Synjun ríkissaksóknara í andstöðu við lög
Róbert Ragnar Spanó er settur Umboðsmaður Alþingis.
Ákvörðun ríkissaksóknara um að hafna því að taka ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum um niðurfellingu líkamsárásarkæru til endurskoðunar, var ekki í samræmi við lög, samkvæmt áliti umboðsmanns Alþingis. Ríkissaksóknari taldi kæru fórnarlambs árásarinnar á ákvörðun lögreglustjórans of seint fram komna en umboðsmaður hafnar því að kærufrestur hafi verið liðinn.
Lögmaður manns sem varð fyrir líkamsárás tveggja manna á Suðurnesjum kærði 9. febrúar sl. til umboðsmanns Alþingis þá ákvörðun ríkissaksóknara að hafna því að taka til endurskoðunar ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum um að fella niður mál vegna kæru fórnarlambs líkamsárásarinnar. Forsenda synjunar ríkissaksóknara var að kæran hefði borist of seint.
Lögmaður fórnarlambsins taldi að miða hefði átt upphaf eins mánaðar kærufrests við það tímamark þegar ákvörðun ríkissaksóknara var sannanlega komin til fórnarlambs árásarinnar en ekki við dagsetningu bréfs lögreglustjórans á Suðurnesjum.
Með bréfi dagsettu 31. október 2008, tilkynnti lögreglustjórinn á Suðurnesjum fórnarlambi árásarinnar, að ekki yrði um að ræða frekari aðgerðir af hálfu ákæruvaldsins vegna ætlaðrar líkamsárásar tveggja tilgreindra einstaklinga gegn honum.
Lögmaður fórnarlambsins kærði ákvörðunina með bréfi sem barst til ríkissaksóknara 1. desember 2008 en ríkissaksóknari sagði kærufrest liðinn og því yrði málið ekki tekið upp á ný.
31. október var föstudagur og benti lögmaður fórnarlambsins á að tilkynning lögreglustjórans á Suðurnesjum um niðurfellingu málsins hefði í fyrsta lagi getað borist mánudaginn 3. nóvember. Því hefði kæran borist innan tilskilins frests.
Kvörtun lögmanns fórnarlambs líkamsárásarinnar laut einnig að þeirri túlkun ríkissaksóknara að ekki beri að taka tillit til almennra frídaga við afmörkun á lokadegi kærufrests.
Umboðsmaður taldi að túlkun ríkissaksóknara á tímamörkum kærufrests væri þrengri en efni stæðu til. Þá taldi umboðsmaður að sú túlkun ríkissaksóknara að ákvæði stjórnsýslulaga hefði ekki gilt við útreikning kærufrests vegna niðurfellingar máls hjá handhafa ákæruvalds, hefði ekki verið í samræmi við lög.
Umboðsmaður tekur í áliti sínu fram að jafnvel þótt rétt hefði verið að miða við hina formlegu dagsetningu tilkynningar lögreglustjórans á Suðurnesjum til fórnarlambs árásarinnar, hefðu lok eins mánaðar kærufrestsins borið upp á frídag og hefði þá samkvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga átt að miða lok frestsins við næsta virka dag á eftir. Óumdeilt væri að kæra fórnarlambsins hefði borist ríkissaksóknara þann dag.
Að þessu virtu og í samræmi við þau sjónarmið sem rakin eru í áliti umboðsmanns Alþingis er það niðurstaða umboðsmanns að ekki verði fallist á þá afstöðu ríkissaksóknara að kæra fórnarlambsins hafi borist eftir að kærufrestur var liðinn.
Umboðsmaður beinir þeim tilmælum til embættis ríkissaksóknara, í ljósi ákvæða í lögum um meðferð opinberra mála og laga um meðferð sakamála að tekin verði afstaða til þess hvort skilyrði séu fyrir endurupptöku, komi fram beiðni þess efnis frá fórnarlambi árásarinnar.
Enn fremur beinir umboðsmaður þeim almennu tilmælum til embættis ríkissaksóknara að embættið hagi meðferð mála á grundvelli gildandi laga um meðferð sakamála þannig að gætt væri að þeim sjónarmiðum sem fram koma í áliti hans, að því marki sem þau kunna að eiga við um meðferð ákæruvalds í sakamálum á grundvelli þeirra laga.
