mbl.is/Kristinn

Niðurstöður tveggja nýrra kannana sem gerðar hafa verið í samræmi við aðgerðaáætlun stjórnvalda til að sporna við ofbeldi á heimilum og kynferðislegu ofbeldi voru kynntar í dag.

Önnur könnunin sneri að því að fá yfirlit yfir á hvern hátt starfsfólk félagsþjónustu og barnaverndar bregst við þegar kona leitar aðstoðar vegna heimilisofbeldis og fá fram hugmyndir til úrbóta á þjónustunni.

Hin könnunin hafði það að markmiði að fá mynd af því hvernig grunnskólinn bregst við þegar barn þarfnast hjálpar vegna ofbeldis gegn móður á heimili þess og fá fram hugmyndir til úrbóta á þjónustunni.
 
Helstu niðurstöður kannananna var að börn virðast oftast vera forsenda fyrir beiðni um aðstoð frá félagsþjónustu og ekki er algengt að barnlausar konur leiti aðstoðar vegna heimilisofbeldis. Skráning mála er varða heimilisofbeldi er ábótavant og ekki hægt að kalla fram upplýsingar um fjölda kvenna sem leita aðstoðar vegna þess. Einnig er ljóst að takmarkaðar upplýsingar liggja fyrir um ofbeldi gegn viðkvæmum hópum kvenna, s.s. gömlum konum, konur af erlendum uppruna og fötluðum konum.

Kvennaathvarfið er talið mikilvægasti samstarfsaðli í málum sem tengjast heimilisofbeldi og mikið traust borið til starfsmanna þess. Talið er að andlegt ofbeldi í garð kvenna hafi aukist á síðustu árum en erfitt getur verið að nálgast þau mál og veita konunum nauðsynlega aðstoð. Einnig er talin þörf á aukinni þekkingu og fræðslu um heimilisofbeldi bæði til starfsmanna sem sinna ráðgjöf hjá félagsþjónustu og barnavernd en einnig hjá starfsmönnum heimaþjónustu og heimahjúkrunar auk samstarfsaðila eins og starfsmanna leikskóla og lögreglu.

Auka þarf umræðu og fræðslu

Í könnuninni sem sneri að grunnskólanum var rætt við skólastjóra í tíu grunnskólum víðs vegar á landinu. Þau samtöl leiða í ljóst að vitneskja skólastjóra um ofbeldi gegn mæðrum nemenda er lítil. Þeir tilkynna til Barnaverndar og/eða félagsþjónustu ef um ofbeldi er að ræða á heimili, en hlutverk skólans er óljóst. Að sama skapi er hlutverk einstakra starfsmanna óljóst. Mjög misjafnt sé hvort og hvert nemendur leita með persónuleg vandamál.

Að mati viðmælenda þyrfti að auka umræðu og fræðslu um ofbeldi gegn konum innan skólasamfélagsins, en nær engin umræða um þennan málaflokk sé í skólunum í dag. Fyrst og fremst þurfi fræðslan að miðist að því að kennarar átti sig á einkennum þess að nemandi búi við ofbeldi þannig að fræðslan breyti verklagi í skólanum.

Aðgerðaáætlun stjórnvalda tekur til áranna 2006–2011. Einn liður í henni er framkvæmd viðamikillar rannsóknar á ofbeldi karla gegn konum og ber félags- og tryggingamálaráðuneytið ábyrgð á þessum þætti.

Rannsóknin skiptist í fimm hluta og lauk fyrsta hluta hennar sl. vor. Í henni var rætt við konur á aldrinum 18–80 ára og leiddu niðurstöður meðal annars í ljós að um 22% kvenna hafa einhvern tíma á ævinni verið beittar ofbeldi af maka eða fyrrverandi maka. Niðurstöðurnar bentu einnig til þess að um fjórðungur barna þar sem ofbeldi á sér stað í nánum samböndum hafi vitneskju um eða hafi orðið vitni að ofbeldi gegn móður.

Nýjar kannanir um heimilisofbeldi