Handbært fé ríkissjóðs minnkar um 72,4 milljarða
mbl.is/Eggert Jóhannesson
Handbært fé frá rekstri ríkissjóðs á fyrstu fimm mánuðum ársins var neikvætt um 37 milljarða króna, sem er 72,4 milljörðum lakari útkoma en á sama tímabili í fyrra. Tekjur reyndust um 22,3 milljörðum króna lægri en í fyrra á meðan að gjöldin hækka um 50 milljarða króna.
Greiðsluuppgjör ríkissjóðs fyrir fyrstu fimm mánuði ársins 2009 liggur nú fyrir.
Innheimtar tekjur ríkissjóðs á tímabilinu voru rúmlega 172 milljarðar króna sem er um 22 milljörðum lakara en á sama tíma árið 2008. Áætlun fjárlaga gerði ráð fyrir að innheimtar tekjur yrðu rúmlega 184 milljarðar og er frávikið því 12 milljarðar króna. Munar þar mest um lægri skatta á vöru og þjónustu en gert var ráð fyrir í áætluninni. Skatttekjur og tryggingagjöld námu rúmlega 149 milljörðum sem endurspeglar 16,6% samdrátt að nafnvirði eða 29,6% að raunvirði miðað við hækkun almenns verðlags (VNV án húsnæðis).
Skattar á tekjur og hagnað námu rúmlega 71 milljarði króna og drógust saman um 4,1% að nafnvirði samanborið við fyrstu fimm mánuði ársins 2008. Þar af nam tekjuskattur einstaklinga rúmum 36 milljörðum sem er 6,0% samdráttur að nafnvirði. Tekjuskattur lögaðila var tæplega 7 milljarðar og dróst saman um 31,5% að nafnvirði en fjármagnstekjuskattur nam um 28 milljörðum sem er 9,2% aukning frá sama tíma í fyrra. Innheimta eignarskatta var um 2,1 milljarður sem er samdráttur um 41,8% frá fyrra ári, þar af voru stimpilgjöld 1,3 milljarðar og drógust þau saman um 54,7%.
Innheimta almennra veltuskatta nam rúmlega 57 milljarðar á tímabilinu og dróst saman um 28,2% að nafnvirði á milli ára eða 39,4% að raunvirði. Virðisaukaskattur nam tæplega 39 milljörðum á fyrstu fimm mánuðum ársins og dróst saman um 18 milljarða frá sama tíma 2008. Samdrátturinn nemur 31,8% að nafnvirði eða sem samsvarar 42,4% að raunvirði. Hvað aðra helstu liði veltutengdra skatta varðar er samdrátturinn milli ára mestur í vörugjöldum af ökutækjum eða yfir 90%. Tekjur af tollum og aðflutningsgjöldum námu tæpum 2 milljörðum króna og tekjur af tryggingagjöldum voru rúmlega 15 milljarðar sem er samdráttur um annars vegar 32,0% og hins vegar 10,4% á milli ára.
Greidd gjöld nema 209,1 milljarði króna og hækka um 50,0 milljarða frá fyrra ári, eða um 31,5%. Milli ára hækka útgjöld mest til almennrar opinberrar þjónustu um 18,5 milljarða, þar sem vaxtagreiðslur ríkissjóðs skýra 15,9 milljarða. Þá hækka útgjöld til almannatrygginga og velferðarmála um 15,4 milljarða sem skýrist að mestu með 9,6 milljarða króna hækkun útgjalda atvinnuleysistryggingasjóðs á milli ára, 2,2 milljarðar vegna útgjalda lífeyristrygginga sem hækka um 12,4% og barnabótum sem hækka um 963 milljónir króna milli ára. Útgjöld til heilbrigðismála aukast um 7,4 milljarða króna milli ára þar sem útgjöld til sjúkratrygginga skýra 4,8 milljarða króna og útgjöld til Landspítala aukast um 1,3 milljarða. Útgjöld til efnahags- og atvinnumála aukast um 4,6 milljarða króna og skýra framkvæmdir Vegagerðarinnar um 1,4 milljarða króna aukningu milli ára og Hafnarbótasjóður 728 milljónir króna. Útgjöld til menntamála aukast um 1,8 milljarða króna þar sem útgjöld til Háskóla Íslands aukast um 788 milljónir króna og útgjöld til Lánasjóðs íslenskra námsmanna aukast um tæpar 500 milljónir milli ára.
Lánsfjárjöfnuður ríkissjóðs er neikvæður um 32,9 milljarða króna í maí á móti jákvæðum lánsfjárjöfnuði 9,5 milljörðum á sama tíma í fyrra. Hreinn lánsfjárjöfnuður var neikvæður um 31,6 milljarða króna og lækkar um 59,1 milljarða milli ára sem skýrist með lækkun á handbæru fé frá rekstri. Frá áramótum hefur ríkissjóður selt ríkisbréf fyrir um 88,4 milljarða og lækkað stofn ríkisvíxla um 13,6 milljarða. Þá tók ríkissjóður lán frá Færeyjum í mars að fjárhæð 300 milljónir danskra króna, jafnvirði 6,4 milljarða íslenskra króna. Á móti námu afborganir 1,3 milljarði króna sem skiptist jafnt á milli spariskírteina og annarra lána ríkissjóðs.
