Dregið hefur úr gosvirkninni í Eyjafjallajökli og í gær hvarf gosstrókurinn af radar sem þýðir að hann nær ekki þriggja kílómetra hæð. Erfitt er, segja jarðvísindamenn, að spá um hvort þetta er tímabundið eða hvort gosið á eftir að færast í aukana á ný. Ekki sást vel til fjallsins í dag vegna skýja. Ekki var öskufall undir Eyjafjöllum í gær.

„Gosvirknin hefur verið minni í dag en var og öskufallið sömuleiðis. Á sama tíma hefur gosóróinn verið meiri, eða heldur aukist, og við vitum ekki alveg hvernig á að túlka það. Það er ljóst að það er miklu minna öskufall og miklu minna í gangi en við vitum ekki hvort er einfaldlega farið að draga úr gosinu eða hvort þetta er tímabundin minnkun á virkni. Ég vænti þess að myndin skýrist þegar flogið verður yfir gosstöðvarnar,“ sagði Magnús Tumi Guðmundsson jarðeðlisfræðingur í samtali við Morgunblaðið á ellefta tímanum í gærkvöldi. Hann var þá staddur á Þorvaldseyri undir Eyjafjöllum að skoða öskuna og ummerki eftir hlaupið sem kom fyrsta daginn.

„Ólafur og hans fólk er náttúrulega bara hetjur og gaman að hitta þau og sjá og heyra af þeirra reynslu,“ sagði Magnús Tumi.

Björgunarsveitir aðstoða bændur

Tugir björgunarsveitamanna voru á vaktinni á Suðurlandi í gær. Varðstaða við leiðir sem eru lokaðar og aðstoð við bændur, til dæmis við smölun og að moka ösku af húsþökum, voru helstu verkefni dagsins. „Aðstoð og hjálparstörf í eldgosunum tveimur að undanförnu eru einhver umfangsmestu verkefni sem björgunarsveitirnar hafa sinnt um langt skeið,“ segir Ólöf Snæhólm Baldursdóttir, upplýsingafulltrúi Slysavarnafélagsins Landsbjargar.

Ragna Árnadóttir dómsmálaráðherra var á Suðurlandi í gær og kynnti sér vinnubrögð almannavarna í grennd við gosstöðvarnar í Eyjafjallajökli. Ráðherra fundaði einnig með almannavarnanefnd Rangárvallasýslu og Vestur-Skaftafellssýslu og ræddi við íbúa á áhrifasvæði eldgossins. Hún sagðist í samtali við Morgunblaðið vera ánægð að sjá viðbrögð fólksins á svæðinu og það æðruleysi sem það sýndi á erfiðum tímum.

„Rauði krossinn vinnur hér mikilvægt starf gagnvart andlegri heilsu fólks enda er mikilvægt að það finni stuðning. Fólkið má ekki kvíða morgundeginum,“ sagði Ragna. Hún lofaði starf björgunarsveita og lögreglu. Ýmislegt hefði komið í ljós á undanförnum dögum sem mætti læra af hvað snertir viðbúnaðarkerfi sem unnið er með þegar svona atburðir verða.

Björgunarsveitarmenn úr Borgarfirði sem margir eru úr bændastétt fóru í gær á sveitabæi undir Eyjafjöllum þar sem þeir aðstoðuðu við tilfallandi verk. Þeir fylgdu einnig dýralæknum og forðagæslumönnum sem fóru á sveitabæi til að athuga með ástand búpenings.

Ástand skepna ótrúlega gott

„Eins og fréttirnar voru þá var öskufallið líkast því sem undir Eyjafjöllum rigndi sementi. Ástand skepna virðist eigi að síður vera ótrúlega gott miðað við aðstæður. Að vísu slæ ég þann varnagla að sjúkdómseinkenni geti komið fram á síðari stigum, svo sem öndunarfærasjúkdómar,“ segir Halldór Runólfsson yfirdýralæknir. Hann ítrekar mikilvægi þess að menn taki allan búpening á hús. Í mörgum tilvikum geti þar þó verið óhægt um vik, til dæmis hjá hrossabændum, sem margir hverjir séu með mikið stóð.