvisst um hversu miklum fjármunum það hafi úr að spila og taki því ákvarðanir um sumarfríið sitt með skemmri fyrirvara en áður.

Fleiri Íslendingar mæta í hvalaskoðanir

Þegar haft var samband við tvö hvalaskoðunarfyrirtæki, Norðursiglingu á Húsavík og Eldingu í Reykjavíkurhöfn, og þau spurð um breytingar síðustu árin fengust sömu svör og hjá Árna. Einstökum ferðamönnum á eigin vegum hefði fjölgað á kostnað hópa auk þess sem þeir bókuðu með skemmri fyrirvara en áður. Þá var nefnt að svo virtist sem fleiri Íslendingar kæmu í hvalaskoðun og mætti rekja fjölgunina til þess að færri ætluðu að eyða sumarfríinu sínu erlendis og kysu því að ferðast innanlands og mæta í ferðir sem erlendir ferðamenn mæta alla jafna í. Töluvert dýrara er þó fyrir Íslendinga að mæta nú í hvalaskoðun en fyrir ári þar sem Norðursigling og Elding eru með gjaldskrá sína í evrum. Gjaldið er 45-48 evrur og hefur haldist óbreytt í nokkurn tíma.

Miðbærinn og landsbyggðin

Þótt ferðamönnum um Leifsstöð hafi fækkað lítillega er gert ráð fyrir svipuðum fjölda ferðamanna með skemmtiferðaskipum í Reykjavík í sumar. Fyrsta skipið kom um miðjan maímánuð og er von á um 50 skipum í 80 heimsóknum allt til 1. október. Að sögn Árna hafa farþegar skipanna takmarkaðan tíma og stendur þeim til boða að fara í skoðunarferðir á vinsælustu ferðamannastaðina, s.s. Þingvelli, Gullfoss, Geysi og Bláa lónið. Að auki hefur verið staðið sérstaklega fyrir ferðum í miðbæinn til að auðvelda þeim að komast í verslun og þjónustu en hver farþegi verslar að jafnaði fyrir 6.300 kr. í Reykjavík.

Hringurinn heillar

FERÐASKRIFSTOFAN Atlantik sérhæfir sig m.a. í því að taka á móti farþegum skemmtiferðaskipa og ferðast með þá víðs vegar um landið. Að sögn Gunnars Rafns Birgissonar, framkvæmdastjóra Atlantiks, eru um 50 mismunandi ferðir í boði en þegar fólk sé að koma í fyrsta skipti til landsins fari það í hefðbundnu ferðirnar en þar er Gullni hringurinn vinsælastur ásamt ferð í Bláa lónið.

Gunnar segir verð ferðanna hafa lækkað mikið í kjölfar bankahrunsins í haust og því sé hagstæðara fyrir farþega skemmtiferðaskipanna að ferðast um landið en áður. „Hins vegar er ljóst að það er kreppa víðar en á Íslandi og fólk er viðkvæmara en áður fyrir því hvað hlutirnir kosta,“ segir Gunnar en bætir við að of snemmt sé að segja til um hvaða áhrif þetta hafi á aðsókn í ferðir Atlantiks.