Börn og ungmenni virðast almennt fremur illa varin fyrir níðingum á netinu. Það eru ekki ný sannindi en umræðan er þörf, ekki síst í ljósi fregna af grófum brotum karlmanns gegn þremur ungum stúlkum sem hann tældi til sín gegnum samskiptavef. Þótt ábyrgðin liggi ávallt hjá ofbeldismanninum er nauðsynlegt að foreldrar – og börnin sjálf – viti hvar hætturnar leynast.

Ofbeldismaðurinn í þessu tilviki er ungur að árum, aðeins 22 ára. Hann var um miðja viku úrskurðaður í fjögurra vikna gæsluvarðhald vegna gruns um kynferðisbrot gegn þremur stúlkum, þrettán til sextán ára. Þótt sporum hans á Facebook hafi verið fargað geymir leitarvélin Google afrit af aðgangi hans. Ber ekki á öðru en að um afar venjulegan ungan karlmenn sé að ræða. Blaðamaður tók þá eftir að maðurinn hafði notast við viðbót sem ber heitið Compare HOTNESS. Nánar um það síðar.

Auðvelt að nálgast börn

Meirihluti Íslendinga er með aðgang á samskiptavefjum á borð við Facebook. MySpace og hinn þó lítt kunna Friendster. Hlutfallið hækkar verulega í yngri aldurshópum og í sjálfu sér ekkert slæmt um það að segja, eða hvað?

„Börn og unglingar gefa á þessum síðum upp alls kyns upplýsingar um sig og oftar en ekki mun meiri upplýsingar en fullorðnir myndu veita. Það er því mjög auðvelt að nálgast þau,“ segir Ólöf Ásta Farestveit, uppeldis- og afbrotafræðingur og forstöðumaður Barnahúss. „Og þó svo ágætlega hafi gengið að fræða fólk um þær hættur sem leynast er það þannig, að börnum er oft eiginlegt að hugsa sem svo að ekkert komi fyrir þau. Síðan eru börn yfirleitt í góðri trú þar til annað kemur í ljós.“

Ólöf Ásta bendir einnig á, að þó að um vinasamfélög sé að ræða, þar sem börnin og ungmennin safna að sér fólki sem það þekkir er ekki þar með sagt að það komi í veg fyrir að utanaðkomandi geti nálgast þau. „Það er hægt að sækja um að vera „vinur“ þeirra en einnig er hægt að senda skilaboð beint án þess. Það gerir það að verkum að einstaklingur getur komist í samband og spjallað við barnið án þess að þess sjáist einhvers staðar merki.“ Þessu telur Ólöf að margir foreldrar geri sér ekki grein fyrir.

Stúlkum gefnar einkunnir

Önnur leið og ein sem Ólöf veit að hefur verið notuð og mál sprottið upp vegna, er í gegnum viðbætur. Þar nefnir hún einmitt áðurnefnda viðbót, Compare HOTNESS.

Um er að ræða lítið forrit sem varpar upp myndum af þeim sem setja það upp og gefa svo aðrir þeim einkunn. Þrengja má sviðið og leita eingöngu eftir íslenskum stúlkum. Í gegnum forritið er svo hægt að komast í samband við stúlkurnar.

Ólöf segir börn oftar ganga lengra en fullorðnir myndu gera og átta sig kannski ekki á því að nafn þeirra og mynd er svo fast inni í forritinu og þær kunna hugsanlega ekki að taka þær út.