Icesave DYLAN MARTINEZ

Rannsóknarnefnd Alþingis segir nær óskiljanlegt að Landsbankinn skyldi velja að hefja töku Icesave innlána í útibúi í Amsterdam í stað þess að gera það í hollensku dótturfélagi. Bankinn hóf að taka við innlánum á Icesave reikninga í Amsterdam 29. maí 2008 og hafði þá bitra reynslu frá Bretlandi.

„Landsbankinn tók þannig þá augljósu áhættu að í Hollandi yrði á einhverju stigi bent á sömu atriði og breskir fjölmiðlar höfðu fjallað um mánuðina á undan,“ segir í ályktun nefndarinnar og einnig að það sé mun illskiljanlegra þegar litið er til þess að hollensk lög takmarka verulega færslu fjármuna frá dótturfélagi yfir í aðra hluta bankasamstæðu. „Eina skýringin sem fram hefur komið á þessu er sú að það hafi tekið lengri tíma að stofna dótturfélag en útibú og að ekki hafi verið farið að huga að stofnun dótturfélags fyrr en á fyrri hluta ársins 2008.“

Samráðshópurinn gerði ekki neitt

Sama dag og bankinn hóf að taka við innlánum í Amsterdam fundaði fundaði samráðshópur forsætisráðuneytis, fjármálaráðuneytis, viðskiptaráðuneytis, Fjármálaeftirlitsins og Seðlabanka Íslands um fjármálastöðugleika og viðbúnað. Í fundargerð kemur fram að fjallað var um Icesave reikningana í Hollandi og þeir sagðir auka enn á skuldbindingar Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta.

Rannsóknarnefndin gagnrýnir samráðshópinn enda hafði þá þegar komið fram mikil gagnrýni a íslenska banka og efnahagskerfi landsins erlendis. Ennfremur hafið verið gert áhlaup á Landsbankann snemma á árinu 2008. Telur nefndin því gagnrýnivert að ekki hafi verið farið ofan í kjölinn á málinu eða lagt til að settur yrði á fót sérstakur starfshópur til þess.

Að auki segist nefndin ekki hafa séð að aukin sókn Landsbankans á þessum tíma hafi orðið til þess að ráðherrar hefðu haft bein afskipti af málinu. „Hlaut það að vekja furðu að bankastjórar Landsbankans, sem höfðu áður rætt um að flytja Icesave innlánsreikningana úr útibúi yfir í dótturfélag í London vegna áðurnefndra vandamála sem virtust bankanum illviðráðanleg, skyldu á sama tíma stofna til nýrrar innlánastarfsemi í Amsterdam sem haldin var sama annmarka“

Seðlabankinn vissi um óánægjuna

Nefndin bendir einnig á að gagnvart Seðlabanka Íslands hafi þessi aukna starfsemi Landsbankans í Hollandi enn verið til að auka á áhættu þegar kom að því viðfangsefni Seðlabankans, að varðveita fjármálastöðugleika á Íslandi. Þá hafi þegar verið innan Seðlabankans fyrir hendi vitneskja um þá óánægju sem var innan seðlabanka í þeim löndum Evrópu þar sem íslensku bankarnir voru að safna innlánum.

Rannsóknarnefndin bendir að endingu á að hvað sem leið starfi og skyldum eftirlitsaðila og stjórnvalda var það viðskiptaleg ákvörðun og á ábyrgð stjórnenda Landsbankans að hefja og halda áfram söfnun innlána frá almenningi á nýju markaðssvæði undir formerkjum hárra vaxta í ljósi þeirrar stöðu sem komin var upp í rekstri Landsbankans og á alþjóðlegum fjármálamörkuðum og ágerðist þegar leið á árið 2008.

Landsbankinn Árni Sæberg

Nout Wellink, seðlabankastjóri Hollands.