Friðrik Tryggvason

Hæstiréttur hefur sýknað íslenska ríkið af kröfu Glitnis um að felldur verði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra frá árinu 2006 að hækka opinber gjöld bankans um 589 milljónir króna. Héraðsdómur Reykjavíkur hafði áður fallist á kröfu bankans.

Málið á rætur að rekja til þess að Glitnir, sem þá hét Íslandsbanki hf., keypti í desember 2003 alla hluti í Framtaki fjárfestingarbanka af Fjárfestingarfélaginu Straumi fyrir samtals 5,5 milljarða króna í reiðufé. Í kjölfarið voru bankinn og Framtak sameinuð.

Glitnir lagði til grundvallar  í skattskilum vegna ársins 2004 að allar eignir og skuldir Framtaks hefðu við samrunann færst til sín á svokölluðu skattalegu bókfærðu verði og hefði hann jafnframt nýtt yfirfæranlegt rekstrartap þess félags til frádráttar skattskyldum tekjum sínum.

Ríkisskattstjóri hafnaði þessu og miðaði við að  Framtaki hefði verið slitið án þess að um sameiningu félagsins við Íslandsbanka hefði verið að ræða. Af þeim sökum hefðu myndast hjá félaginu tekjur vegna söluhagnaðar á árinu 2004, sem svöruðu til mismunar á markaðsverði eigna þess í kaupum Glitnis annars vegar og skattalegu bókfærðu verði eignanna hins vegar, en frá þeirri fjárhæð kæmi til frádráttar yfirfæranlegt rekstrartap félagsins. Þá var ákveðið að leggja 25% álag á vantaldar tekjur félagsins.

Af þeim sökum hækkaði tekjuskattstofn Glitnis auk þess sem ríkisskattstjóri ákvað að bæta 25% álagi við þá fjárhæð. Með þessu voru opinber gjöld Glitnis vegna gjaldársins 2005 hækkuð um samtals 589.073.851 krónu, sem hann greiddi með fyrirvara.

Bankinn höfðaði mál til að fá úrskurði ríkisskattstjóra hnekkt. Glitnir vann málið í héraði en Hæstiréttur hafnaði því, að ríkisskattstjóri hefði ranglega beint að Glitni meðferð máls um endurákvörðun gjalda Framtaks og að óheimilt hefði verið að leggja á Glitni tekjuskatt, sem ríkisskattstjóri taldi að Framtaki hefði borið að greiða.

Þá var ekki fallist á að neinir þeir gallar hefðu verið á málsmeðferð ríkisskattstjóra, sem valdið gætu ógildingu úrskurðarins.

Hæstiréttur taldi hafið yfir allan vafa, að Glitnir hefði ákveðið að sameinast Framtaki áður en hann keypti alla hluti í því félagi gegn greiðslu í reiðufé. Af þessum sökum var talið að ekki væri fullnægt skilyrðum laga til að haga skattskilum Glitnis og Framtaks vegna gjaldársins 2005 á annan veg en ákveðið var í úrskurði ríkisskattstjóra.