Lægstu launin hafa hækkað meira
SFR telur í ljósi niðurstöðu nýrrar launakönnunar að huga verði sérstaklega að þeirri kröfu ríkisins að lækka heildarlaun þeirra sem eru með yfir 400 þúsund í laun á mánuði.
Meðalgrunnlaun SFR félaga í febrúar 2009 eru 266 þúsund og meðalheildarlaunin 320 þúsund krónur. Grunnlaun félagsmanna hækkuðu að meðaltali um 6% frá fyrra ári og heildarlaunin um 5%. Lægstu laun hækkuðu hlutfallslega mest en launahæstu SFR félagar lækkuðu að meðaltali um 2% frá fyrra ári. Töluvert dregur úr kynbundnum launamun en hann mælist nú 11,8% borið saman við 17,2% í fyrra.
SFR stéttarfélag birtir nú niðurstöður hinnar árlegu launakönnunar SFR sem gerð var í febrúar síðastliðnum. Þetta er þriðja árið í röð sem SFR birtir launakönnun og bera niðurstöðurnar í ár þess merki að það er annað ástand í þjóðfélaginu við gerð þessarar könnunar nú en fyrir ári síðan. Könnun SFR gefur m.a. vísbendingar um það hvernig laun eru að breytast í kreppunni.
Þann 1. maí 2008 hækkuðu laun um krónutölu 20.300 krónur á mánuði. Þessi hækkun var metin til um 9% að meðaltali. Hækkunin var hlutfallslega meiri hjá þeim sem hafa lægri laun og hlutfallslega minni hjá þeim tekjuhærri. Hinsvegar má draga þá ályktun af þessu að launaþróun á tímabilinu hafi ekki haldið í við samningsbundnar hækkanir.
Launaþróun 2008-2009
Athyglisvert er að sjá að lægstu launin hækka meira á milli ára í prósentum talið en hærri launin. Þetta skýrist m.a. af því að samningsbundin launahækkun á síðasta ári var í formi fastrar krónutöluhækkunar sem kom hlutfallslega betur út fyrir lægri laun.
Einnig má merkja það í könnuninni að um síðustu áramót var þegar farið að skerða laun með ýmsum hætti sem sést m.a. á því að laun 5% launahæstu félagsmannanna lækkuðu að meðaltali um 2% á milli ára, hvort sem litið er á grunn- eða heildarlaun.
Miðað við þessa niðurstöðu telur SFR að huga verði sérstaklega að þeirri kröfu ríkisins að lækka heildarlaun þeirra sem eru með yfir 400 þúsund í laun á mánuði. Það verði að trygga það að laun sama hóps verði ekki lækkuð endurtekið.
Dregur úr kynbundnum launamun
Könnun SFR sýnir að það dregur úr launamun kynjanna frá fyrra ári. Kynbundinn launamunur mælist nú 11,8%, þegar tillit hefur verið tekið til aldurs, starfsaldurs, vinnutíma, vaktaálags, starfsstéttar og menntunar. Í fyrra var kynbundni launamunurinn 17,2%. SFR segir launamuninn ennþá allt of mikinn þótt vissulega sé það mjög ánægjulegt að úr honum dragi.
SFR segir að svo virðist sem skýringu á þessu megi finna í þeirri staðreynd að laun karla hafa nánast staðið í stað á milli ára. Þau hafa hækkað að meðaltali um 0,6% en laun kvenna hafa hækkað um 7,4% á sama tíma.
Skýringu á því að laun kvenna hækki á milli ára en laun karla ekki, getur verið að finna í því að konur hafa að jafnaði haft minni launahlunnindi en karlar og grunnlaun taka samningsbundnum hækkunum. Þær hækkanir samningsbundnar launahækkanir hafa bein áhrif á grunnlaun. Að sama skapi kemur fram að dregið hefur úr viðbótarlaunum, sem kemur þá frekar niður á launum karla.
Dregur úr launamun milli ríkis og almenns markaðar
Launakönnun SFR er unnin af Capacent Gallup og í samstarfi við VR. Þegar laun félagsmanna SFR og VR í sambærilegum störfum eru borin saman kemur fram að launamunurinn á almenna og opinbera markaðnum er nú 15% en hann var 19,7% í fyrra. Við samanburðinn er miðað við heildarlaun og tekið tillit til aldurs, vinnutíma, starfsaldurs, starfsstéttar og menntunar.
