Samson

Héraðsdómur úrskurðaði í dag að ákvörðun skiptastjóra þrotabús Samsonar eignarhaldsfélags um að kröfur erlendra banka vegna innistæðu á reikningum Samsonar í Landsbankanum sé fallin niður vegna vanlýsingar. Gerðu bankarnir  kröfu í innistæðu á reikningnum upp á rúmar 2,1 milljón evra, 330 milljónir króna.

um er að ræða tvö mál. Í öðru málinu gerðu þrettán bankar kröfu í innistæðu á reikningnum upp á tæpar 466 þúsund evrur auk vaxta.

Hafnaði dómari því kröfu bankanna þrettán í þrotabú Samson vegna þess hve seint hún barst og hversu ónákvæm hún var. 

Hin krafan, sem var lögð fram af átta erlendum bönkum hljóðaði upp á 1,65 milljónir evra auk vaxta. 

Uppgjör á sambankaláni

Bú Samsonar eignarhaldsfélags ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 12. nóvember 2008 og var Helgi Birgisson hrl. skipaður skiptastjóri búsins.

Fyrri innköllun birtist í Lögbirtingablaðinu 21. nóvember 2008 og lauk kröfulýsingarfresti 21. janúar 2009. Meðal þeirra er lýstu kröfu í búið var Commerzbank International S.A., bæði fyrir sína hönd og hinna bankanna, á grundvelli umboðs bankans sem umsjónarmanns sambankaláns sem krafan byggði á.

Krafan var alls að fjárhæð 104.084.028 evrur, auk 1.500 Bandaríkjadala.

Hin krafan sem einnig var úrskurðað um í héraðsdómi í dag var upp á 51.679.146 evrur 1.500 Bandaríkjadali og 120.000 danskar krónur þegar hún var lögð fram þann 21. janúar 2009. Fram kemur í kröfulýsingunni að krafan byggist á lánasamningi 27. október 2005, sem gjaldfelldur var 10. október 2008, og séu kröfur samkvæmt lánasamningnum tryggðar með veði í bréfum Landsbanka Íslands hf. samkvæmt veðsamningi aðila frá 16. nóvember 2005. 

Skiptastjóri þrotabússins samþykkti báðar kröfurnar, að öðru leyti en því að kröfum vegna innheimtu- og lögfræðikostnaðar var skipað í flokk eftirstæðra krafna. Lögmaður bankanna mótmælti þeirri afstöðu skiptastjóra og krafðist þess að sá kostnaður yrði einnig viðurkenndur sem veðkrafa.

Samkvæmt upplýsingum frá skiptastjóra til héraðsdóms kemur fram að í júní 2009 hafi borist fyrirspurn frá lögmanni bankanna um innstæðu á reikningi Samsonar hjá Landsbankanum. Taldi lögmaður bankanna að hún hefði átt að vera til tryggingar kröfum samkvæmt  lánasamningi sambankalánsins og krafðist þess að fjárhæðin yrði afhent Commerzbank, ásamt áföllnum vöxtum.

Landsbankinn hafði hins vegar þann 5. desember 2008, að ósk skiptastjóra, fært innstæðuna á reikning þrotabúsins, án þess að tekið væri fram að þriðji aðili kynni að eiga réttindi til hennar.

Breytt krafa barst átta mánuðum of seint

Barst skiptastjóra ný og breytt kröfulýsing frá bönkunum þann 23. september 2009, þar sem m.a. voru færð fram rök fyrir því að þeir ættu veð í reikningnum hjá Landsbanka Íslands.

Við upphaf munnlegs málflutnings lögðu aðilar fram bókun þess efnis að þeir hefðu náð samkomulagi um innheimtu- og lögfræðikostnaðinn þannig að það mál kom ekki til kasta dómara við Héraðsdóm Reykjavíkur.

Aðalkrafa skiptastjóra var á því reist að ætlaður veðréttur bankanna sé glataður vegna vanlýsingar, enda hafi þeir fyrst með nýrri kröfulýsingu 23. september 2009 talið til réttinda yfir innstæðu á reikningnum. Frestur til að lýsa kröfum í þrotabúið rann út eins og áður sagði þann 21. janúar 2009.

Að áliti dómsins var upphafleg kröfulýsing bankanna ekki þannig úr garði gerð að ráða mætti af henni að þeir væru þar jafnframt að krefjast viðurkenningar á veðrétti í innstæðu á reikningi Samson í Landsbanka Íslands.

Bæði gaf hún beinlínis til kynna að þeir krefðust aðeins viðurkenningar á veðrétti þeirra í hlutabréfum Samson í Landsbanka Íslands en geymdi einnig ónákvæma og misvísandi tilvísun til skilgreiningar í meðfylgjandi veðsamningi, þar sem ekkert kom fram um að krafan væri tryggð með veði í umræddum bankareikningi, segir í úrskurði dómara.

Þar sem skiptastjóri viðurkenndi kröfuna sem veðkröfu, að innheimtu- og lögfræðikostnaði frátöldum, hafði hann enga ástæðu til að óska frekari gagna til stuðnings kröfunni eða gera að öðru leyti athugasemdir við kröfulýsingu bankanna.

Hins vegar var full ástæða fyrir bankanna til þess að ganga úr skugga um það við móttöku kröfuskrár, og síðar á skiptafundi 20. febrúar 2009, að krafan nyti einnig veðréttar í áðurnefndum bankareikningi.

Segir dómari að það skjóti raunar skökku við að bankarnir haldi því fram að í upphaflegri kröfulýsingu hafi einnig falist krafa um viðurkenningu á veðrétti í bankareikningnum, þegar þess er gætt að skiptastjóri tilkynnti þeim bréflega 27. nóvember 2008 að hann hygðist færa allar innstæður Samson á gjaldeyrisreikningum við Landsbanka Íslands hf. yfir á reikning þrotabúsins.

Bankarnir mótmæltu að sönnu þeirri fyrirætlan skiptastjóra, en með þeim rökum aðeins að hagsmunum kröfuhafa væri betur borgið með því að halda í erlendan gjaldeyri, í ljósi þeirrar miklu óvissu sem þá ríkti um stöðu íslensku krónunnar. Ekki var þar minnst á að þeir ættu veð í einum eða fleiri gjaldeyrisreikningum Samson. Því úrskurðaði dómari þrotabúi Samson í hag og féllst ekki á kröfu bankanna.