Samkvæmt frumvarpi sem dómsmálaráðherra lagði fram í gær verða lögregluumdæmi stækkuð og yfirstjórn lögreglu skilin frá sýslumannsembættum. Umdæmin verða 6 í stað 15, og verða fjórir nýir lögreglustjórar, einn á Vesturlandi og Vestfjörðum, annar á Norðurlandi, sá þriðji á Austurlandi og fjórði á Suðurlandi, til viðbótar við lögreglustjórana á höfuðborgarsvæðinu og á Suðurnesjum.

Styðja breytinguna

Sigríður Björk Guðjónsdóttir, lögreglustjóri á Suðurnesjum og formaður Lögreglustjórafélags Íslands, segir almennan stuðning innan félagsins við fækkun umdæma úr fimmtán í sex. „Það eru ekki allir sammála, en mikill meirihluti félagsmanna er þessarar skoðunar.“ Frumvarpið hefur ekki verið rætt innan hópsins, segir Sigríður, en hún reiknar með að það verði gert fljótlega eftir páska.

Þann 1. janúr 2007 var lögregluumdæmið á Suðurnesjum skilið frá sýslumannsembættinu, eins og stendur skv. frumvarpinu til að gera annars staðar á landinu. Sigríður Björk segir breytinguna hafa tekist mjög vel. „Það virðast ekki vera sérstaklega margir snertifletir á milli starfsemi sýslumanna og lögreglustjóra þegar upp er staðið.“

Lögreglumenn hafa efasemdir

Lögreglumenn hafa hins vegar efasemdir um hugmyndir dómsmálaráðherra, segir Snorri Magnússon, formaður Landssamands lögreglumanna. Hann segir mjög skiptar skoðanir á því hvernig til hafi tekist árið 2007 þegar lögregluumdæmi voru sameinuð og þeim fækkað úr 27 í 15.

„Segja má að við séum enn í því breytingaferli. Það hafa ekki verið gerðar ítarlegar úttekir á því hvernig það tókst, sem ég hefði talið að væri nauðsynlegt í svona ferli,“ segir Snorri.

Markmiðið með breytingunum er annars vegar að mæta minnkuðum fjárveitingum en hins vegar að koma til móts við fagleg sjónarmið með stærri og öflugri umdæmum, segir Ragna Árnadóttir, dómsmála- og mannréttindaráðherra.

Niðurskurður til málaflokksins er tæp 10% í ár sem bætist við 5% niðurskurð í fyrra. „Þannig að þetta er mjög þungur róður hjá okkur og verður enn þyngri ef niðurskurðurinn eykst á næsta ári eins og útlit er fyrir,“ segir Ragna. „Við erum að reyna að ná ákveðinni hagræðingu með þessari breytingu, en það er aldrei sársaukalaust að spara.“

Hagkvæmari og samhæfðari

Í skýrslu starfshóps dómsmálaráðherra frá síðasta hausti, sem frumvarpið byggist á, kemur m.a. fram að stærri umdæmi ráði betur við sveiflur sem verða í starfseminni, t.d. eftir árstíðum, og geti betur sinnt öllum þáttum svæðisbundinnar löggæslu. Þá verði samhæfing einfaldari þegar umdæmum fækkar.

Janframt verði hægt að ná fram sparnaði með því að samnýta betur krafta lögreglumanna, draga úr yfirbyggingunni, fækka yfirmannsstöðum og bæta nýtingu húsnæðis og tækjabúnaðar. Ragna segir það þó ekki verða þannig að með samþykkt frumvarpsins verði yfirmönnum sagt upp um leið, heldur verði yfirmannsstöðum fækkað smám saman.

Snorri segir lögreglumenn líta svo á að færri yfirmannsstöður séu skerðing á kjörum sínum, sem þeir eru mjög óánægðir með fyrir. Lögreglumenn með langan starfsaldur hafi fáa aðra möguleika á launahækkunum en að sækjast eftir auknu mannaforræði og hækkun í tign.