Björgvin G. Sigurðsson, fyrrverandi viðskiptaráðherra, sagði á ársfundi Fjármálaeftirlitsins sem haldinn var 27. nóvember 2007 að Ísland sé að þróast í þá átt að verða alþjóðleg fjármálamiðstöð og sú þróun sé meðal annars tilkominn vegna frumkvæðisanda sem ríkir meðal stjórnenda og starfsmanna íslenskra fjármálafyrirtækja.

Þetta kemur fram í 19. kafla skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis (bls. 97-98 í 6. bindi).

Skýrslur endurskoðenda ollu vonbrigðum

Í ræðu sinni á fundinum sagði Jónas Fr. Jónsson, þáverandi forstjóri FME m.a.: „Fjármálaeftirlitið leggur sérstaka áherslu á að fylgjast með reglum um fyrirgreiðslur til venslaðra aðila. Á síðasta ári setti eftirlitið tilmæli þess efnis að ytri endurskoðendur færu yfir slíkar fyrirgreiðslur og bæru saman við sambærileg viðskipti annarra við skiptavina og gæfu rökstutt álit um það hvort að armslengdarsjónarmið væru virt s.s. m.t.t. til kjara, endursamninga og stöðu viðkomandi. Því miður ollu þær skýrslur sem bárust frá endurskoðendum stærstu fjármálafyrirtækjanna vonbrigðum. Nánast undantekningarlaust voru þær einfaldar yfirlýsingar um að allt væri í lagi en báru ekki með sér að rökstutt mat hefði farið fram. Fjármálaeftirlitið mun sjá til þess að fullnægjandi mat fari fram.“

Trúverðugleikinn arðsamasta fjárfestingin

Loks sagði Jónas: „Það er mín skoðun að með góðum og heilbrigðum stjórnarháttum og auknu gegnsæi geti stjórnendur íslenskra fjármálafyrirtækja lagt grunninn að frekara vaxtarskeiði á íslenskum fjármálamarkaði. Í alþjóðavæddu umhverfi er trúverðugleikinn arðsamasta fjárfestingin. Hann er sjaldan jafndýrmætur og á óróatímum.“

Hinn 1. janúar 2008 skipaði Björgvin G. Sigurðsson, viðskiptaráðherra, Jón Sigurðsson, hagfræðing og fyrrum bankastjóra Norræna fjárfestingarbankans, sem formann stjórnar Fjármálaeftirlitsins.

Bað stjórnarformanninn að víkja svo hann gæti skipað trúnaðarmann sinn

Í skýrslu Björgvins G. Sigurðssonar fyrir rannsóknarnefnd Alþingis kom fram að hann hefði óskað eftir því við þáverandi stjórnarformann að hann léti af störfum svo hann gæti skipað trúnaðarmann sinn í stöðu stjórnarformanns.

Eftir að Jón Sigurðsson hefði tekið við stjórnarformennskunni hefði það verið „yfirlýst markmið [Björgvins G. Sigurðssonar] og Jóns Sigurðssonar að ná utan um alvarlegustu kerfisbrestina sem voru okkur ljósir í þessu, sem voru útibú bankanna og starfsemi erlendis sem var ekki dótturfélög“.

Fram kom hjá Björgvin að þetta hefði ekki gengið þrautalaust fyrir sig. Björgvin sagði: „[...] langstærsta vandamálið, þar sem mesti tíminn fór, á þessum stutta tíma, var að fá Landsbankann til að vinna með okkur í því og þeir þverskölluðust við það að breyta starfseminni yfir.

Þeir sögðu: „Ef við förum eftir ýtrustu fyrirmælum FSA [breska fjármálaeftirlitsins] um það þá setur það bankann á hausinn strax, því við getum ekki fært til fjármagn.“

Aðspurður hvort ráðherrar ríkisstjórnarinnar hefðu sett fram einhverjar hugmyndir gagnvart bönkunum um takmörk á stærð þeirra, kvaðst hann ekki minnast þess.