Ný mynd sem tekin er frá Fljótsdal, innsta bænum í Fljótshlíð, um klukkan fjögur í nótt. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

Mjög líklegt er að eldgosið við Fimmvörðuháls sé hraungos á íslausu landi, að sögn Páls Einarssonar jarðeðlisfræðings hjá Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. „Þá verður ekki flóð og ef svo er er þetta mildara gos fyrir bragðið. Maður þarf engu að síður að vara sig á þessu því báðum megin við gosið eru jöklar, Mýrdalsjökull öðru megin og Eyjafjallajökull hinum megin. Ef gossprungan lengist getur þetta hæglega breyst og orðið að gosi undir jökli," segir Páll.

Gosið nú er mjög ólíkt því þegar síðast gaus í Eyjafjallajökli. Það gos hófst í desember 1821 og stóð með hléum til 1823 og var í raun máttlítið. „Það var gjóskugos í toppgígnum, allt undir jökli. Þá rann ekkert hraun," segir Páll.

Gosið er frekar máttlítið, en fer þó vaxandi, að sögn Páls. „Það sést lítið á jarðskjálftamælum en þó má greina það. Það sést órói á þeim skjálftamælum sem næstir eru, ef maður gáir grannt."

Verulega hefur dregið úr skjálftum, sem vant er þegar eldgos kemur upp, en í staðinn kemur stöðugur órói sem fylgir gosvirkninni. Það er þessi órói sem er helsta vísbendingin um að gos sé hafið. „Hann var mjög ógreinilegur í byrjun en hefur verið að vaxa jafnt og þétt á þeim mælum sem eru allra næst gosinu. Það þýðir að gosið er nú frekar máttlítið, en fer þó vaxandi," segir Páll.

Hann segir reynsluna benda til þess að Eyjafjallajökull sé máttlítið eldfjall, gosin lítil og byrji rólega. Það er algengt í útlendum eldstöðvum víða, að gos byrji rólega og magnist svo, að sögn Páls. „Á Íslandi þekkjum við frekar að gos byrji með miklum látum og dvíni svo," bætir hann við.