Tillaga félags- og tryggingamálanefndar Alþingis um breytingu á lögum um tekjuskatt var afturkölluð á síðustu stundu í gær. Breytingin átti upphaflega að vera hluti af björgunarfrumvarpi Árna Páls Árnasonar félagsmálaráðherra um almenna greiðslujöfnun og fleira sem varð að lögum í gær.

Í tillögunni fólst að bönkum yrði heimilað að afskrifa lán fólks að hluta eða í heild, án þess að þær afskriftir myndu leiða til skattskyldu, eftir núgildandi ákvæðum laga um tekjuskatt. Í tillögunni var þó tekið fram að ákvörðun um slíka niðurfellingu skyldi „taka mið“ af því hvort til væru eignir eða tryggingar upp í skuldina eða ekki, en það mat lagt í hendur viðkomandi banka eða kröfueiganda.

Eins og gefur að skilja gæti það ferli orðið nokkuð viðkvæmt ef um væri að ræða núverandi eða fyrrverandi starfsmann viðkomandi fjármálastofnunar og launþegasamband væri þeirra á milli.

Skattfrelsi fyrir starfsmenn

Samkvæmt heimildum Morgunblaðsins hefur gætt þrýstings frá tilteknum fulltrúa gamla Kaupþings, á það að skilyrði um skattleysi við niðurfellingu skulda verði gerð rýmri, en þau eru ströng eins og lögin um tekjuskatt eru í dag. Tilgangur þess ku vera sá að starfsmenn sem tóku mikla áhættu með lántöku, til dæmis kúlulánum til hlutabréfakaupa, fái ekki á sig skattskyldu við væntanlega niðurfellingu skulda. Mun þessi fulltrúi hins fallna banka hafa starfað þar sem lögfræðilegur ráðgjafi fyrir hrun en nú starfa á endurskoðunarskrifstofu.

Þingmenn vildu engan asa

Þessi fyrirhugaða breyting á lögum um tekjuskatt var sem fyrr segir afturkölluð og henni vísað til efnahags- og skattanefndar þingsins til frekari meðferðar. Þingmennirnir Þór Saari, Hreyfingunni, og Pétur H. Blöndal, Sjálfstæðisflokki, gerðu athugasemdir við að þessu flókna máli væri hraðað í gegnum þingið.

Þór Saari velti því meira að segja upp í ræðustól Alþingis í gær hvort hin mikla samstaða sem tekist hefði í félags- og tryggingamálanefnd um málið stafaði af því að nefndarmenn sjálfir ættu von á stórfelldum niðurfellingum skulda í kjölfarið.

Andaði þá köldu til hans úr þingsalnum og nefndarmenn hneyksluðust mjög. Þór bætti því þá við að best væri að taka af öll tvímæli um að þannig væri einmitt ekki í pottinn búið, hann væri ekki að væna þingmenn um sérhagsmunagæslu.

Þarf að stoppa betur í götin

Í samtali við Morgunblaðið segir Pétur að aðgæta þurfi miklu nánar hvort í breytingunum séu gloppur sem hægt sé að misnota, til dæmis með því að færa hagnað úr fyrirtækjum yfir í dótturfyrirtæki, eða öfugt, til að forðast skattskyldu vegna afskrifta. „Sú snilld sem menn hafa hannað hér á undanförnum árum, í alls konar ævintýrum, gefur manni tilefni til þess að skoða þetta miklu nánar,“ segir Pétur.

Tilgangurinn var sá að hjálpa heimilum

YFIRLÝSTUR tilgangur frumvarps félagsmálaráðherra er sá að aðstoða heimilin og fyrirtækin í landinu við að ráða við afleiðingar bankahruns og gjaldeyriskreppu. Ekki að ráðast gegn skuldavanda þeirra sem tóku of mikla áhættu í fjármálabraski á uppgangstímunum. Það skýtur því skökku við að hvergi hafi í breytingartillögu félags- og tryggingamálanefndar verið talað um hámarksupphæðir lána sem megi afskrifa án þess að skattskylda myndist á móti.

Embættismaður sem rætt var við í gær telur, að ef þetta hefði orðið að lögum, þá hefði verið hægt að afskrifa lán allra þeirra sem tóku sér kúlulán til hlutabréfakaupa í góðærinu, án þess að það leiddi til tekjuskattskyldu á móti. Félags- og tryggingamálanefnd hafi fengið til sín hugmyndir um agabreytingar sem ekki hafi verið byggðar á nógu hlutlausum grunni.